Rondje Egmond

 

 

Vanaf 12 augustus 2015 staat er regelmatig een Rondje Egmond in het Contact met de Egmonden

Een samenwerkingsverband tussen Carla Kager en mijzelf.

 

Meer informatie over de Egmonden op de sites van de Stichting Historisch Egmond en het Museum van Egmond.

www.historischegmond.nl

www.museumvanegmond.nl

   

 

111 De magie van het Egmond weekend


Egmond aan Zee – Wat ooit in 1973 begon als een ‘wilde’ loop is na 45 jaar, nadat Egmond-Pier-Egmond in 1998 erbij is gekomen, uitgegroeid tot een topweekend. Met deelnemers uit alle delen van de wereld is het een internationale gebeurtenis geworden. Ga niet naar Egmond voor een PR, maar geniet van het gevoel dat sport verbroedert. En of je nu deelnemer of toeschouwer bent, je wilt er gewoon bij zijn.

Tja, 11 maart 1973, de eerste Egmond Halve Marathon. Het toenmalig bestuur van Le Champion liet via het clubblad weten blij te zijn met de 900 deelnemers maar het pas een “overweldigend succes” te vinden als alles (hun fietstochten staan daarom bekend) feilloos verloopt.
En daar ontbrak het in de eerste editie hier en daar nog wel aan. En ja, ik was er bij tijdens deze eerste editie, kwam 39 minuten na winnaar Joop Smit over de finish. De ‘Halve’ is inmiddels een strak georganiseerd evenement geworden met een ongelofelijke belangstelling van deelnemers, publiek en media.

Egmond-Pier-Egmond

Tja, daar sta je dan om kwart over negen op het strand bij Wijk aan Zee. De om 9:00 uur gestarte renners worden er over een kwartiertje verwacht. Mist, oostenwind en een temperatuur van twee graden geven een gevoel van bbbrrrr.  Het is 9:23 uur als de eerste twee renners zich melden met vlak daarachter het peloton. Eerst nog naar de pier en dan wordt het spannend. Twee nieuwe lussen in het parcours zou het veld flink uit elkaar moeten trekken. In de tweede lus een steile helling en een 18 % afdaling Na een scherpe bocht naar rechts gaan de neuzen weer richting Egmond. Jasper Ockeloen komt hier, na Rick van Breda, als tweede door. Jasper is een ‘technische’ rijder die in staat is de strobalen in Castricum á la Mathieu van der Poel te nemen. Tijdens de persconferentie ontlokte het Laurens ten Dam de uitspraak; “Als Jasper eroverheen springt zit hij al bijna in Egmond voordat ik weer op het strand ben”. Laurens had het goed gezien. Ook de afdaling en de scherpe bocht naar rechts zullen zeker in het voordeel van Jasper zijn geweest. Velen gingen in deze bocht onderuit of kwamen tegen de afscheiding tot stilstand. Rick van Breda weet tot Castricum zijn voorsprong vast te houden. De strobalen neemt Jasper als vanouds, voegt zich bij Rick en samen rijden ze naar Egmond, waar Ockeloen de sprint wint en deze editie op zijn naam schrijft. Bij de dames draaien Rozanne Slik en Nina Kessler, qua kleding een tweeling, in Wijk aan Zee samen het strand op. In Castricum weet Nina een gaatje te slaan om in Egmond winnend over de streep te komen.

Vrijwilligers

De vaste groep vrijwilligers die voorheen de eerste verversingspost op het strand bemande staat nu, nadat het rondje door het dorp is afgeschaft, achter de strandopgang in Egmond-Binnen om de deelnemers aan de kwart marathon van de nodige versnaperingen te voorzien. Deze homogene groep bestaat voornamelijk uit leden van “Noorden Walking”, normaliter onder leiding van Tom Zuidervliet, maar vandaag mag Ella Conijn het runnen. Ook vandaag waait de wind uit het oosten en de thermometer geeft één graad aan. En dan ruim 2,5 uur de kou trotseren, isostar, water en bananen uitdelen. Toppers! Het is al vaak gezegd, zonder vrijwilligers geen Egmond weekend.

Kwart marathon

Het is 10:45 uur als de eerste lopers zich melden aan de voet van de klim van de strandopgang naar Egmond-Binnen. Diegenen die voor het eerst meelopen schrikken zich hier een hoedje of is het voetje. Hij is niet zo lang maar steil genoeg om in het mulle zand het idee te hebben dat je één stap vooruit doet en er twee achteruit gaat. De eerste honderd man/vrouw gaat nog hardlopend omhoog, van de grote massa daarachter moet bijna iedereen wandelen wat gepaard gaat met zuchten en steunen. En dan te weten dat er op de Middenweg nog twee flinke hellingen volgen. Het mag dan een kwart marathon zijn, maar je moet deze zeker niet onderschatten. Van de 4000 deelnemers is Max Rijs na 36:38 minuten als eerste weer terug in Egmond.

Halve marathon

Precies om 16 minuten over twaalf gaat de wedstrijd van de vrouwen van start. Ter hoogte van Egmond-Binnen een klein kopgroepje met alle favorieten, aangevoerd door Tadelech Bekele, in oktober 2017 eerste in de TCS Amsterdam Marathon. In haar kielzog de latere winnares Zeyneba Yemer, zij finishte later op de boulevard in 1:12:19. De mannen starten ruim negen minuten later. Al snel scheiden Edwin Kiptoo en Leonard Langat zich af en blijven tot het vijf kilometerpunt bij elkaar. Daarna loopt Kiptoo alleen naar de finish. Zijn tijd: 1:02:36. Inmiddels zijn alle overige deelnemers onderweg, het eindeloze lint slingert zich over het strand. Door de oostenwind loop je op het strand redelijk luw. De auto van de Reddingsbrigade giert met gillende sirene richting Castricum en komt even later met dezelfde snelheid terug. Hopelijk niet al te ernstig. Velen herkennen dit mannetje met zijn camera, helaas herkent hij ze lang niet allemaal. Om vijf voor één meldt Jaap Wit zich ter hoogte van Egmond-Binnen. Hij deed mee in alle edities van de Egmond Halve Marathon. Ook in Egmond wordt hij inmiddels door velen herkend. Hij neemt de tijd om een kort babbeltje te maken. Jaap loopt niet meer voor een snelle tijd, maar om te genieten.
Terug naar de Van Oldenborghweg, de koplopers zijn daar inmiddels gepasseerd. Ook hier veel toeschouwers die je al van verre de deelnemers hoort aanmoedigen. Nog 4 kilometer en de editie 2018 zit er weer op. Deelnemers, vrijwilligers en Le Champion; bedankt! Ook ik heb weer genoten.

Nu op naar de editie 2019, de Halve Marathon heeft dan in Nationale Nederlanden een nieuwe hoofdsponsor.

Frits van Eck

 

Het beeld van dit weekend met linksboven Jasper Ockeloen, rechtsboven Nina Kessler, linksonder Jaap Wit, rechtsonder met nr. 1 Edwin Kiptoo.

Gerrit Krab, geschilderd door Roeland Koning in 1935, foto Venduehuis der Notarissen te Den Haag. (Fotocollage met museum en nieuwbouw Frits van Eck).

 

110 Museum breidt uit

Egmond aan Zee. Het Museum van Egmond aan de Zuiderstraat krijgt aan de achterkant een aanbouw voor wisseltentoonstellingen. Eind april is de opening met de tentoonstelling “Roeland Koning en de Derpers”: schilderijen en krijttekeningen van rond 1930 van Egmonder mannen en vrouwen en een paar dorpsgezichten. Het museum is nog op zoek naar werk van de schilder en naar verhalen eromheen.

Achter het museum, begrensd door het Torensduin, was nog net een stukje ruimte voor een bescheiden uitbreiding. Architect Mark Koning (is dit toeval?) uit Alkmaar tekende een aanbouw die prachtig aansluit bij het bestaande voormalige kerkje. Bouwbedrijf Martijn de Groot voert de werkzaamheden uit en de oplevering volgt spoedig. Het museum kon - mede door een legaat - de helft zelf financieren en is zeer erkentelijk dat de gemeente Bergen de andere helft voor haar rekening neemt. 

Roeland Koning en de Derpers
Tussen 1924 en 1936 schilderde Roeland Koning een klein aantal Derpers en hij deed dat kundig en met een grote intensiteit. Doordat hij naar hun verhalen luisterde en met ze te doen had, kon hij als het ware de ziel weergeven van de kleine hechte gemeenschap in Egmond aan Zee, die vreselijk veel leed had doorstaan. In een tijd dat er nauwelijks foto’s werden gemaakt, schilderde of tekende hij met name de gebroeders Krab: Aris, Jan en Gerrit (de Krôin), Jannetje, de vrouw van Aris (Jannetje Boes), Jacob Groen (de Stok), en Antje de Groot-Wijker (Antje Raiers).
Over deze mensen schreef ik in 2013 in Geestgronden. Een portret van de achtjarige
Trijnie v.d. Berg, was me toen nog niet bekend, maar nu gelukkig wel.

Wie weet nog iets?
De afgelopen jaren zijn tientallen schilderijen en krijttekeningen getraceerd maar niet altijd is bekend wie de eigenaar is. Helaas weten we het ook (nog) niet van het onlangs verkochte werk van de foto. Wel hebben we deze en andere foto’s van hoge kwaliteit opgevraagd en ontvangen. Daar moet natuurlijk een prachtig boekje van worden gemaakt met bij de kunstwerken stukjes over en foto’s van de genoemde Egmonders en van het dorp. Elk snippertje informatie is welkom, vooral ook over Jaap Abie en met hun bijnaam genoemd: ‘Jan van Joost’, ‘Skêleve Ka en ‘de Straal’. Wie weet waar het schilderij van Jacob Groen terecht is gekomen en welk werk er bij schilder Jan Broek bij de trap hing?

Is er in uw omgeving ook maar iets bekend over iemand die door Roeland Koning is geschilderd? Een vriendelijk verzoek om zo spoedig mogelijk contact met me op te nemen, tel. 072 5065692 of mail c.kager.egmond@gmail.com.

Carla Kager

 

 

109 Klederdracht met een lach

Egmond aan Zee. De Egmondse klederdrachtgroep (leden en bekenden van leden ) gaf afgelopen vrijdag in de Prins Hendrik een speelse presentatie van de klederdracht zoals die rond 1900 werd gedragen in ons gebied en dus ook in de Egmonden. Natuurlijk ging het vooral om figuren zoals je die vroeger in Derp of op de kotter kon tegenkomen. Toen aan zesjarige Job Hopman werd gevraagd wat hij op zijn rug had, antwoordde die opgewekt:  “ ’n mánkie”. Hij en zijn vriendinnetje Lois van Krieken stalen de show als jongste twee en maakten ook nog eens het publiek aan het lachen.

Het waren de gebruiksvoorwerpen zoals de ‘dreegmangt met rôigte, de wastobbe, de kinderwagen en gereedschap voor het landje in duin die het verhaal over de aankleding van de personen - kort verteld door Bob Kos - compleet maakten en veel applaus opleverden. De klederdrachtgroep is nog maar kort bezig en heeft er overduidelijk plezier in. Ze hebben zich het afgelopen jaar in eigen dorp gepresenteerd op de Visserijdag en de Braderie, in Schagen en in Urk. De groep heeft in de kelder van de Prins Hendrik haar onderkomen en slaat daar ook de kleding op en oude materialen die worden geschonken. Met dit optreden wilden ze hun dankbaarheid daarvoor tonen.  
Mocht iemand kleding, schoeisel of hoofddeksels willen afstaan (liefst zo origineel mogelijk) en oude spullen, neem dan contact op met Lia de Vries tel. 072-5061318.

Carla Kager

 

De Egmondse klederdrachtgroep presenteert zich in de Prins Hendrik. (Foto Frits van Eck)

 

De vuurtoren is het einddoel van alle lopers van de Fjoertoer en op deze avond hebben we er weer twee, net als vroeger. (Foto's Frits van Eck)

 

 

108 De vijfde Fjoertoer

Bezoekers zijn welkom mits ze de wandelaars niet hinderen

De Egmonden. Zaterdag is het weer Fjoertoer langs bakens van vuur, licht en muzikale verrassingen. Steeds meer Egmonders die op of dichtbij de route wonen, doen het licht uit en kerstlichtjes of kaarsen aan en zo niet dan wordt gevraagd om de gordijnen te sluiten.
De Fjoertoer is niet alleen voor deelnemers. Ook bewoners en bezoekers kunnen meegenieten; zolang ze de wandelaars - die vaak ook massaal het fietspad bevolken -  niet hinderen. Het is ook af te raden om de auto te pakken of met de fiets de rijbaan op te gaan. Dat laatste is levensgevaarlijk.

8500 ‘Verlichte’ wandelaars uit het hele land, doen de 26, 19 of 14 km en nog eens duizend de ‘familytour’ van 5,5 km. Ook nu was alles weer snel volgeboekt. Frits Wouda van organisatie Le Champion is in zijn schik met alle medewerking in de dorpen en met de ruim 200 vrijwilligers op de route. Veel moet een verrassing blijven, maar hij helpt met wat tips te geven. Let wel, het is onmogelijk om alles te zien.

Egmond aan Zee. Vanaf 16.00 uur starten er groepen bij hotel Zuiderduin. Via het Noorderstrand keren de lopers terug tussen 19.00 en 23.00 uur en dan zijn daar weer bijzondere lichtacts te zien, ook in zee. Velen hebben bij de inschrijving iets gedoneerd voor de nieuwbouw van de KNRM en de Reddingsbrigade en daarvoor is een speciale bedank-act. Bij de geïllumineerde Pinck verkoopt de bemanning een neutje t.b.v. hun nieuwe onderkomen. Vanaf de Boulevard Noord is het een en ander te zien, zoals de nu al legendarische paarden en ga ook even kijken langs de Dr. Wiardi Beckmanlaan, of heet de lopers welkom bij de hoofdstrandafgang.

Egmond aan den Hoef. Het historische Slotkwartier is  de ‘hot spot’ waar álle lopers doorheen gaan. Maar tegen vijf uur als het net donker wordt, is het er nog rustig. Elk jaar sloven vele Hoevers zich uit om er iets bijzonders van te maken. O.a. de Slotweg en omgeving zijn dan feeëriek verlicht. De Zaâlnêelden zorgen v.a. 16.30 voor muziek en de Slotkapel doet honderden lichtjes aan en de deuren open. Het actiecentrum voor het buitengebeuren is Huys Egmont met vele vrijwilligers Deze keer staat er o.a. iets bijzonders op de Slotfundamenten. De Julianaweg wordt d.m.v. magisch verlichte fotografie achter de ramen omgetoverd tot een straatje van verwondering. Mis het niet, dit ‘Lichtjuweel van Egmond’ dat t/m 30 november blijft.   

Egmond-Binnen. Rond half zeven is een mooie tijd om in Egmond-Binnen te gaan kijken. De abdij doet dit jaar helaas niet mee, maar bij de Schulp gaan ze extra hun best doen en alle zintuigen prikkelen. Op Rinnegom is de jeugdherberg weer een levendige plek waar de fanfare Eensgezindheid speelt.  

Bergen aan Zee. Wie over het strand naar Bergen aan Zee wandelt, kan daar o.a. het schitterend aangelichte Huize Glory bewonderen. Frits Wouda nodigt bezoekers uit om daar rond 19.00 uur te zijn als het nog rustig is en dan op de terugweg alles mee te maken op het strand.  

De barre tocht van 2015
En het weer? De lopers krijgen terecht het advies voor extra warme en waterdichte kleding want het is ’s avonds kouder dan je denkt, zeker bij regen en wind. Zelf liep ik de 13 km. van de barre tocht van 2015. Op het strand reden hulpverleners af en aan. De Boulevard was een rivier en mijn loopschoenen waren net twee gezonken bootjes. Maar wat me behalve de lichtjes het meest is bijgebleven: de gastvrijheid onderweg en de vrijwilligers die zich niet warm konden lopen, maar trouw uren lang op hun post bleven. Hulde aan alle helpers van de Fjoertoer. 
  
Zie voor de route  www.fjoertoeregmond.nl. De Fjoertoer wordt live uitgezonden op RTV 80 via de radio vanaf 16.00 uur en via tv v.a. 19.30 uur (Ziggokanaal 44, of 105.9Mhz) en www.RTV80.nl 

Carla Kager

 

 

107 Kinderen en het Slot

Egmond aan den Hoef. Het rondje om de Slotgracht is een smal mysterieus schelpenpaadje met het mooiste uitzicht van de wereld. Het is een aanrader om ook eens uw kind(eren) of kleinkind(eren) mee te nemen, want speciaal voor hen is hier een leuke en leerzame speurtocht verkrijgbaar bij Huys Egmont.  Vertel ze fluisterend dat hier ooit ridders woonden en zo komt dat legendarische kasteel tot leven. Dat had ik best willen meemaken als kind. 

Het was en is een lang gekoesterde wens van St. Historisch Egmond om op een aansprekende manier te laten zien hoe bijzonder en hoe reusachtig het kasteel op de Hoef is geweest. De tekeningen van Roeland Roghman kwamen hierbij goed van pas. Hij was een leerling van Rembrandt en heeft in 1645 de zwaar beschadigde torens van het kasteel nog getekend zoals hij ze zag vanuit verschillende standpunten. Op die plekken zijn ze afgebeeld op draaipanelen met daarbij een prettig leesbare tekst en bovendien een computeranimatie van het kasteel in volle glorie.    

Tommy en Anouk
Veel Egmonders hebben kennis gemaakt met de geschiedenis via het boek van schoolmeester (en Egmondse badgast) Johan Kieviet. Hij schreef ‘Het Slot op den Hoef’ in 1897 en het is talloze malen opnieuw uitgegeven. Het blijft mooi om te lezen, maar het werd tijd voor iets nieuws en zo kwamen Tommy en Anouk tevoorschijn met de kat Funky. Ze nemen je niet alleen mee op een leuke speurtocht over de geschiedenis van het kasteel; binnenkort verschijnt bij Huys Egmont ook het bijpassende leesboekje met hun Egmondse avonturen.

Het Huys Egmont op Slotweg 46 – 48 t.o. de fundamenten, is elk weekend open van 14.00 – 17.00 uur en als de vlaggen uithangen. Voor de kleintjes is een kinderhoekje ingericht. De toegang is gratis.

Carla Kager

 

Kinderen doen hun rondje om de Slotgracht met de speurtocht van Tommy en Anouk
(fotocollage Frits van Eck)

Het Huys Egmont tijdens het jaarlijkse Slotfestijn. Het is elke zaterdag en zondagmiddag geopend van 14.00 – 17.00 uur en bij vlagvertoon. (Fotocollage Frits van Eck, tekening Bas van Nieuwburg)

 

106 Huys Egmont in gevaar

Egmond aan den Hoef. Vrijwilligers van St. Historisch Egmond runnen sinds half januari het Huys Egmont met exposities, filmpjes, lezingen, een puzzeltocht voor de kinderen, rondleidingen en info over ‘Rondje Egmond’. Sindsdien zijn al ruim 4000 bezoekers geweest. Kan dit doorgaan? Dat hangt af van de gemeenteraad.

Zelf ben ik net als mijn collega’s enthousiast om in het Huys Egmont mensen te ontvangen. Ook om het mooier te (laten) maken met spannende impressies van de middeleeuwen in Egmond. Vaker open gaan is al het plan, want volgend jaar komen er heel bijzondere exposities. De raadscommissie wil echter dat we t.z.t. naar zolder verhuizen met beneden commerciële bedrijven die de dienst uitmaken. Daar mogen we dan nog wel toeristische info geven en streekproducten verkopen. Tjah..
Er is zelfs sprake van een proeflokaal van Sancti Adalberti. We hebben vergaderd en de vrijwilligers zijn eensgezind tegen dit plan. We hebben ook met elkaar vastgesteld dat de toren te veel afleidt van de kern van de zaak. Het gaat er immers om het historische Slotkwartier zo puur mogelijk te behouden.  

Help!
Wel een sterk punt van de commissie om sfeertekeningen te laten maken met terrasjes voor en in de nieuwe, fraaie tuin Met dat idee heeft Historisch Egmond contact gezocht met het bekende ‘Fermento’, dat er maar wat graag een koffie/lunch-corner en terras wil inrichten en de tuin mooi maken. Ze werken met cliënten en vrijwilligers en verkopen ook heerlijk biologisch brood van de molen en gebak (zie www.Fermento.nl). Het idee is deze zomer al direct naar de commissie gestuurd met herhaald verzoek tot nader overleg. Helaas weigert de commissie dat ondanks alle mooie woorden over het belang van Historisch Egmond, draagvlak en inspraak. Waarom? Komen de commerciële plannen dan in gevaar? Zijn er van die kant voorwaarden gesteld? Dit is verontrustend. Beste burgers van Egmond, uw reactie kan helpen, maar dient op 31 oktober binnen te zijn via het mailadres plannenslotkwartier@debuch.nl of stuur tijdig een briefje naar Huys Egmont, Slotweg 46-48, 1934CN Egmond aan den Hoef. Beste gemeenteraad: HELP!

Carla Kager

 

 

105 Andrez

Egmond aan den Hoef. Met zijn vuurrode Franse kalotje, veelkleurige shawl, pretogen en lieve grijns ontvangt hij me hartelijk in zijn schilderparadijs aan de Julianaweg. André Zentveld, ofwel Andrez is bijna 85 maar dat valt niet op. Met lichte tred gaat hij me voor in het ouderwetse huisje uit 1900 dat hij bewoont met zijn vrouw Afra. Via een zelf gemaakte doorgang komen we in het al even oude en even propere buurhuis, zijn atelier.

Ook al verkoopt hij ‘makkelijk’, alle vertrekken beneden en boven hangen en staan vol met schilderijen in gedekte tinten. Net als van broer Huug is zijn werk verwant aan de Bergense school. André is belangstellend, praat luchtig over ‘mazzeltjes’ in zijn leven, maar toch is hij ‘verskrikkelijk serieus’ met de kunst bezig en vraagt hij zich altijd af of het wel genoeg zeggingskracht heeft. Perfectionistisch is hij bewust niet in zijn vrije werk want: “je moet er niet te lang op doorgaan, dan wordt het ‘studdereg’ en het mag ook geen ‘kunsie’ worden.”

Portretten
Meestal zit het al in zijn hoofd wat hij wil maken. Een expressionist zoals hij schildert immers wat hij denkt en een impressionist schildert wat hij ziet. Hij ontwikkelt zich enigszins in die laatste richting en gebruikt af en toe ook meer kleur. We gaan het komende zomer zien op een grote overzichtstentoonstelling in de Kapberg. Bij elke kunstenaar die vrij werk maakt, stokt het wel eens. Maar dan zijn er bij Andrez altijd nog de opdrachten voor portretten. Er liggen twee bloedmooi met houtskool getekende meisjesgezichten ingelijst klaar en in de agenda staan nieuwe afspraken, zelfs voor het portretteren van een hond. Met ’n beetje ‘mazzel’ kan Andrez nog heel lang vooruit.

Carla Kager

 

Andrez en zijn werk. Op deze plek bij de Slotkapel staat hij elk jaar tijdens de kunstmarkt (Fotocollage Frits van Eck).

De Slotgracht met het beeld van Lamoraal en de Slotkapel…één van de mooiste plekjes in de Egmonden (Foto Frits van Eck)

 

104 - Beeld van Lamoraal 20 jaar in de slotgracht


Egmond aan den Hoef – Eind september, een mistige ochtend, de herfst is in aantocht. Maar Lamoraal van Egmont blijft stoïcijns kijken in de richting van zijn Egmondermeer.


Lamoraal van Egmont werd op 18 november 1522 geboren op een kasteel in het Belgische Lahamaide. Als legeraanvoerder van de koning van Spanje, ridder van het Gulden Vlies, grootgrondbezitter en vriend van Willem van Oranje is hij een man van aanzien. Hij geeft de aanzet tot het inpolderen van de Egmondermeer. Als de Spaanse bezetter hem kwijt wil wordt hij, op bevel van Alva, op 5 juni 1568 op de Grote Markt in Brussel onthoofd.
Op 11 oktober 1997, nu bijna 20 jaar geleden, werd het beeld van Lamoraal in de slotgracht van de ruïne van het Slot op den Hoef door de Spaanse ambassadeur J. Pons onthuld. Het beeld werd die dag door de stichting Standbeeld Lamoraal van Egmont aan de Egmondse gemeenschap overgedragen. Het is een kopie van het beeld dat op de markt in Zottegem staat. Bronsgieterij De Groeve vervaardigde deze kopie. Zal de 20-jarige aanwezigheid van Lamoraal in de slotgracht nog herdacht worden?

Frits van Eck

 

 

103 Oogst uit ‘duin’

Egmond aan Zee. Nu de zondvloed voorbij lijkt te zijn en de zon ons weer heeft teruggevonden, wordt het tijd om de laatste oogst binnen te halen. In het stukje duingebied met de mooie naam ‘Achter de eerste paal’ zit Ab Kok op een van de vele duinlandjes. Het is nog van zijn opa geweest van moeders kant: Dries Stam (Klepper).

‘Naar duin’, ‘op duin’, ‘in duin’: zo zeg je dat in Egmond. Ab teelt er op zijn landje groente, bloemen en natuurlijk die kostelijke duinaardappels, dit jaar de ‘Vitabella’ en ‘Connect’. Die laatste soort moet het langst in de grond blijven: wel 120 tot 150 dagen. Ab is tevreden over de oogst. Hij had ook beste bonen, maar slechte uien. Om hem heen is het resultaat bij iedereen weer anders en hoe dat zo komt, is niet duidelijk. Goed mesten is wel belangrijk, vindt ook Ab. “Ieder jaar voor honderd Euro stront.” Dit zegt een andere Derper die incognito wenst te blijven. Hij heeft zojuist reuzenpiepers geoogst en de boerenkolen en spruiten staan tot zijn middel.  

Het ‘ouwe Derp in duin
Ab rookt wel eens ’n ‘vissie’ op het land: makreel, poon, schol of schar. Dan komen de landjeseigenaren uit de buurt gezellig op de geur af. Eigenlijk zijn het allemaal pachters, maar zo voelt het niet. Ab vindt het mooi dat er een jonge garde is die ook weer begint met een landje, want zo wordt de traditie voortgezet. Nergens is het ‘ouwe Derp’ nog zo levend als op de landjes in duin.

Carla Kager

 

 

 

 

Ab Kok haalt met de spitvork wat ‘Connect’ piepers omhoog. De hond Diesel gaat bijna altijd mee naar het landje in de duinen (Fotocollage Frits van Eck).

 

 

Egmondse schildknapen op het Slotfestijn: Tom, Elvis en Finn. Rechtsboven: Bij de wethouder worden enige hersenspinsels verwijderd. (Fotocollage Frits van Eck)

 

102 Slotfestijn bij Huys Egmont

Egmond aan den Hoef. Het zesde Slotfestijn van St. Historisch Egmond trok veel belangstelling. Het publiek, deels op strobalen gezeten, genoot in die pure historische omgeving van een kostelijke gratis voorstelling over middeleeuwse kwakzalverij.

De eerste patiënt was de man die het Slotfestijn opende: Hugo Snabilie, wijkwethouder van de Egmonden. Hij werkte prachtig mee, wilde gerust een aderlating ondergaan, zolang het - zo verklaarde hij - maar geen financiële aderlating was. Bespeurden wij hier een hint in het kader van commerciële plannen met Huys Egmont en Hoeve Overslot? Nu begon het bloederig te worden en ja hoor, de chirurgijn verwijderde een kei en vervolgens nog wat hersenspinsels. Vooral dat laatste leek sommige aanwezigen een goed voorteken.

Schildknapen
Ook een goed voorteken zijn de  jochies die maar wat graag de rol van Egmondse schildknapen vervullen en de vele (groot)ouders die met hun (klein)kinderen o.a. het puzzelrondje om de Slotgracht gingen maken. Op school waren folders meegegeven en dat had effect. Zonder Huys Egmont aan de Slotweg 46, waar heel wat volk naar binnen ging voor de exposities, zou een evenement als dit onmogelijk zijn. Het was tevens de uitvalsbasis voor het middeleeuws genootschap Monnickendam dat de middag verzorgde met de gastvrije medewerking van Egmondse vrijwilligers. Foto’s zie www.fritsvaneck.nl en www.historischegmond.nl. Huys Egmont is open elke zaterdag en zondag van 14.00 – 17.00 uur en bij vlagvertoon. De toegang is gratis.

Carla Kager

 

 

101 Bloemen aan Zee

Egmond aan Zee. Deze zomer zijn veel lantaarnpalen in het centrum van Egmond aan Zee aangekleed met ronde bakken vol rijkbloeiende geraniums. Ze hadden een moeilijke start, want amper hingen ze hoog boven onze hoofden, of de eerste zomerstorm ging heftig te keer.

De westkant heeft het altijd wat moeilijker, maar verder doen de geraniums het best en daarmee is het straatbeeld van het zeedorp verrassend mooi opgefleurd. Hulde aan bestuur en leden van ondernemersvereniging ‘Egmond Actief’.

Eymaplein
Toch is dit niet het hele verhaal. Immers, bewonersvereniging ‘Parel aan Zee’ financiert al heel lang de ‘gewone’ plantenbakken. In voor- en najaar beplant door een groepje enthousiaste vrijwilligers en vervolgens vertroeteld door buurtbewoners. ‘De Parel’ heeft bovendien het Eymaplein als een bijzonder project, inclusief nu ook de geraniums in de lantarenpalen aldaar.
Hoe krijgen die eigenlijk water? Daar zag ik Dennis Bakker (van de brillen) in de weer met een soort giraffe-gieter. Nee toch Dennis, wat een werk! Maar gelukkig bleek het mogelijk om het onderhoud in het hele dorp uit te besteden, samen met de ondernemers. Het mag gerust worden gezegd: “Bedankt voor die Blumen!”

Carla Kager

 

Egmond aan Zee had nooit tevoren zoveel bloemenpracht. (Foto's Frits van Eck)

De makers van Rondje Egmond hebben nieuwe overzichten gemaakt van alle bezienswaardigheden in de drie Egmonden en er ligt een gratis rondwandeling door Egmond aan Zee bij PostaanZee en bij Historisch Egmond.

100 Doe eens ’n Rondje Egmond

EGMOND AAN ZEE – Het is vlak bij huis, met of zonder (klein-)kinderen te doen en het is meestal gratis of kost een fooitje. Doe eens een rondje Egmond. Wie alle bezienswaardigheden in de drie Egmonden met mooie foto’s erbij op een rijtje ziet - en dat kan! - wordt vanzelf een beetje trots.

Wat zijn we rijk!


Laten we beginnen met een ‘Rondje Egmond aan Zee’ langs 30 bijzondere plekjes. Het is een nieuwe route van 4,5 tot 5,5 km voor jong en oud, gratis als foldertje verkrijgbaar bij PostaanZee. De wandeling door het dorp telt vijf duintrappen, wat op zich al uniek is. Wie zin heeft, doet ze allemaal, maar wie de tocht met wielen doet: of het nu een kinderwagen is, een rolstoel of een booster, die slaat ze gewoon over. Alle openingstijden van o.a. de drie (!) museums en wetenswaardigheden staan erbij, want het is altijd leuk om even ergens naar binnen te gaan.

Egmond is gelift


We starten bij de vuurtoren aan de kant van de leeuw. De hele omgeving is gelift en de taluds zijn ingeplant met helm. Wat is het goed gelukt! We zakken af naar het beeld van Jaepie Jaepie bij de Werf. Als er kleine kinderen mee zijn, dan zijn we die wel eventjes kwijt op de Nijntjeboot, maar ze willen vast ook wel mee naar nieuwe duintrap ‘de Kronkel’ bij strandafgang Zuid. Het uitzicht is er geweldig! Via het zandpaadje erachter keren we terug naar de KNRM en de Pinck. Daar is in de zomer elke vrijdagavond open huis en vanaf 19.00 uur zijn er ook kaartjes voor de vuurtoren.

Museum van Egmond


We steken over bij de KNRM en belanden op het Pompplein. De verleiding is groot om er neer te strijken maar wij wandelen langs Brasserie Santiago de Zuiderstraat in. Even verderop gaan we rechtsaf ‘de Beatrix’ omhoog naar de luie duintrap van het Torensduin voor een heel ander uitzicht. We keren terug en daar staat het Museum van Egmond mooi te wezen, vanbuiten én van binnen, dit jaar met foto’s van Jonker. Elke middag open van 14.00 tot 17.00 uur behalve op maandag en er is een puzzelspel voor kinderen.

Vissershuisjes


Tegenover het museum is een vissershuisje met op de muur een ANWB-bordje, zoals we die op onze route vaker tegen komen. We gaan dat straatje in en dan linksaf via de Marinestraat naar de Voorstraat en net voor Restaurant de Klok duiken we de Smidstaat in. Meestal staat de uitstalling van de Outheytkamer buiten. Dan kunnen we even naar binnen in dit minimuseum. We gaan verder de oude buurtjes in. De vissershuisjes in opgeknapte staat zijn fotogeniek en de bloembakken - van bewoners, maar in heel het dorp ook door vrijwilligers gevuld - fleuren alles op. We gaan richting de O.K-kerk die tot september elke dag open is van 10.30 tot 13.30 uur.

Vuurtorenduin


We komen langs PostaanZee en gaan even aan bij het museum in de Prins Hendrik. Dat kan zelfs elke dag van het jaar in dit gastvrije maritieme gebouw waar ook in de gangen veel is te zien. Daarna gaan we via het vissersmonument en de uitkijktoren aan de Sportlaan verder langs de voormalige koloniehuizen richting de Boulevard. Over de paadjes van het vuurtorenduin komen we uit bij het geliefde beeldje van ‘het Vraauwtje’. Of we lopen langs de zeereep waar nu de helmgrassen, zeedistels en duinrozen bloeien en we genieten van de blik op het strand dat nog nooit tevoren zo prachtig breed was. En wat zeggen wij, bewoners van Egmond dan zo dikwijls als we elkaar tegen komen? “Wat zíjn we rijk!”
Zie postaanzee.nl en historischegmond.nl
___________________________________

Rondje Egmond stopt


Dit is het honderdste en voorlopig laatste ‘Rondje Egmond’. Er blijken in de Egmonden enorm veel plekken te zijn waar mensen op hun wijze bijdragen aan de samenleving. Wat dat betreft was het aantal onderwerpen nog lang niet uitgeput en wellicht verschijnt er in de toekomst zo af en toe weer een Rondje Egmond.

 



99 Boer met grote grazers

Wimmenum/Bergen – Een groep wilde paarden of een stel Schotse Hooglanders die de duinen begrazen om het landschap open te houden. Het is een pracht gezicht, maar van wie zijn die beesten eigenlijk?

Op een zonnige ochtend komen we terecht op de boerderij in de Philistijnse polder waar Klaas Veldt en zijn vrouw Linda Dekker wonen samen met 120 koeien, 16 paarden en de hond Chico. Als Klaas het over de beesten heeft, dan is de glimlach voortdurend op zijn lippen. Het is zonneklaar dat hij van zijn werk houdt dat hij opgewekt doet samen met zijn jongere broer Jan. Die zien we even later op de  trekker naar Egmond aan den Hoef gaan, waar hij woont met zijn vrouw José. Jan doet meestal het trekker-werk en het voeren en Klaas is meer van het melken en van de dieren in duin. 

Begrazing
Klaas en Linda zijn natuurmensen die veel wandelen. Klaas: “Wij vinden de Wimmenummer duinen het állermooist, vanwege de afwisseling van open landschap met bosjes en de grote variatie aan planten”. Maar Klaas let ook op andere dingen, want de gebroeders Veldt zijn ingehuurd door PWN om het Noordelijk duingebied te laten begrazen. De grootste zorg zijn hun beesten: de 55 wilde paarden in de Wimmenummer duinen en de 70 Hooglanders die over een groter gebied zijn verspreid, tot voorbij Bergen aan Zee. Klaas vindt het geweldig mooi, maar ook heel arbeidsintensief, want hij kan er moeilijk bij komen, omdat er geen verharde paden zijn.

Oudere dieren
Tien, twaalf jaar geleden  zijn ze met een stuk of vijf Schotse Hooglanders begonnen, die zich vrolijk vermeerderden, maar dát mag niet meer. Een Hooglander met een kalfje kan gevaarlijk zijn voor wandelaars, dus hebben ze de stieren er tussenuit gehaald. Hooglanders kunnen heel goed tegen de kou, vinden altijd water, zelfs al moeten ze er het ijs voor kapot stampen en bijvoeren hoeft alleen als er ‘een berg’ sneeuw ligt. Aan antibiotica doet Klaas niet, en de dieren mogen hier gewoon oud worden, maar daardoor krijgen ze soms last van doorgegroeide hoeven. Of ze raken bij een duik in de meidoorns een oormerk kwijt en dat moet er (verplicht) weer in. Om het te kunnen herstellen, krijgt het dier eerst “een pijl in zijn broek”, een klus voor de dierenarts, de boswachter én de boer.

Koeien melken
Het leven van de familie Veldt draait om de dieren. Klaas en Jan zijn geboren op de boerderij van vader Jacob Veldt en opa Klaas Veldt die er in 1920 begon. Klaas staat elke morgen om half zes op en vanuit huis ziet hij dan net de laatste koeien uit de wei de melkstal inlopen. Hij melkt er tachtig -12 tegelijk aan de machine - en noemt het zijn hobby. Ze geven soms wel 30 liter per dag. Slechts één dag in de veertien dagen hoeft Jan het te doen. Die tachtig dames: Jantjes, Klaskes, Marietjes, Nellies enzovoort grazen gemoedelijk in het weiland totdat we ons vertonen, dan komen ze nieuwsgierig onze kant op. Het jongvee en de drachtige  koeien staan nog even binnen, waar de mestrobot de mest tussen de planken schuift. En Klaas, hoe staat het met de melkprijs? Ze krijgen een kwartje de liter. Ergens zit iemand zijn zakken te vullen.

Toekomst
Het landschap van de Philistijnse polder is zo weids en Hollands als het maar kan. Zicht op drie molens: de Bosmolen, de Philistijnse molen en de Wimmenumer molen. 55 hectare grond - ongeveer 110 voetbalvelden - hoort bij de boerderij. De toekomst is wel een zorg, want de leeftijd begint te tellen en opvolgers zijn er niet. Klaas heeft veel narigheid gezien van boeren die te lang zijn doorgegaan en het werk niet meer aan konden. Hij tuurt over de bloedmooie polder en weet dat ze hier niet voor altijd kunnen blijven.

 

Klaas Veldt, die met zijn broer Jan niet alleen een boerderij runt, maar ook hooglanders en paarden in de duinen laat grazen.

Berry en Marianne van Gejut staan komende zaterdag (Visserijdag) met hun jutterskraam in de Trompenbergstraat.

 

98 Gejut

EGMOND AAN ZEE- Een jutterswinkeltje op Ankerstraat 13, ‘wat moet dat worden’ dacht menigeen. Maar nu bestaan ze drie jaar en het gaat helemaal niet slecht met ‘het zoutste winkeltje van Egmond’. Klanten komen er met hun strandvondsten en maken daar in het atelier een (ingelijst) werkje van en ook voor groepsuitjes zijn ze al populair. 

Het winkeltje blijkt een belevenis te zijn: een juttersmuseumpje, kunsthandel en creatief paradijs in één. Viskisten vol touw, hout en andere strandvondsten, ‘zilte cadeautjes’, vissen aan de wand van strandhout en vreemde vogels gemaakt van wat er zoal aanspoelt. Ze hebben elk hun eigen naam en karakter: de Krullevaar, de Geluksvogel, de Nesteldranger en, ook een leuke: Ad Waterrat. Het hele spul is net weer terug van de wekelijkse Braderie.

Juttersgeluk
Berry Holtslag woont nu 14 jaar in Egmond aan Zee en Marianne Houthuyse kwam haar geliefde achterna. Hij werkte 15 jaar bij Man Bijt Hond en beiden hebben ze ervaring in de zorg, waar zij nog drie dagen per week werkzaam is als activiteitenbegeleidster. Samen ook aan cabaret gedaan. Drie jaar geleden huurden ze de vroegere melkzaak van Engelien (en Freek) Groot. Het pandje is van alles geweest: bloemenwinkel, hobbyboetje en eerder al een videotheek. Sommige klanten wijzen nog het ‘pornohoekje’ aan.                                                              Berry vertelt dat hij zijn laatste baan op een nogal nare manier kwijt raakte. Als je dan toch met niks opnieuw moet beginnen, dan is het strand een goede plek. Alles wat je daar vindt, is ooit iets geweest dat ‘geluk’ bracht en nu ligt het daar als een stukje ongeluk. “Wij rapen het op en maken er weer iets nieuws van dat geluk brengt”. Een mooie filosofie.. en goed voor het milieu, maar het bleek niet te mogen. Niet te mogen? Hè?

Jutten strafbaar?
Ze nodigden een wethouder uit om de opening te verrichten en vroegen de gemeente of ze een bankje mochten neerzetten. Marianne wist niet wat ze hoorde toen een ambtenaar van de afdeling APV  (Algemene Politie  Verordening) telefonisch meedeelde: “U bent strafbaar bezig”. Volgens de wet op de strandvonderij uit 1931 behoorde namelijk elke strandvondst toe aan de gemeente.  Het was een heel gedoe. Ze zijn er het raadslid Jan Snijder nog dankbaar voor dat het goed kwam. De lange ambtelijke brief met de officiële toestemming om te mogen jutten hangt nu ingelijst in de winkel. Zwart op wit staat dat alles van waarde wél naar de hulpstrandvonder moet: de heer M. Gul. Ze kunnen het goed vinden met Mart.

Een tôin vol
Hoe reageerden de Derpers op Gejut? Eerst terughoudend natuurlijk want jutten dat was immers iets van vroeger van de Derpers zelf, maar dat is nu toch al anders. Er staan wel eens wat oude juttersspulletjes bij de deur die ze mogen hebben. Bekende Derper Peter Groen kwam zeggen dat hij ‘een tôin vol’ had en dat ze gerust mochten komen uitzoeken. Kijk, dan begin je er in te komen. Ze zijn blij met alles, zo lang het maar iets met de zee te maken heeft. 

Visserijdag
En dan komt de ‘vertelschaal’ tevoorschijn met dingetjes van het strand: eitjes van de wulk en de rog, zeeslakken, een stukje paraffine, een ballon, (slecht voor vogels en vissen) een zonnebril. Natuurlijk gaat het ook allemaal mee naar de Visserijdag. Het doet even denken aan Sieny en Kees Blaauboer die op de Visserijdag altijd een kraam hadden met strandvondsten om erover te vertellen. Zaterdag staan Berry en Marianne er met hun jutterskraam, voor het eerst in de Trompenbergstraat. Kinderen mogen iets leuks maken en ook verkopen ze ‘jutterssop’ waar je enorme bellen van kan blazen. Ze vertellen ook graag oude juttersverhalen en de Egmondse geschiedenis boeit ze.

Het stel heeft het in Egmond ‘gevonden’ en zit vol creatieve plannen. Alleen..... gewoon over het strand wandelen, dat gaat niet meer, want altijd is er immers de kans om aan de vloedlijn iets te vinden. Wat dat betreft verschillen ze niet van de oude jutters.  www.gejut.nl

 


97Het Contact’ toen en nu

DE EGMONDEN- In het ‘Contact met de Egmonden’, ook wel liefkozend ‘het Contakkie’ genoemd, staat al 88 jaar het wel en wee van de drie Egmonden beschreven. Er is in die tijd veel veranderd. Het nieuws wordt vaak door lezers aangedragen.

Het begon bij Drukkerij Belleman aan de Oude Egmonderstraatweg in Egmond aan den Hoef. Gerrit Belleman, een sociaal gedreven man startte met de uitgave van een dun krantje dat de abonnées veertig cent per maand kostte. Soms zette hij er een stukje wereldnieuws in, want alleen de welgestelden lazen een dagblad.

‘Wat zegge we’
Na de oorlog nam zijn zoon Gerard de drukkerij over en ook het ‘Contact’ dat een huis-aan-huisblad werd. Het was nog op groot formaat, in zwart-wit  en je kwam heel de Egmondse middenstand tegen in de advertenties. Gerard schreef het vol met steun van zijn zus Nel. Hij ging - vaak in het weekend - overal naar toe en deed verslag, ook van de raadsvergaderingen. Het Contact zag er spannend uit door de grafische vormgeving van Jaap Eeltink. De rubriek ‘Wij vernemen dat’ mocht je niet missen en de dorpskrant werd nog beter gelezen toen Jaap in zijn column ‘Wat zegge we’ twee Derper wijfies hun ongezouten kritiek lieten geven op wat er zoal gebeurde in de politiek.  Als het Contact in de bus viel, werd er om ‘gevochten’.

BES Contact
Begin jaren ’90 speelden die columns en de vele sappige ingezonden stukken een belangrijke rol bij het tegenhouden van hoogbouw en het piereiland in zee. Toen Gerard Belleman met pensioen ging, zette Remi Beukers drukkerij Belleman én ‘het Contact’ voort. Emmy Meijering was de redactrice die overal op af ging en foto’s maakte. Vlak voordat de fusie met de gemeente Bergen een feit was, had die al gevolgen. Op 22 november 2000 kreeg Egmond tot ieders ontzetting het eerste ‘BES Contact’ in de bus met een vreemde voorpagina in fletse kleuren. Dit werd al snel veranderd in ‘Het Contact met de Egmonden, Bergen en Schoorl’. Deze uitgave sloeg niet aan en werd vanaf 10 oktober 2007 weer gesplitst in het Bergens Nieuwsblad en het Contact met de Egmonden; maar zoals vroeger kon het niet meer worden.

Versnippering
De redactie zetelt dus in Broek op Langedijk en niet meer - zoals soms nog wordt gedacht - bij drukkerij Belleman. Die geeft een eigen blad uit: ‘Dorpsgenoten’. Rodi Media geeft 10 zondagkranten uit en 26 nieuwsbladen waaronder het Contact. Daarnaast ook speciale uitgaves zoals toeristische kranten en glossy magazines. Al met al vallen er in de Egmonden wekelijks wel vier of vijf gratis kranten in de bus van verschillende uitgevers. Elke dinsdag rollen er 6600 ‘Contakkies’ van de persen in Diemen bij een van de modernste drukkerijen van Europa die Rodi Media heeft laten bouwen. Wat de druk betreft: let eens op de mooie foto’s.

Het Contact nu
Karin Hubbeling is sinds 2008 de redactrice van het Contact. Ze is blij met de bijdragen uit het dorp die ze regelmatig ontvangt en het mag zelfs wel iets meer zijn.  Alles wat er in de Egmonden gebeurt, is immers leuk voor een stukje. Aan haar zal het niet liggen, maar ze kan van losse stukjes nooit helemáal garanderen dat het ‘mee’ gaat. Dan komt het in elk geval op de website en van daar kan het ook aan facebook worden gelinkt. Karin verwacht juist deze zomer genoeg plaats te hebben voor bijdragen, ook omdat Rondje Egmond eind juni stopt.

De tijd dat iedereen het Contact van A tot Z spelt, is helaas voorbij. Toch is juist een dorpskrant een bindmiddel van de samenleving. Iedereen die iets organiseert wil er maar wat graag in staan en merkt ook dat het goed is voor de belangstelling. Het Contact is een blad geworden vóór en dóór de Egmonders!

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wie schrijft er in het Contact?
Een goed stukje bevat o.a. de 5 w’s: wie, wat, waarom, hoe en aan het eind: waar, wanneer en of het iets kost. Een foto met een onderschrift is ook welkom of een niet actueel stukje dat mee kan zodra er plaats is. Stuur het voor maandag 11.00 uur naar  redactie.con@rodi.nl  Karin Hubbeling is op de redactie te bereiken maandag t/m donderdag van 8.00 – 13.00 uur via tel. 0226-333311.

 

Karin Hubbeling uit Egmond aan den Hoef, redacteur van ‘het Contact met de Egmonden’ en het hoofdkantoor van Rodi Media in Broek op Langedijk

 

Hij heeft zo te zien met moeite de Werf gehaald. Leo van Duin speelt hier de hoofdpersoon in het hierbij gepubliceerde vers van zijn broer Kees. (Tekst Carla Kager, foto Frits van Eck)

96 Het zeetje trekt

EGMOND AAN ZEE- Het vers van broer Kees uit Nieuw Zeeland doet ze denken aan Koen, hun onlangs overleden oudste broer die zó graag op de Werf vertoefde, dat zijn makkers een naamplaatje bevestigden op de nieuwe lange bank, die hij net niet meer heeft meegemaakt. 

In de gezellige kamer van Bea en Jos van Duin, niet ver van de zee, is ook broer Leo aangeschoven. Ja, ze zien Koen ‘moorden’ om naar de Werf te komen. Slecht lopen is een nare familiekwaal van de Van Duins, waar niks aan valt te doen. Maar, goed ter been of niet, velen zullen beamen wat Leo zegt: “Het zeetje trekt”. Hoe was dat vroeger bij Leo en Jos? Ze groeiden op met samen zes broers en drie zussen. Jutten deden vooral Koen en zijn jongste broer Jos. Dat voor Leo de jutterij niks was, bleek al toen hij als jonge bink zag dat er schaaldelen (planken met schors er aan) aankwamen. Hij in zijn onderbroek het zeetje in om met twee ‘schaaltjes’ onder zijn arm bijna te verzuipen. Eerst de ene maar losgelaten en toen de ander. Leo was beter in voetballen.

Bôitewind
Nee, dan Jos. Als jochie begon het al, met als grote voorbeeld zijn negen jaar oudere broer Koen, voor hem ook een beetje een vaderfiguur. Moeder Kaatje Stam, die al jong weduwe was, vond het goed. Als de wind en het tij gunstig waren, dan ging de wekker gerust om ’n uur of vier. Was-ie om twee uur al wakker. Met een ouwe fiets het strand op en wat vond je dan: wat hout, een lege fles voor de ‘braamtenat’ en als je geluk had een groene glazen drijfbol of zelfs een ‘Skosse blees’ (drijfbal van geteerd zeildoek). Uren later koud en nat weer thuis, kroop hij bij Leo in het warme bed. Volgens Jos zijn er gelegenheidsjutters die alleen gaan als het strand vol ligt en echte jutters die gaan als de wind goed is, een ‘bôitewind’ dus. Jos was een echte en wel eens blij als het een tijdje oostenwind was; dan hoefde hij niet. 

‘t Lazeres
Een centenzoeker was hij niet, totdat hij op een dag zijn eerste gouden ring vond en een hand vol zilveren dubbeltjes. Hij was meteen verslaafd. Dan gaat het plakboek open en begint Jos aan een paar smakelijke verhalen over de rol van de jutter en de strandvonder: ’’Ik was de hele avond bezig geweest, ik had ’n beetje ’t lazeres..” De pen valt stil en we luisteren alleen nog maar. Want dit zijn anekdotes die Jos veel beter uit eigen ervaring kan opschrijven. We moedigen hem én andere Egmonders daartoe aan. Laat die Derper verhalen niet verloren gaan!  
Echt jutten: Jos kan het helaas al lang niet meer, maar toch is hij het eens met Leo: het zeetje blijft trekken.   

 

 

 


’n Aâuwe Derreper zat in ‘ois, te glâauwe deer de roite..
’t Lêeve wier voor ‘im ’n krois… ‘ij môst en zâauw nee boite.
Nag ien keer nee de werf toe… dat was z’n leste droom…
Wat wàs ’t toch ’n arremoe… ‘ij was zoo slap en sloom.
Maar nêen! Noo ‘ad-ie nag de kans… strak kwam ze weer verôm…
‘ij Wist al wel, den zâade Jans… “Kôm jooi, doet-iet zo stôm..!
Ketéer ’t is toch ‘ôngde-weer… Je ziet giemèns ôp street…
Ze ‘ad gelijk ‘oor… ’t was te veer… Z’ad altijd goeje reed..!
Maar êevegoed, al zâan ze dat… ‘ij kon ‘r niks an doen…
‘ij Was ’t binne-zitte zat… Nag ien keer, net as toen…
Te vechte têege weer en wind… net as ’n jônge vent…
De rêegen sloeg je ooge blind… Maar toe ‘oor… Alles went..!
Zodree dat-ie de deer oitstapt… doowt de wind ‘m ‘allef ôm…
Maar noo zet-ie z’n âage skrap… God ziet ‘m weer verôm..!
Nag ien keer zel-ie leete zien… an êelie en an Jans…
Al is-ie den ook nàg zoo âauwd…’ij is nag êel wat mans…
Maar ammaar staet-ie effe stil… ‘ij kôn gien asem ‘aale…
Zâauw-ie ’t redde, wat-ie wil… ‘ij ziet z’n geest al dwaale..!
Zoo ploetert-ie ’n tijdje deer… mit z’n ‘angde zoekt-ie stêen…
‘ij Wêet… ‘ij is zoo stark giemeer… zo-as-ie was… voor’êen…
‘ij Kômt van-oit de Zoiderstreet… terecht ôp ’t Pômplein…
Goddank is-ie goed an-e-kleed… en voelt gien centje pijn…
Noo… Eerst tot Anne Belleman… Dat is nag wel te doen…
‘ij Snakt nee asem, deer iet fan...! Maar toe… mit goed fesoen…
‘Aalt-ie dat en rist deer oit… ’t zwêerste môt nag kômme…
Die goore wind, die giert en floit, maar dat ken ‘m ‘iet verdômme…
En âauw ik noo nag effe kêep… den ew ik ’t ‘e-‘aald…
Ôndangs dat ik ‘m toch wel knêep… woordt de moeite toch betaald…
Noo… ‘ij redde’n ‘t… maar vraag iet ‘oe… want dat gaf noo giemeer…
Al was-ie ‘r noo wel slecht an toe… viel ‘r temèt bij neer…
‘ij ‘ield  ‘m vast an ’n ekke-paal… aars ging-ie voor de vlakte…
’t Was te vêel ewêest, ie-maal… ôverkômme deer z’n zwakte…
‘ij zakte deer z’n bienen ‘êen… De sterm-wind gierd’en flôot…
‘ij zichtte… gaf ’n leste krêen… Zoo vônge ze’m deer… Dôod !

 

 

95 Wim Groen

Egmond aan den Hoef – Een bescheiden man: “Moet ik wel in het Rondje? Er zijn toch wel belangrijkere mensen in Egmond te vinden”? Wim Groen ten voeten uit, hij blijft liever wat op de achtergrond. 

Wim Groen is opgegroeid in Egmond aan Zee. Lang woonde hij in de Ankerstraat. Hij ging  naar het ‘kippeskôoltje’ van juffrouw Corrie, een begrip in die tijd. Dit schooltje stond toen nog op de plaats van het busstation. Bij het afscheid van de lagere school mocht Wim een imitatie geven van Han Hollander, de legendarische sportverslaggever. Het werd zogenaamd Holland-België. Dat hij een vijftig jaar later verslag doet tijdens de wedstrijden van Zeevogels…toch voorbestemd?

Kantoormannetje
Na de lagere school gaat Wim naar de ULO aan het Slimpad in Heiloo. Gerling, Jansen, Roeda en De Vries, zo maar een paar leerkrachten van toen. Ze zullen bij veel Egmonders herinneringen oproepen. Na zijn diploma snel aan het werk bij het distributiecentrum van de Geïllustreerde Pers in Alkmaar, de uitgever van o.a Donald Duck, Libelle en Revue. Dan krijgt hij een tip dat er een baan vrij komt bij de Gemeente Egmond-Binnen. Wim krijgt de job op de financiële administratie. In 1980 stapt hij over naar Personeelszaken van de Gemeente Alkmaar. ‘Leuker kunnen we het niet maken’. De slogan van de niet altijd geliefde belastingdienst. Ieder jaar hebben velen moeite met het invullen van hun belastingformulier. Onder de hoed van het FNV is Wim jaarlijks bezig mensen hiermee te helpen? Landelijk maken zo’n 250.000 mensen van deze FNV service gebruik. Zijn kennis moet wel steeds worden bijgespijkerd, kost een paar avonden. Want de materie is toch niet zo makkelijk.

Sport
Wim is een ‘doenig’ mannetje. Hij begint met voetballen bij Egmondia, is daar nog steeds lid van. Door toertochten te gaan schaatsen met de Hoever “Grootjes” heeft hij zijn certificaat van Hoever verdiend. Wim gaat hardlopen en sluit zich aan bij de Kloklopers. Een keer of zeventien doet hij de “Halve” van Egmond. De eerste keer op zaalvoetbalschoenen, dat viel tegen. De laatste jaren is het voornamelijk fietsen en mountainbiken. Met een groepje, in ieder geval op donderdagmorgen, tot half elf lekker rammen in de duinen. Meestal richting Heemskerk. Koffiedrinken bij het Hof van Kijk Uit en via de weg weer naar huis.

Radio 80
Al zo’n 20 jaar presenteert Adri Wittebrood voor Radio 80 het programma ZondagSport 80. Een prachtige samenwerking van een grote groep mensen. Langs de lijn staan Kees Kager, Alex Sloot, Wim Groen en Pieter Staadegaard om voor de drie Egmondse voetbalclubs en Berdos verslag  van de wedstrijden te doen. Wim heeft het stokje een jaar of acht geleden overgenomen van Gerard Zonneveld. Eerst als invaller voor de thuiswedstrijden maar al snel verslaat hij vrijwel alle competitie wedstrijden. Inmiddels al acht jaar. Je begint de uitzending met een intro van 30 seconden, wat later kom je met de opstellingen en een kort verslag. Jos Hof, de archivaris van Zeevogels, voorziet hem regelmatig, met name bij derby’s van de nodige achtergrondinformatie. Tijdens de wedstrijd krijg je vanuit de techniek een seintje dat je op “de vork” staat. En daarna mag je weer even los. Je staat wel in weer en wind maar de luisterdichtheid is hoog en dat geeft voldoening. De competitie is inmiddels achter de rug maar Wim kijkt al weer uit naar het volgende seizoen.

Oh ja….
Ook Wim is voorstander  van de fusie van de drie Egmondse voetbalverenigingen en….. al woont hij al sinds 1973 in Egmond aan den Hoef, bijna dagelijks wil hij toch even de zee zien! In zijn hart is hij toch Derper gebleven. Tot zijn verrassing kreeg hij vorige maand een lintje, hij is nu lid van de Orde van Oranje-Nassau. Zijn verdiensten voor de samenleving zijn niet onopgemerkt gebleven!

 

Wim Groen geniet als hij langs de lijn staat. Op de foto ook Zeevogel Dennis de Waard in actie.

Saskia de Groot blust de brandende heide bij Schoorl in mei 2011. 

Foto JelZo Fotografie   


94 Saskia de Bels

EGMOND AAN ZEE – De grote duinbranden van mei 2011 zijn nu vijf jaar geleden: Op 30 april is het raak bij Bergen en de volgende dag woeden er noordelijker nog veel grotere natuurbranden en komen er blusvoertuigen uit heel Nederland. Saskia de Groot (1975) is er beide keren bij met de brandweer van post Egmond. Ze vindt het een eer dat we haar vragen voor een Rondje Egmond en dat is niet alleen vanwege de brandweer.

Op 1 mei zijn ze rond zes uur met nog een paar brandweerwagens als eersten bij de gigantische brand in Schoorl. De vuurzee, aangewakkerd door de wind is heftig. De hei op het Klein Ganzeveld vlak bij ‘De Berenkuil’ brandt als een lopend vuur over honderden meters en onder de grond gaat het door. Als ze de tankwagen met 3000 liter inhoud bij een brandkraan moeten navullen, staat bij terugkomst alles opnieuw in de brand. Rond middernacht is Saskia ineens verdwenen. Met haar hele uitrusting van perslucht en brandslang blijkt ze in een gat gevallen en haar collega’s helpen haar er weer uit. Pijnlijke voet, toch maar doorgaan. Dan komt de aflossing en laten ze het inferno achter zich. De volgende dag moet ze in het gips en de pieper kan voorlopig uit. Als er later een speciale editie uitkomt van ‘Noorderrood’ het blad van de Veiligheidsregio NHN blijkt - met een vergrootglas - dat zij het is die op de cover staat (zie foto).

Arie de Bels
Saskia is technisch aangelegd. Na een afgeronde opleiding bouwkunde aan de MTS kiest ze voor de Marine. Als matroos eerste klas maakt ze geweldig mooie zeereizen met o.a. de Zuiderkruis naar de Amerika’s, de Cariben en de Oostzee. Prachtige tijd die 6 ½ jaar duurt en in 2003 zwaait ze af.  Met haar man Mark en twee dochters Noa en Yara wonen ze als vierde en vijfde generatie op de hoek Emmastaat-Julianastraat op de plek waar de familie de Groot altijd paarden heeft gehad. Haar te jong gestorven vader Arie de Bels was vaak met paard en wagen op het strand te vinden of in duin. Dochter Yara: “Mam, ik heet toch ook ’n beetje de Bels?”  De bijnaam wordt gekoesterd.

Reddingsbrigade enzo
Saskia alleen huismoeder? Dat zal niet gaan. Van de reddingsbrigade ERB is ze al lid vanaf haar elfde jaar. Sindsdien bijna alle diploma’s gehaald die er te halen zijn en ze ‘loopt’ elk jaar een paar weken strandwacht. Ze mag als ‘lifeguard’ ook graag de terreinwagen besturen en is lid van de alarmploeg. Van het Timmerdorp was ze al vrijwilliger voordat ze zelf kinderen had. Deze zomer is het van 1 t/m 4 augustus en bij Saskia liggen de aanmeldingsformulieren al klaar. Bij jeugdhonk ‘de Wal’ organiseert ze graag een griezelig Halloweenfeest en de Sinterklaasintocht. Altijd met anderen natuurlijk en altijd gedoe om geld los te krijgen. Op school is ze luizenmoeder en voor schminken konden ze ook bij haar terecht. En dan het werk: samen met haar moeder verhuurt ze zes zomerhuisjes en o ja, er is nog een landje in duin.    

Op de brandweerwagen
Met kloppend hart naast je bed staan en in de kazerne je brandweerpak over je pyjama aantrekken. Het kan gebeuren. Saskia is lid en bestuurslid van de brandweervereniging Egmond. Ze laat ons de brandweerkazerne zien bij de gemeentewerf waar alles paraat is voor het blussen én voor het ‘nablussen’. Ze mist noodgedwongen de vaste oefenavond op maandag want ze heeft elke week theorie voor haar groot rijbewijs en doet bovendien de cursus pompbediende. In het najaar nog de cursus brandweerchauffeur en dan mag ze die enorme brandweerwagen besturen de TS10-4242. Tàa Tà! Maar er is nog iets anders dat ze op aanraden van haar familie ook eens moet  leren en dat is ‘Nee’ te zeggen. Niet gemakkelijk voor die doenige Bels.   

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Wie komt er bij?
Wie zegt er ja tegen de Brandweer, de ERB, het Timmerdorp of ‘de Wal’?  Daar zijn vrijwilligers heel welkom. Zie de websites en/of facebook voor contactpersonen. Ook Saskia is  bereid om wat meer informatie te geven. Schiet haar eens aan of bel 06-53835329

 

 

93 Stuifzand

EGMOND AAN ZEE – Een kind van wind en zand. Dat word je vanzelf als je opgroeit aan de Boulevard van Egmond aan Zee. De jonge Gerjan Zwaan speelde op de zeeduin die vroeger trouwens zonder problemen even werd afgeschoven als die te hoog was opgestoven. Dat is nu een heel ander verhaal.

Vader Job had de wereldzeeën bevaren en maakte aardrijkskunde een onderdeel van Gerjans opvoeding. De studie geografie lag voor de hand. Zijn oud-leerlingen in Enkhuizen weten het nóg: voor mijnheer Zwaan is Egmond aan Zee Dé Plek!  Natuurlijk heeft hij ook ‘land in duin’ en lang was hij voorzitter van de vereniging van pachters. Hij schreef ‘Om de Noord’: een kloek boek over de duinlandjes waar het eigen karakter van Derp en de Derpers nog het beste bewaard is gebleven.Nu gaat hij verhalen schrijven voor Geestgronden van Historisch Egmond. Het eerste is net verschenen.

Taaie Derpers
Vanuit zijn vakgebied mag Gerjan graag - en goed - vertellen over het ontstaan van het duindorp en de eeuwige strijd tegen de elementen. Ruim 1000 jaar geleden vestigden zich de eerste vissers in een duindal pal aan zee. “Daar ga je toch niet zitten?” vertelt Gerjan. “Het stuift er, er groeit niks én het is slecht bereikbaar." Toch groeide de nederzetting ‘Egmont op Zee’ in de loop der eeuwen uit tot een van de belangrijkste vissersplaatsen aan de kust. Het tekent wel de taaie Derpers dat ze dat voor elkaar hebben gekregen. Niet zo gek dat hun nazaten het strand en het duingebied als het hunne beschouwen en weinig ophebben met het wettelijk gezag.   

Duinvallei
Volgens Gerjan vestigden de eerste bewoners zich in een ZW-NO lopende duinvallei. In het stratenpatroon is de vorm van het dal nog te herkennen. De langwerpige Voorstraat in het midden en evenwijdig de Zuiderstraat, de Noorderstraat en de Bergstaat. Zijwaartse kluften volgen het duinreliëf zoals ‘de Beatrix’ en zelfs een tegen het duin doodlopend straatje: de Torenstraat. Daartussen rechte en kromme dwarsstraatjes: ‘steegies’ en ‘sloppies’ met hoogteverschillen. Gerjan: “Het zijn dezePareltjes’ die Egmond aan Zee bijzonder maken. Dit is heel specifiek voor een kustdorp en je vindt het ook terug in Katwijk.” Alleen heeft Katwijk wat in Egmond niet mag: een Boulevard met zicht op zee en een grote parkeergarage er onder. Kwestie van een ander Hoogheemraadschap.

Stenen uit de ijstijd
Na1650 ging bij elke zware storm weer een stukje van het dorp verloren en in 1743 was de Agnietkerk niet meer bestand tegen de golven. Zonder de zandsuppleties vanaf de jaren ‘90 lag restaurant van Speijk al lang in zee. De suppletie van 2015 bevatte echter ook tonnen mooie doch ongewenste stenen uit de voorlaatste IJstijd. Rijkswaterstaat bepaalt de plek waar het zand wordt gewonnen en niemand snapt waarom er weken lang is doorgegaan met het storten van zand met stenen. Mart Gul en zijn mannen mogen na elke storm weer aan de slag, op kosten van het rijk. Dat doen ze trouwens goed.

Helmplanters                    
Rijkswaterstaat heeft nóg iets goed te maken, vinden de Egmonders. Gerjan vertelt hoe eeuwenlang elk voorjaar de stuifgaten in de zeereep met helm beplant werden. In het najaar werden strand en strandafgangen bezet met rietschoren en dennentakken. Alles om het stuifzand vast te leggen. Het werk van generaties Derpers .Na de zandsuppleties in de jaren ’90 is er veel veranderd. Niet alleen verstuift het fijnere zand al bij een lagere windkracht, Rijkswaterstaat heeft ook het ‘bezetten’ van de duinvoet afgeschaft. Het stuifzand waait op en over de alsmaar hoger wordende zeeduin. Een duinbalkon op de Boulevard is daardoor al verloren gegaan en ook komt er veel meer zand het dorp in. Gerjan probeert namens de dorpsvereniging de instanties tot andere gedachten te brengen en laat zich niet ontmoedigen door theoretische en andere bezwaren. Tenslotte hebben de Derpers ervaring met stuifzand. Al duizend jaar! 

Dorpsvereniging ‘Parel aan Zee’ zet zich in voor het dorp.
Lid worden à 5,- kan via parelegmondaanzee@gmail.com

of tel: 072-506 2914.  Zie www. Egmondparelaanzee.nl

 

Gerjan Zwaan van Dorpsvereniging ‘de Parel’ vindt, net als vele Egmonders, dat je  overal op de Boulevard zicht moet hebben op de zee.

Ab Glas, de eerste Derper die een singletje liet uitbrengen.

 

92 Ab Glas

Egmond aan Zee – Wat een verrassing, ben nauwelijks binnen bij Jopie en Ab of de koffie met gebak staat al voor mijn neus. Hoezo gastvrijheid...? Meer dan dat! Je voelt je meteen thuis.

Ab is een geboren en getogen Derper. Zijn moeder Griet was de dochter van de bekende dorpsomroeper Aris Gravemaker. Aris was een begrip in de Egmonden en ver daarbuiten. Ja, en als je vader Glas heet, dan liggen ook die roots in Egmond. Jopie: “Ab’s  geboortehuis stond in de 3e Oosterberg, zou daar best willen wonen”.

Muziek
Vanaf zijn jonge jaren is Ab gek op muziek. Als hij van Ome Cor Gravemaker, ook al zo’n bekende Egmonder die helaas niet meer onder ons is, zijn eerste accordeon krijgt, een 12 basser, is hij de koning te rijk. Door zelfstudie leert hij al snel spelen. Amsterdammer Alex de Jong geeft in de regio voor de O.K. kerk opleidingen tot kerkorganist en zo leert Ab noten lezen. Al snel krijgt zijn omgeving in de gaten, dat een gezellige avond nog gezelliger wordt, als je Ab en zijn accordeon inhuurt. Achter de Watertoren staan in die tijd nog een paar zomerhuisjes. Ab speelt daar op zomeravonden, lekker buiten, voor vijf gulden per avond. Zijn repertoire van bestaande zeemansliedjes is nog niet groot. Maar ach, als de drank in de man is, heeft niemand door dat je sommige nummers vijf keer speelt. Grotere accordeons: 80 en zelfs 120 bassers, worden gekocht. Wat weinigen weten, is dat Ab ooit een 1e prijs haalde als kunstfluiter. De opname werd uitgezonden op de AVRO radio.
En dan komt de Eminent in zijn leven, een elektronisch orgel, hier komt de opleiding tot kerkorganist van pas. Met zwager Henk Kluft vormt hij al snel het Duo Ab Glas. Optredens in de regio en ook zeer regelmatig in de ‘Speeltuin’. Heb er menig avond met plezier doorgebracht…

Grammofoonplaat
Ab komt in contact met liedjesschrijver Jaap Koeman. Hij neemt van Jaap nummers op in zijn repertoire. Dan krijgt hij van hem het advies een demo bandje op te nemen, met de belofte dit bandje bij Johnny Hoes af te leveren. Het resulteert in de zeventiger jaren in wat singletjes en een LP. Ab heeft er geen villa aan over gehouden. Op verzamel CD’s kom je af en  toe nog een nummer van Ab tegen, het levert financieel niets op, rechten afgekocht, want Johnny was slim. Je was toen blij en trots als je een plaatje mocht uitbrengen. Maar Ab is, dat kan niemand hem afnemen, de eerste Derper die een plaat heeft uitgebracht. Natuurlijk ontstaan dan ook leuke contacten met andere artiesten: het Cocktail Trio, Vader Abraham, de Zangeres Zonder Naam, André van Duin en anderen.

Beroepsartiest
Ruim 55 jaar is Ab beroepsartiest: mensen vermaken met muziek, grappen en grollen, pruiken, snorren, kunstneuzen, of een kraan op zijn hoofd. Niets is hem te gek om de stemming er snel in te brengen. Ab: “Eigenlijk ben ik meer een cabaretier”. Op kermissen, tijdens carnaval en op alle soorten bruiloften en partijen zie je Ab Glas. Nog steeds…hooguit is de frequentie nu minder. Ooit trok hij wekenlang een volle kroeg in Harderwijk, Egmondse dienstplichtigen die in ’t Harde lagen ontdekten als snel dat ‘hun’ Ab Glas daar speelde. Diep in de nacht thuiskomen was nooit een probleem. Tijdens zo’n nachtelijke thuiskomst is er ooit iets gebeurd langs de Hoeverweg, iets met een koe…en een koeienvlaai. Vraag Ab zelf maar wat er toen is gebeurd.

Visserijdag
Je kunt bijna stellen, zonder Ab geen Visserijdag. Alle 20 edities speelde hij er, eerst met Ome Cor en later met zijn neef Ger Gravemaker. Dit jaar laat hij verstek gaan. Ab is kortgeleden gedotterd en heeft net een nieuwe hartklep. Maar zijn zonen Addy en Edwin treden er wel op. Het vervult Ab met gepaste trots.  Maar, belooft hij mij: “In het najaar ga ik weer aan het werk”. Tenslotte is hij over een paar weken pas 79.

 

 

91 Gerard Kleverlaan.

Egmond aan Zee – Het is precies tien uur als Gerard binnenkomt in het restaurant van de Prins Hendrik. Hij zit daar dagelijks met 4 andere krasse knarren, samen zo’n 450 jaar jong, aan een vaste tafel om koffie te drinken.

Hij werd geboren in 1921 in de Schoolstraat in Egmond aan den Hoef. Eind jaren twintig, crisisjaren, maar toch naar de ambachtsschool om het schildersvak te leren. Een beetje tegen de zin van vader: “In de herfst ben je de eerste zonder werk en in het voorjaar ben je de laatste die wat gaat verdienen”. Zijn eerste baas: Gerrit Bakker uit de Nieuwpoortslaan in Alkmaar. De verdiensten waren slechts 5 gulden per week, maar voor zijn ouders was het goud!

De oorlog
En dan breekt in mei 1940 de oorlog uit. Gerard is een paar maanden eerder gekeurd voor de militaire dienst en moet in de loop van mei opkomen. De inval van de Duitsers doet anders beslissen. In De Hoef ontstaat een klein verzetsgroepje met o.a Cor Butter, Jan Hopman en Huib Wijker. Ook Gerard en broer Jaap zijn er lid van. In het huis van de zusters Manté, eveneens in de Schoolstraat, wordt wapenonderricht gegeven. De buitgemaakte Duitse geweren liggen bij hem thuis. Over de herkomst van deze geweren wordt niet gesproken. Je moet nooit te veel weten. In 1944 haalt dezelfde groep de kaasfabriek aan de Hoeverweg met een paar handkarren leeg. De buit slaan ze op bij Huib Wijker in het pand waarin nu ’t Slotje zit. De vrouwen van de op zee gebleven vissers krijgen een kaas toegestopt.
Na de oorlog tekent Gerard bij het leger en wordt in januari 1946 uitgezonden naar Indonesië. Een zwaar auto ongeluk overleeft hij nauwelijks. Hij zit er 2,5 jaar. Na terugkomst in Nederland is hij nog 9 maanden beroepsmilitair.

Schilder
Na het “legeruitstapje” wordt het schildersvak weer opgepakt. Toch een roeping! Niet gezond… zijn longen hebben er nog steeds last van. Vooral het spuiten tegen houtwurm: puur vergif, ook voor de mens. Mondkapjes? Wie kende ze? Vanaf 1951 samenwerken met “Egmond Binner” Reinier Beukers. Sappelen om je brood te verdienen. Om maar niet te spreken van de wanbetalers. Zelfs nu nog wordt Gerard af en toe wakker met de gedachte: “Hoe krijg ik mijn geld?” Afspraken die niet nagekomen werden. Het wijzigen van een opdracht tijdens het werk en dan achteraf zeggen: “Dat zat toch in de prijs?” Hij kan er nog kwaad om worden. Maar het is een prachtig vak. In 1986 werd Gerard 65 en hij besloot: “Het is mooi geweest.”

Voetballen
Als Hoever speel je bij Zeevogels. Ook toen al tegen het pas opgerichte Egmondia. Tot 1948 speelden de Derpers op een veld in het verlengde van de Bloedweg. De kleedkamer voor Egmondia, de bezoekende ploeg en de scheidsrechter is één ruimte in de bollenschuur van Hopman en na de oorlog een oude Duitse bunker ten westen van de Van Oldenborghweg. Gerard is blij dat Zeevogels, Egmondia en St. Adelbert gaan fuseren, het houdt de jeugd binnen de Egmonden.

Prins Hendrik
In 1995 overlijdt zijn vrouw, hij mist haar nog steeds. Vanaf dat moment iedere dag eten in de Prins Hendrik. Je kunt wel stellen, hij is er al jaren kind aan huis. Een jaar of zeven geleden ging hij er wonen. Er wordt tegenwoordig veel geklaagd over de zorg. Niet door Gerard. Hij is ongelofelijk blij en tevreden over zijn “verzorging”. Heeft een leuke band met de meiden van de werkvloer, het eten is goed…. je krijgt terug wat je geeft! Regelmatig rijdt hij met zijn booster naar De Hoef, zijn roots liggen er. Langs de hem bekende plekjes en natuurlijk Lamoraal. Het doet hem altijd weer goed als hij herkend en gegroet wordt.

 

Gerard Kleverlaan, geboren Hoever, een blije man die het naar zijn zin heeft in de Prins Hendrik

 

Kees van Duin droomt wel eens van het oude Egmond aan Zee dat in sommige buurtjes nog valt te herkennen. Met de klok mee: Noorderstraat, Zuiderstraat, Zuiderstraat en Torenstraat

Derp / Kees van Duin

Graeg ‘ad ik effe rôngd-e-kêeke, in ’t âauwe Derp van toen…
En den loistere nee de strêeke, van Engel Dop of Pieter van Koen…
Of in de keet, bij d’r-loi’s lankie, daage of-e-âauwe’oerd…
Ôver watte al die binke, vroeger ‘ewwe oit-e-voerd…
Of mit de Derrepers ôp de Werf, vijf, zes skêepies langs de kist…
“ ’tis kâauwd… Ik gaat, voor-dat ik sterf… Ik ‘eb ‘n ‘êekel an die mist..!”
D’ ômroeper skrêewt mit lange ‘aale, ’t leste nieuws deer Derp ‘êen…
D’r vent ‘r ien mit garrenaale, oow… ’t is Glâan van Skêeleve Lêen…
’n Skillep-kar rijdt ‘r, of’elaade, mit ’n vracht weer nee de “Oef…
’t moorde doet ‘m wel gien skaade, maar toch blijft ‘t … arremoe troef..!
Deer gaat Rông, mit ‘n ‘ang’kar kôole, ôp weg nee d’ien of aare klant…
D’r waare d’r lest ’n kwak estôole, dat relaas kwam in de krant…
Al zwerrevend deer de nâauwe stêege… vis en strôngt, al wat je rôok…
Kôm ik Jaepie-Jaepie têege, van de strangd of mit ’n stôok…
“Weertje nêef êee,” zâan-ie pijnzend, “De reddingbôot die ‘oeft iet oit...!”
En mit z’n pijpie wijst-ie grijnzend … nee z’n kriel… deer lâat de boit…
Want Jaep was net as zovêel aare, altijd klaar  mit klem of strik…
En môcht-ie in ’t gevang bedaare… den ‘adde ze deer weer ‘n ‘oop skik..!
“Wa’foer je oit? Weer eeje’n ezêete? Keeje al eff’n iet ezien..?
Noo jae… Dat môt j’ook zellef wêete..!” Want die Môsk zâad ‘r genien..!
“En wat zàg ik ôp je lankie… en bij de Wêezel ien toet mem…
Zoo krajje wâneg in je mankie… Zet ’n strik jooi…of ’n klem..!
Want as ’t joow sôms kâauwd zâauw leete en je leet ze maar begaan…
Woordt aasse alles ôp-e-frêete… ‘t ‘Êele zooitje nee de maan..!”
En zoo bedaare we an ’t praete… Ik ‘eb de grôotste skik, maar toch…
Krag ik noo wel in de gaete… ook ’n droom is maar bedrog..!

 

 

 

90 ‘t Derp van toen en nu

EGMOND AAN ZEE – ’t Derp van toen, dat brengt  Kees van Duin tot leven in zijn vers. Hij heeft het over een stelletje Derpers die hij in zijn verbeelding tegen komt, zoals een stroper, de dorpsomroeper, de kolenboer, een garnalenventer en bootsman Jaepie Jaepie.

Pratende voort komen typische Derper dingen aan bod die de gemoedelijkheid weergeven en de humor van de hechte dorpsgemeenschap en de bezigheden in die tijd. Het was geen schande om in het Huis van Bewaring te moeten verblijven wegens stroperij want het was armoe troef. De huisjes waren misschien wel schilderachtig mooi, maar ook klein en tochtig en het dorp was amper bestraat, dus dat was wel ‘moorden’ met je schelpenkar of handkar of in het dialect: 'skillep-kar’ of ‘ang’kar’. 

Wa’ foer je oît?
Vragen naar de bekende weg is ook zo typisch Derpers. Wie met een schop naar zijn ‘lankie’ in duin gaat, krijgt steevast te horen: ‘Wat mot je? Spitte?’ Loop je met een emmertje.. U raadt het al: ‘Me kind, ga je om braamt?’ Jaap Eeltink schreef er over in zijn column in het Contact. Stond hij zijn raampjes in de Noorderstraat te lappen, dan vroeg de een na de ander: ‘Wa’ foer je oît?’ Als Kees van Duin over is uit Nieuw Zeeland krijgt hij het ook te horen en een paar weken later: ‘Jôoi bejje d’r now nág?’ Maar blijkbaar was het familielid waar Kees op doelt in zijn stuk minder spraakzaam: ‘Want die Mosk zâad ‘r genien!”

Vissershuisjes
Ook al kan je vraagtekens zetten bij ‘de goede oude tijd’: de herinnering aan al die illustere Derpers is mooi en het Derp van vroeger is erg geliefd. Fotoavonden trekken veel bekijks. In hoeveel Egmondse huizen hangt er niet een schilderijtje of foto van de  Musschenbuurt, het Westeinde, het Ôol of het Waaigat? Allemaal geschiedenis. Maar gelukkig zijn er nog steeds mooie huisjes in knusse steegjes en buurtjes. Opgeknapt en met dakkapellen zien ze er een stuk welvarender uit en de nieuwe bestrating is dat trouwens ook!  Wie kan daar iets op tegen hebben? Zolang er maar geen vissershuisje meer verloren gaat, ja niet dan?

Deze week de 4e bijdrage van Kees van Duin, naar zijn eigen handschrift. Voorgaande afleveringen zie fritsvaneck.nl: Rondje Egmond no 76, 80 en 85. Vijf voordrachten, gefilmd toen Kees en Truus afgelopen zomer in Egmond waren staan op DVD. Interesse? Stuur Frits een mailtje: fritsvaneck@hetnet.nl

 

  

89 Parel aan Zee


EGMOND AAN ZEE – Het eigene van Egmond, de leefbaarheid bevorderen en af en toe ‘iets leuks’, daar draait het om bij de Vereniging Dorpsbelangen Parel aan Zee ofwel ‘de Parel’. Al dertien jaar zitten ze met taai geduld bij de gemeente Bergen aan tafel om er voor Egmond aan Zee op allerlei gebied het best mogelijke uit te slepen. Daar heeft toch niemand zin in? Hoe houden ze dat vol?  We vragen het Henny Weel, voorzitter vanaf het eerste uur.  

Henny is geboren in de Van Speykstraat in Den Helder en woonde in Oostzaan tot zij en haar man in 2000 een appartement kopen aan zee. Het is eerst wennen, maar Egmond aan Zee is haar dorp geworden waarvoor ze zich met hart en ziel en met al haar talenten inzet. Dat begint als ze bij de gemeente om een paar bloembakken vraagt en te horen krijgt dat een dorpsvereniging erg gemist wordt. Henny kent Agnes Freyée-Liefting en die kent Kees Zwart en nog een paar Egmonders. In 2004 is de oprichting van ‘de Parel’ een feit en wordt een meerjarenplan voor Egmond aan Zee ontwikkeld. De Nijntjeboot is  het eerste project, nog altijd de trots van de Parel en de Pinck. Wat later maakt Agnes een groenplan en met hulp van o.a. Joop Smit en Rita Koppedraaijer komen er in het dorp overal bloembakken en speelterreintjes.

Derpers en dorpers.
Kees Zwart(1936-2014) heeft zich enorm ingezet voor ‘Derp’ en voor het Derper Woordenboek en Henny mist hem nog steeds. “Derper? Dan ben ik dus een dorper” heeft ze nuchter vastgesteld. Gerjan Zwaan en Peter de Graaff zijn de nieuwe Derpers in het bestuur, Agnes is er nog steeds, Anneke de Both is secretaris en Frans Tiebout doet de ledenadministratie en financiën. Dorpsdeelvertegenwoordigers en andere vrijwilligers zijn de ogen en oren van de Parel en zitten in werkgroepen. Opmerkelijk die symbiose van Derpers en dorpers die zo goed stand houdt. Zou het toch ook het talent zijn van de opgewekte voorzitter  die kiest voor harmonie en die met een kwinkslag lucht weet te brengen in lastige situaties?

Geen Haarlemmer olie
De Parel is onder andere betrokken bij ruimtelijke ordening (geen uitbreiding van hoogbouw), groenvoorziening, fietspaden, verkeer, woonklimaat, sport, cultuur, jeugd en welzijn. Ga er maar aan staan! Soms wordt er wat al te gemakkelijk iets op het bordje van de Parel geschoven, zo van: ‘daar hebben wij recht op!’ Henny daarover:  “We zijn onafhankelijk, a-politiek én we zijn vrijwilligers. De Parel is een gesmeerde organisatie, maar we zijn geen Haarlemmer olie. Al doen we nóg zo ons best, we kunnen niet álles oppakken en het niet altijd iedereen naar de zin maken. We doen wat we kunnen en zorgen dat we er ook plezier in hebben.” Henny geeft de raad  om voor zaken als een losse stoeptegel of kapotte lantaarnpaal zelf even de gemeente te bellen: 8880000. De datum van de ‘wijkschouw’ wordt nog bekend gemaakt. Leden kunnen meefietsen of zaken van tevoren aankaarten.

Recht voor zijn raap
Henny heeft de Egmonders leren kennen als recht voor zijn raap en ze heeft respect voor een andere mening. Op de persoon spelen, dat hoort niet en voor klagers en mopperaars is ze allergisch. Ze heeft het liever over mooie  ontwikkelingen in Egmond die haar blij maken: delen van het dorp prachtig opgeknapt, het nieuwe PostaanZee, de nieuwe Ondernemersvereniging, meer aandacht voor de historie, de cultuur en het eigene van Egmond. Ook heeft ze diep respect voor de vrijwilligers van de Parel, nee voor álle vrijwilligers en voor degenen die voor zieken zorgen.

De Parel is blij met nieuwe leden à vijf euro p.p.. Samen sterk voor het dorp en met het geld worden weer mooie dingen gedaan, zoals de inhoud van de bloembakken en een bijdrage voor de nieuwe buitenverlichting van de vuurtoren. Derpers en dorpers doe een goede daad:  steun de Parel!  

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Lid van de Parel

Voor  5,- per jaar bent u ook lid van
Vereniging Dorpsbelangen Egmond ‘Parel’ aan Zee
en ontvangt u de nieuwsbrief.
Aanmelden kan via parelegmondaanzee@gmail.com
of tel : 072 506 2914. Zie ook www.Egmondparelaanzee.nl

 

Henny Weel, voorzitter van dorpsvereniging ‘de Parel’ bij het ‘Derper vraauwtje’, gemaakt door Fabio Pravisani en in brons gegoten en geplaatst op kosten van de dorpsvereniging.

Gezicht op Egmond, olieverf op linnen 70 x 100 cm, Katinka Krijgsman, in opdracht geschilderd naar het werk van Pieter van Schaeyenborgh.

 

88 Katinka Krijgsman

EGMOND AAN DEN HOEF - De zee, de vis en de vrouw. Katinka Krijgsman is erdoor gefascineerd. Ze schildert krachtige, indringende taferelen, vaak gedreven door de vraag: wat doet de zon met de zee, wat doet de zee met een mens en wat doet een mens met een vis?

Natte vis: gullen, haringen, zeebaars en makrelen. Als kind stond ze al verwonderd bij de viskraam te kijken naar die vissenlijfjes met hun zilveren schubbetjes. Of ze graaide in de emmer met levende paling die haar vader die nacht bij Wieringen had gevangen. Ze was een ‘banjer’, opgegroeid aan de Grote Sloot in Oudesluis en ze kwam graag op de Bleek bij haar opa en oma: Engel en Nel Hopman. De zee staat op bijna al haar schilderijen en vissen wel haast op de helft ervan. Ze is dan ook lid van de Nederlandse Vereniging van Zeeschilders, net als haar collega’s Ewoud de Groot uit Egmond en Pauline Bakker uit Bergen. Veel samen geëxposeerd, zelfs in Antwerpen en New York.  

Sprankelend
In haar huis en atelier aan de Nieuwe Egmonderstraatweg maken we kennis met een leuke, atletische vrouw die op alle manieren verrast en met haar man Henny Riezebos. Met de foto’s werken ze ook samen. Eerst bij binnenkomst haar schilderijen. In het echt zijn die nog sprankelender dan op haar eigen foto’s want de lichtval en diepte die ze tovert met dunne penselen, zijn het mooist in verf. ‘Gezicht op Egmond’ maakte ze in opdracht naar een stilleven uit de 17e eeuw. Heeft ze geprobeerd de Alkmaarse meester te verbeteren? Ja natuurlijk! Ze heeft het licht en de lucht theatraler gemaakt, dingetjes veranderd  en zo de sfeer naar haar creatieve hand gezet.

Nachtje doorwerken
Katinka is opgeleid tot fotograaf, vormgever van theaterproducties en beeldend schilder en van die drie ambachten heeft ze haar onderneming gemaakt: half opdrachten, half vrij werk en géen subsidie. Dat laatste betekent bijvoorbeeld dat ze de hele Pasen en de nacht erna heeft doorgewerkt aan de opmaak van de programmagids van de Schouwburg Velsen. Ook maakt ze publiciteitsfoto’s van onder andere Plien en Bianca (haar zus, die een Emmy Award heeft gewonnen!) en zwager Diederik van Vleuten. Inderdaad, er zit talent in de familie. Met haar neef Philip Hopman, een bekend illustrator die ook in Egmond woont, heeft ze in 2010 de eervolle Gouden Griffel gewonnen.
Wat is dat met die Hopmannen. Die zijn toch van de tulpen en van de sport?

Zadelpijn
De sport: dat is dus de volgende verrassing. Katinka kon als jonge meid in een semi professionele wielerploeg komen. Ze koos toch voor de kunstopleiding, maar ze fietst nog altijd met de mannen mee. Afzien in de Dolomieten, dat werk. Schaatsen doet ze net zo fanatiek en ze blijft in vorm om ééns de Elfstedentocht te kunnen rijden. Al zo lang lid, ze hoeft niet eens te loten. Op de racefiets kan ze het hoofd op nul zetten. Tot ze weer thuis is. Ze  tekent en schildert ook wielrenners en ontwierp de boekcover voor ‘Zadelpijn en ander damesleed’ en het affiche voor de theatervoorstelling. De kont van een wielervriendin in knalroze wielerbroek op het smalle zadel en klein daaronder de actrices op pumps. Het succes van de voorstelling al bijna verzekerd!

Terug naar de schilderijen bij Katinka en Henny thuis: atletische roodharige vrouwen in een flonkerende zee, een sterk meisje met een vis; een echte banjer is het. Zo te zien zit er veel Katinka in haar werk en dat is mooi.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Waar ‘hangt’ Katinka Krijgsman?

Exposities: 7/5 – 19/6  Oosterland, 18/6 - 24/7 Perth Australië, 9/7 – 11/9 Appingedam en 14/10 – 23/10 Kunsttiendaagse  Bergen, café d’ Alderliefste. Restaurants ‘de Zilte Zoen’,‘Mats’ en Kunsthandel Bernhard van Welsenes Bergen. Katinka.nl en facebook.

 

 

87 Haringvreter werd Derper.

Egmond aan Zee – Tja, een haringvreter dat komt niet zo vriendelijk over, maar Kattekers hebben nu eenmaal de bijnaam haringvreters. Gedurende zijn werkzame leven heeft Hans de hele Noordzee over zich heen gehad. Hij kan er boeiend over vertellen.        

De visserij
Hans werd geboren op 7 maart 1939. Net als in Egmond gingen in Katwijk de meeste jongelui naar zee. Zijn ooms voeren als schipper en het was niet verwonderlijk dat hij aanmonsterde op de KW 138. Deze vleetlogger viste van mei t/m december op haring. De vangsten werden, afhankelijk van waar de opbrengst op dat moment het hoogst was, overal in Europa afgeleverd. Hoe hoger de opbrengst, des te hoger de verdiensten ook voor de vissers waren. Op zondag moest je op de brug verplicht naar de kerkdienst luisteren.
Na een paar reisjes besloot hij overdag in de visrokerij te gaan werken om ’s avonds naar de visserijschool te kunnen gaan. Later heeft hij met de KW 146 veel roggen gevangen; die brachten in Engeland goud geld op.

Egmond aan Zee
En dan krijg je de tip dat collega Dirk de Jong een mooie dochter heeft. Eerst lacht Hans er maar een beetje om, maar hij is toch wel nieuwsgierig. Hij bestelt een taxi, die grote zwarte, van Bertus Wijker (Koeritet) uit Egmond. Met vier maten in de taxi, dat scheelt in de kosten. Als bij Dirk de poort op slot is, gaat hij eerst maar een paar biertjes drinken bij De Klok. Niet meer dan twee…bezweert Hans mij. Anneke en Hans zien elkaar wel zitten. “Kom je nog eens naar Egmond?”, vraagt Anneke. Hans belooft het. Maar Anneke neemt het initiatief en staat hem bij zijn volgende reis in IJmuiden op te wachten. Nu zijn ze al bijna 50 jaar getrouwd. 

Ongeluk
Het kan iedereen overkomen, een bedrijfsongeval. Zit je 30 mijl uit de kust en breekt er een remband van een winch. Zijn linkerhand wordt er bijna geheel afgeslagen. Bloed spuit er uit. Via Radio Scheveningen wordt hulp gevraagd maar men vindt het niet nodig een helikopter te sturen. Opstomen naar Den Helder. In het ziekenhuis aanschuiven bij wachtenden… tja. Hans: “Ik verrekte van de pijn en zeg tegen de schipper, jôoi, trap die deer in!” De schipper doet het, staat achter die deur iemand haar nagels te vijlen. Een zeer kundige arts in Leiden heeft zijn hand 25 keer geopereerd. Hans heeft met zijn handicap leren omgaan. Zijn hand is altijd koud, er loopt maar één ader naar toe.

Derper
Egmond werd zijn nieuwe woonplaats,  Anneke was met geen stok naar Katwijk te krijgen. De mythe dat Derpers aan de zeekant van de Blauwe Paal willen blijven blijkt toch waar te zijn. Na de oprichting van de Zâalnêelden werd Hans daar lid van. Hij moest wel eerst voorzingen maar werd goed bevonden. Optredens in het hele land, altijd genieten! Samen met Jacob Epifo doet hij één keer in de maand een rondje Rinnegom om de oude kranten op te halen. Dat Hans heel sociaal is weten ook zijn buren: op donderdag een visje of een bos bloemen halen op de markt of een hekje repareren? Hans doet het ! Natuurlijk heeft hij ook een landje in duin, al 25 jaar. Van Dick de Graaf kreeg hij altijd makrelen die hij op zijn landje rookte. Dick nam ze goedkoop mee uit IJmuiden. Na het overlijden van Dick is dat een beetje over, de vis wordt hier duur betaald. Zoals zoveel Derpers, gaat Hans af en toe een weekje naar Terschelling. Anneke en hij worden dan uitgenodigd door hun dochter. Dat Anneke meestal niet meegaat… ja, die Blauwe Paal hè?

 

Hans van der Horst met de KW 146 die hier de haven van IJmuiden uitvaart

Peter de Roode met een tufsteen uit de Romeinse tijd en een kloostermop bij een stukje van de verwoeste abdij op de begraafplaats bij de protestantse kerk. 

 

 

86 Alles is vergankelijk

EGMOND-BINNEN - Steek een spade in de grond en je vindt er de historie van de abdij en van duizenden naamloze bewoners van weleer. Zo’n  12  jaar geleden zag Peter Dirk de Roode een oproep voor een tuinman op de begraafplaats bij de protestantse kerk. De geboren Heemskerker houdt van geschiedenis. Hij was er nog nooit geweest, maar de eerste kennismaking  was raak en kerkmeester Arie Wijker gaf hem meteen de sleutel van het hek.

Het is een zonnige, bladstille maartse morgen als Peter ons opwacht aan het begin van het lindenlaantje. Hij heeft zijn vaste rondje over het terrein al gemaakt. Mopper de mopper, want onverlaten hebben weer eens rotzooi  achtergelaten. Intussen lopen we heel voorzichtig tussen duizenden sneeuwklokjes onder de bomen. Op donkerbruine bladeren flonkert wat sneeuw, net zo vergankelijk als de winter zelf. Wat een stille, wonderschone plek.

Abdij
Dan staan we bij het stukje dat nog over is van de oude ringmuur van de in 1573 verwoeste abdij,  minstens zes of zeven eeuwen oud. Peter wijst op de onderste grote kloostermoppen die nog met kalk gemetseld zijn, zeven lagen in de grond.  In die tijd bakte men zulke jetsers van stenen en per eeuw werden ze een maatje kleiner. Eigenlijk is restauratie nodig. Ach, het doet hem zeer dat er in het verleden zoveel is kapotgeslagen of  verdwenen. Toen vond men dat heel gewoon, nu is het onaanvaardbaar.  

Bloemenakker
Het was redden wat er nog te redden viel. Zieke iepen overwoekerden eeuwenoude grafstenen. Alles moest er uit, maar de stenen werden op precies dezelfde plek terug gezet. De grafsteen van meester Koster uit 1693, de bovenkant was er af maar die lag erbij in de grond. Fred Houtenbos, doodgraver, net als  Peter, heeft de delen weer vakkundig gerestaureerd. Voor het grote werk was ‘Het Noord-Hollands landschap’ erbij gehaald en zo kwamen er fraaie beukenhaagjes. Peter maait de begraafplaats en houdt de bloemenakker bij, waaraan hij is verknocht.  Cor Tervoort,  Frans van der Haagen en Arie Wijker en nog enkelen helpen af en toe. Erik Konijn heeft er zijn bijenkasten staan.
Het nieuwe gedeelte van het kerkhof  is een plaatje en elke steen heeft zijn verhaal. Peter heeft er soms mooie ontmoetingen met mensen die een graf bezoeken. Hij steekt een sigaartje op en zegt: “Zoek hier gerust een plekje uit, het is openbaar.”  Dichtbij beginnen de klokken van de abdij te luiden.

Klaprozen
Van de zomer staat de begraafplaats vol wilde bloemen: vingerhoedskruid, kaardenbol,  teunisbloem, van alles. Klaprozen  zaait hij zelf: een kilo maanzaad, gekregen van ‘Jacob Hooy’, staat al klaar.  Over vergankelijkheid gesproken…Peter leest vanaf zijn telefoon psalm 103 vers 8: Gelijk het gras is ons kortstondig leven - Gelijk een bloem die op het veld verheven - Wel sierlijk pronkt, maar kracht’loos is er teêr - Wanneer de wind zich over ’t land laat horen - Dan knakt haar steel, haar schoonheid gaat verloren - Men kent en vindt haar standplaats zelfs niet meer.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Opknappen grafstenen
Peter de Roode is op zoek naar vrijwilligers om een of meer keren te helpen bij het schoonmaken van grafstenen. Ook bij het oplichten van verzakte stenen zijn een paar extra handen heel welkom. Voldoening verzekerd!  Mail p.deroode@quicknet.nl

 


85 Jachtinstinct


EGMOND AAN ZEE – Derpers en stropen: “Er waren er meer die het deden dan die het niet deden” kon je Jaap Joet horen zeggen. Bij de jonge Kees van Duin (1935) was het jachtinstinct zo sterk, dat hij juist daarvoor in 1956 ging emigreren naar Nieuw Zeeland. Hij liet er zelfs zijn meisje Truus Hopman voor achter.

Kees, vierde van tien kinderen van Niek van Duin en Ka Stam, ging al op jonge leeftijd strikken en klemmen zetten of ‘lichtbakken’. Hij werkte bij Tinus Genet die ook land had in de Noordduinen, waar Jaap de Waard (Joet) de jachtopziener was van de erven Six van Wimmenum. Vergeefs probeerde Joet om die kleine Derper te betrappen. Kees verdiende bar goed met de stroperij en hij spaarde, want hij droomde van bossen, bergen en groot wild in Canada. Met Jan Hopman, de broer van Truus, stroopte hij ook in de Zuidduinen waar de ‘groenpetters’ gehaaider waren en hij ‘n ‘kelanzie’ (bekeuring) opliep. Op de dag dat Kees bij de rechter veroordeeld werd tot 75 gulden  boete, ging hij regelrecht naar het emigratiebureau en tekende eerst voor Canada.

Morsege stiek
Maar vanwege de winter aldaar, raadde de ambtenaar hem Nieuw-Zeeland aan. Na aankomst, samen met Ko Liefting, pakte hij alles aan. Eerst een ‘morsege stiek’(vuil werk), later in de bosbouw en de huizenbouw. Een tijd woonde hij in de bush, leefde van zelf geschoten wild en twee keer brak hij een been. Na vier jaar stapte hij op de boot naar Holland met een retourtje op zak. Toen Truus Hopman, zijn meisje van vroeger, bij aankomst op de pier van ‘Aaimoie’ bleek te staan, was haar familie in rep en roer, want ze zagen de bui al hangen. Truus en Kees trouwden op 2e Kerstdag 1960 en vertrokken met de Willem Ruys naar Nieuw-Zeeland. Ze kregen drie kinderen.

Genog verdiend
In de jaren ‘90 kwam Jaap Joet vier weken logeren bij de Van Duins. Maar ook in 1960 stonden ze al samen op de foto. Hoe dat kwam, vroegen we Kees per mail. Een paar maanden voor hun trouwen, hadden hij en Truus op de zeeduin 'n dooie stern gevonden, een klein meeuwtje. Ze hadden Joet gevraagd hem op te zetten maar vlak voor hun vertrek wilden ze hem aan Joet terug geven. Kees schrijft: Joet zei: ‘Ja nou...Ik wil 'm best hebben, maar ik betaal er niet voor hoor...’ “Noo Jaep”, zeg ik," dat 'oeft ook iet, nêef...Ik 'eb indertijd genog an je verdiend..!"   "Ja, dat zal verd.. wel..!" zâan-ie...He-he-he..!

 

 

Stroper Kees van Duin en jachtopziener Jaap de Waard (Joet) toch vriendschappelijk in 1960. ( foto collectie Leo van Duin)

 Z’n jonge jaren / Kees van Duin

Ik ‘eb indertijd ‘ier in doin vêel ‘eloope…ôverdag ôm te stroine en ‘snachts om te stroope.
Jaap Joet ‘ad me toen mit plezier ôp-e-‘ange…die ‘eb bij ’t stroope me nooit kenne vange.
Al ‘ew ik ‘m toen of en toe wel ‘eknêepe…toch ‘eb-ie oit-eindelek mijn nooit ‘egrêepe.
Wel krêeg ik nag ôm de zoid ’n kelànzie…’k-wor ammaar de doivel nag, as ik die man zie.
Toen kwam ‘r ’n end an ’t stroopers bestaan..ik docht bij me âage: ‘k ken net zoo goed gaan.
D’r zit gien kenijn deer die mixie-matoze…” ‘ier blijve jij,” zâan me Moeder, dat woow ze.
Gaan ik noo toch, noo den zel ‘r wat zwaaie…môngd ‘âawe bier, leet de sterm oit-waaie.
Afijn, ik zâan niks voor ’n maand of vier, vijf…toen zeg ik: “Noo môt je derre loistere me wijf.
Ik ‘eb ’t je toch ônger-lest al ‘ezâan…’t woordt mijn in Derrep gewôonweg te klân.
Ik ben ‘iet de eerste, ‘k zel de leste niet wêeze…dietet verdomd ôm ‘m ‘ier lam te pêeze.
D’r is ier in doin noo gien beesie te zien…’n aarleve ‘aas…wat fiezante meskien.”
“Wat gaat ‘r gebêere met Truus, je vriendin?”…”Noo, die ziet ‘t ‘iet zitte…die trapt ‘r ‘iet in.
Maar toe, ze is jông en ze zel ‘r wel redde…deer kééje je leste gêeltje ôm verwedde!”
Zo ezâan, zo edeen…ik krêeg de pepiere…ze zwaaide me oit in Aaimoie’ ôp de piere.
Twaalf doizend mijl, wat ’n râas nee de Zoid… zes wêeke d’r nee was ’t mit looiere oit.
’n Nacht in de trein, wat ’n end…wat ’n lerrep…Got ziet me ooit weer verôm in ôns Derrep.
Afijn, ik was massel, want de volgende dag…kôn ik werachteg mitien an de slag.
Al was ’t den wel een môrsege stiek…want ik kwam te werk in ’n kinsmist febriek.
Ik ging nee de bosse nee ’n wêekie of vier…dat beviel me vêel bêter, dat vertel ik je bier.
Zes wêeke was ik goed en wel van de bôot…ik viel van ’n peerd en toen brak ik ’n pôot.
In ’t zieken’ois kwam ik, ik ‘ad ‘r plezier…gien pijn en goed êete ‘k zel barsten ‘oor bier.
‘Oor derre wat zo’n verpleegstertje zâade…”Jij ben favoriet ‘ier ônger die mâade!”
Toen zâaw ien van die mâade me ewwe verkracht!
Ze zâan: “ ‘Oevêel injeksies gaf ik joow iet?...Gêef jij mijn d’r ien, den stâane we kiet!”
“Ga weg mâadje,” zâan ik, “doet-iet zoo ônkois!”…afijn, ôp ’t lest ging ze toch weer nee ‘ois.
Zoo was ik den weer an ’n dans ôntspronge!...Toch klopte me ‘art in me kêel ônze jônge!
Ander’alf jaer was ik oize an ’t bâawe…toen nee ’n zaagerij, balleke sjâawe.
’t Dierde’n ‘iet lang ‘oor, ’n maandje meskien…toen krêeg ik toevalleg ’n boom ôp me bien!
Maar ik môet zegge: “ ‘k zat ‘r niks ôver in…’t was moeilijk, jae… maar da’s alle begin.
Nee dat geval ‘ew ik nooit wat mankeert…en kalm an wier ik zoo stark als ’n peerd.
Ik skôot ‘erte en zwijne en jaagde ôp peerde..ik zal nooit meer vergêete al wat ik deer leerde.
Ik ‘adde pier geld ôp me bank-boekie staan…zodat ik beslôot ôm nee ‘ois toe te gaan.
Ik trâawde ’n mâadje, nee een maand of elf…die woow toen wel mêe oor, ze zâade ’t zelf.
Noo loi, ik gaat stoppe, want ik ben bang…dat je zel zegge: “Wat diert ’t weer lang.”
Want dit is voorbij, ’t is oit mit de glorie…den gaan ik maar deer mit die aare storie!

 

 

 84 BoekaanZee

EGMOND AAN ZEE –  BoekaanZee: het klínkt leuk en dat ís het ook. Bij PostaanZee hadden ze nog maar net een paar lege boekenrekken voor het raam aan de Voorstraat gezet, of de eerste romans, thrillers, kinderboeken, reisboeken, kunstboeken, sportboeken en natuurboeken werden al binnen gebracht. Bezoekers van het ontmoetingscentrum mogen er eentje meenemen. Gratis leesplezier onder het motto: ‘een boek voor een boek’.

Het is zoals altijd gezellig bij het gastvrije en zonnige PostaanZee met kleurige schilderijen aan de wand, verse tulpjes op de tafels en nu ook nog de boeken in de ‘etalage’. Om de rekken te vullen, zijn echter nog veel meer boeken, tijdschriften, magazines, dvd’s en cd’s welkom. Jan Ranzijn van PostaanZee hoopt enorm veel binnen te krijgen en als brengen niet lukt, dan haalt hij de spullen met plezier zelf op. 

Openingstijden
Het is aan alles te merken: het gaat goed met PostaanZee; zo goed dat de openingstijden zijn uitgebreid. Een ieder is welkom op maandag, woensdag en donderdag van half tien tot half vier. Koffie en thee - aangeboden door PostaanZee - staan voor een ieder klaar en ook is er gelegenheid om boeken in te brengen en te ruilen. Voor wie het nog niet weet: PostaanZee zit  tijdelijk in het VVV-kantoor, in afwachting van de renovatie van het voormalig postkantoor ernaast.

Concurrentie?
Wat een heerlijk initiatief, maar toch hebben we een brandende vraag. Wordt BoekaanZee nu een concurrent van de boekengroep van de OK-kerk, die voor een klein prijsje prachtige boeken verkoopt  op de Braderie? “Integendeel”, zegt Ger de Haas van PostaanZee: “De mensen moeten daarvoor gewoon hun boeken (apart) blijven meegeven met de oud-papiergroep.” PostaanZee wil andere initiatieven juist ondersteunen en zoekt de samenwerking, ook met Museumhoeve Overslot die ruilboeken heeft  en met de huiskamerbibliotheek in de ‘Prins Hendrik’. Goed, we zijn gerustgesteld en wie het anders ervaart, mag aan de bel trekken bij PostaanZee.

WandelaanZee
We hebben ook al gezien dat het elke maandagmiddag tegen half twee een drukte van belang is bij het voormalig VVV-kantoor. Het begon met een klein groepje en nu zijn er al vier wandelgroepen die  elk een andere afstand afleggen. Wat wil je ook? Deelname is gratis en vrijblijvend met na afloop een gezellige nazit.
PostaanZee is een en al gastvrijheid. Zegt het voort!



 

BoekaanZee: een boek voor een boek is een nieuw initiatief van PostaanZee.

 

Penny Biere van PostaanZee

PostaanZee zoekt boekenliefhebbers

Penny Biere is bij PostaanZee aangesteld om vrijwilligers aan te trekken en te begeleiden. Ze heeft de opleiding Social Work gedaan en is met dertien jaar ervaring op dit gebied een echte ‘duizendpoot’. Haar motto is, dat je de samenleving met elkaar leuker kunt maken. Bij PostaanZee zijn al enkele vrijwilligers aan de slag gegaan. Penny is nu speciaal op zoek naar gastheren en gastvrouwen die van boeken houden. Op maandag en woensdag is zij in de regel aanwezig, of mail naar postaanzee@gmail.com voor een afspraak.
PostaanZee, Voorstraat 82a 1931AN Egmond aan Zee. Welkom op maandag, woensdag en donderdag van 9.30 tot 15.30 uur. Zie ook de raamposters en Facebook/postaanzee.

 

De ´vutploeg´ van S.V. Sint Adelbert. Van links af, staand: Wim Dekker, Jan Admiraal en Herman Haak. Middelste rij: Nico Leuring, Jan Tervoort, Jan Admiraal en Jan Walta. Voorste rij: Nico Stuifbergen, Gert van den Berg, Hans van Denzen en Wim Liefting.

 

83 Elftal in spijkerbroek

EGMOND-BINNEN - Het is ‘een bar gezellig cluppie’, dit elftal van voetbalvereniging Sint Adelbert, alleen ‘spelen’ deze mannen altijd op maandagochtend. Voor hun niet het rood-gele tenue maar een spijkerbroek met een ‘jekkie’. Want dit is de vutploeg die voor het onderhoud zorgt. Ook Egmondia en Zeevogels hebben zulke teams.   

De velden van ‘de Kwekerij’ (ooit van het PWN) liggen er mooi bij in het zonnetje. In de kantine is het gezellig en een stampvolle kast met bekers getuigt van een hoop voetbalplezier. Oud scheidsrechter en jeugdleider Wim Liefting (17 jaar in de kantine en 30 jaar van het oud papier inzamelen) heeft de koffie altijd al om half negen klaar. Gezelligheid en saamhorigheid daar gaat het om bij dit elftal en clubliefde natuurlijk. Maar je kan er niet zo maar bij; dat moet de hele groep goed vinden en er is nu geen vacature.

´Klussies´
Na de eerste koffieronde gaan ze allemaal hun vaste ‘klussies’ doen. Gert van den Berg en Hans van Denzen lopen de velden na op zwerfvuil. Ze ruimen ook de cornervlaggen, ballenvangers (nodig bij de sloot) en ballen op. Jan Tervoort (Jan van Trein) en Jan Admiraal (Jan van Kaa) zijn daar ook: kantjes afsteken, paden en fietsenstalling nalopen. Wim Dekker houdt alles bij rond de kantine en binnen maken Herman Haak en Wim Liefting de boel bezemschoon. Wim zorgt ook voor de vuilcontainers enzo. Jan Admiraal (Jan Kadet) en Nico Leuring zijn de technische mannen voor de verwarming, het licht en het natte gedeelte. Van de week komen er een paar dames voor het fijnere werk.

Flauwe kul
En dan de beide voormalige Hoevers: Nico Stuifbergen die de tribune veegt en sopt en Jan Walta, die  al 19 jaar de timmerklusjes doet en van alles wat, tot facebook aan toe. Hij is vandaag jarig en toch present met gevulde koeken. Het valt wel op dat juist die Hoevers de meeste praatjes hebben tijdens de tweede koffieronde om half elf. Maar ja, anders hadden ze het hier misschien ook niet volgehouden. Jan Walta, destijds een ‘overloper’ van Zeevogels, vertelt droogjes dat zijn inburgering als Hoever in Egmond-Binnen toch wel zo’n vijftig jaar heeft geduurd. Gelach! Dit is het moment om te vragen wat ze vinden van de komende fusie van de drie Egmondse clubs en van de verhuizing (die overigens nog niet rond is). Een paar man zwijgt, maar de rest is opvallend positief: Nico Stuifbergen: “’t ken niet anders. De elftallen komen niet meer compleet.” Gert van den Berg en anderen vallen hem bij. ‘Je kan er niet meer van buiten. Er zijn geen grote gezinnen meer en die flauwe kul van haat en nijd en rivaliteit is al lang voorbij.’ Sommigen zijn best bereid om ook te gaan helpen bij de nieuwe club.     

Egmondse kleuren
En toch spijt het ze ook, want Egmond-Binnen is al zoveel kwijtgeraakt en straks ook nog ‘St. Adelbert’ de club die al 66 jaar hoort bij het oudste dorp van de Egmonden. Genoemd naar de Ierse monnik die 13 eeuwen geleden aan de basis stond van de Egmondse historie. Het trotse wapen van Egmond met de strijdlustige leeuwen en de zeldzame kroon is het clublogo. Bij de fusie met Bergen is het afgeschaft als gemeentewapen, maar St. Adelbert houdt het nog in ere. De shirts zijn ook niet meer rood-zwart zoals vroeger, maar fel rood met geel, de kleuren van het wapen en de vlag van de drie Egmonden. (zie www.historischegmond.nl.) Dat is toch wel iets om even over na te denken, als de Egmondse clubs gaan fuseren. Laat de leeuw niet in z’n hempie staan!
www.adelbertvoetbal.nl.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Oud papier voor  St. Adelbert
Zaterdag 12 maart (elke 2e zaterdag van de maand) wordt in Egmond-Binnen oud papier ingezameld voor en door de voetbalclub. Tot 12.00 uur kan ook papier worden gebracht bij de container die dan bij het Dorpshuis staat.

 

 

82 Arendje Gouda-van der Pol

EGMOND AAN ZEE –  Wat staat Arendje (eigenlijk Arendina) leuk op de foto als meisje van zes of zeven. Je kan nu al zien dat het een sterk en handig grietje is en dat is ook wel gebleken.  Ze is nu 94 en ze ontvangt ons rechtop en hartelijk, prachtig gekleed en gekapt in haar gezellige woonkamer. Haar handwerk legt ze even terzijde.  Ze is een van de weinigen die nog goed kan vertellen over het leven in Egmond in de jaren twintig en dertig.

Arendje heeft in de linnenkast een la vol met oude foto’s en Frits vraagt of hij wat mag uitzoeken om te kopiëren. “Doe dat maar me jonge.” Ze komen op tafel en we zien de kleine Arendje op de schouders bij een strandfeest in 1923. Op een foto uit 1925 staat de ‘Jan Plezier’ van de stalhouderij van Jozeph van der Pol (haar vader) met een Derper buurtvereniging aan boord. Ook is er een pracht opname van de roeireddingboot met hun paarden erbij. En van later tijd: haar overleden man Piet Gouda als koetsier van ‘van Gend & Loos’. Arendje weet vaak wie er nog meer op de foto staan.

Akebake
Wat speelden kleine kinderen vroeger? Arendje: “hoepelen, tollen, bikkelen, hinkelen, ‘akebake’,  ‘skôilewinkie’ en ‘bokkie sta je vast’.”  Dan ging er een krom staan tegen de muur van Zeldenpas en de anderen sprongen er bovenop. Haar kinderleven werd een stuk minder leuk toen haar moeder begin 1930 overleed. Arendje, het enige meisje, was net acht jaar. Haar broer Gerrit (de latere rentmeester van de duinen van Six) was zestien en zorgenkind Aldert  (de latere schillenboer) nog maar drie. Haar vader hertrouwde in 1933 met Anna Dekker. Ze verhuisden naar de Voorstraat en de knecht Tinus Koopman bleef op de boerderij in de Zuiderstraat wonen.

Gebreide zwembroek
Als het een beetje weer was, ging Arendje met haar broertje Aldert en halfbroertjes naar het strand. Ook haar vriendin Marie Dekker had de oppas en samen zaten ze vaak te breien. Ze hadden een tentje om je in te verkleden want je ging natuurlijk niet in je blootje staan. De meisjes hadden een badpakje maar voor de jongens was er niks anders dan een gebreide zwembroek, alleen werden die in zee twee keer zo groot. Ze hoort nog Aldert om zijn ‘zissie’ roepen. Hij kwam jankend uit het water, want hij was zijn zwembroek verloren. Arendje breide weer een nieuwe.

Melk venten
Ze moest wel altijd eerder weg van het strand, want ze hadden thuis een stuk of twintig koeien.  Met dertien jaar kwam ze van school en liep ze al melk te venten. Een juk op haar schoudertjes: een emmer met vijftien liter aan iedere kant. Zo liep ze ’s morgens een ronde  en ’s avonds nog een keer en daarna boende ze de emmers schoon. Ze klaagt er niet over want liever vertelt ze dat ze als 15-jarige wel eens de deur uit glipte en achter het stuur kroop van de Buick, een Amerikaanse slee die ze al voor de oorlog hadden.  Daarmee reed ze dan naar de Zuiderstraat om de melk op te halen. Stoer? Ach er liep geen mens op straat. En zo heeft Arendje bij elke foto een verhaal waarvoor we haar hartelijk bedanken. Is het niet een beetje te veel geweest dit interview en dat gedoe met die foto’s? Wélnee, nu gaat ze koken.

 

Arendje van der Pol als meisje van zes of zeven jaar. Achter haar staat haar moeder Anna Zwart en daarnaast buurvrouw Trijntje Krab. De jonge meiden zijn Jansje Wijker en rechts Engeltje Gouda (later Wijker-Gouda). De foto is gemaakt in de Zuiderstraat bij de boerderij, zomer 1928 of ‘29. (Foto Jonker)

In de Kapberg in Egmond aan den Hoef is t/m zondag 21 februari het werk van 38 Egmonders te zien  zoals van Jaap de Graaff (links), Hilde Belleman (rechts) en Aad Peetoom (achtergrond). Op de fotocollage van Frits van Eck staat ook Kees Oosterbaan.

 

81 Kom eens in de Kapberg

EGMOND AAN DEN HOEF. “Je staat er van te kijken hoeveel mensen hier niet weten wat de Kapberg is”, zegt Kees Oosterbaan, voorzitter van Galerie de Kapberg. Het verdient aansporing om er nu heen te gaan,  om het werk van 38 dorpsgenoten nog dit weekend te bewonderen. Een kleurrijke presentatie  van schilderijen , aquarellen, tekeningen, beelden, foto’s en installaties. Het is de moeite waard!

Galerie de Kapberg was ooit een opslagplaats voor hooi. Het monument dat in 1603 al bestond, staat op een van de mooiste plekjes in het historische hart van Egmond aan den Hoef. Aan de ene kant zit het vast aan ‘de kanunnikenhuisjes en aan de andere kant staan de Slotkapel en de Slotfundamenten. Aan de overzijde het vermaarde pension Bult en de Schoolstraat. Schilderachtig is het hier. Dat vonden ook de schilders die hier vlakbij woonden en werkten: Hitchcock, Melchers, Bowien, Apol en meer. Egmond trok bijzondere mensen naar zich toe en dat is nog steeds zo. Kunstenaars exposeren maar wat graag in de vier heldere zaaltjes van de Kapberg met balken waarin het wrakhout van schepen nog valt te herkennen en waar de kunst heerlijk tot haar recht komt. Stichting de Kapberg huurt het pand van de gemeente en jaarlijks  komen hier rond de 2500 bezoekers door het achterdeurtje naar binnen.

Zonder subsidie
Kees Oosterbaan heeft vanmorgen vroeg al een tekening gemaakt. Hij is zelf een bevlogen beeldend kunstenaar, maar wil het daar absoluut niet over hebben. Eigenlijk wilde hij liever anderen aan het woord laten. Schilder Cees Broersen bijvoorbeeld, die alles heeft georganiseerd rond deze Egmonder-tentoonstelling als een van de bijna veertig kunstminnende vrijwilligers die zich voor de Kapberg inzetten. Zij zorgen ervoor dat er elke zes weken een nieuwe tentoonstelling is te zien van meestal drie professionele hedendaagse kunstenaars, vaak uit Noord-Holland. Het jaarprogramma voor 2016 is rond. Die kunstenaars betalen een kleinigheid en van het verkochte werk krijgt de Kapberg courtage. Verder zijn er de onmisbare vrienden (nu 187, ieder welkom!) met hun jaarlijkse bijdrage. En zo weten ze dit al 44 jaar draaiend te houden zónder subsidie.

Slotkwartier
De Kapberg is onderdeel van het Slotkwartier en werkt er volop aan mee om de meest historische plek van de gemeente Bergen nog wat meer in de schijnwerpers te plaatsen.
Hoewel hier al veel gebeurt, is dit toch nog onvoldoende bekend. De Kapberg haakt ook in op activiteiten als de Kunstmarkt, het Slotfestijn, de Fjoertoer en werkt samen met de Slotkapel, Historisch Egmond en Museumhoeve Overslot.  De stille maand januari, als ze doorgaans gesloten zijn, willen ze gebruiken om schilders uit te nodigen om die historie in beeld te brengen en er wordt gewerkt aan een ‘winteracademie’. Kortom: er broeit wat daar in die Kapberg en het is maar goed dat er geen hooi meer ligt.

---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

EGMONDERS IN DE KAPBERG
Tentoonstelling Egmonders t/m zondag 21 februari. De Kapberg is tot medio december elke vrijdag, zaterdag en zondag open van 13.00 – 17.00 uur en ook op afspraak. De toegang is gratis. Ook groepen en schoolklassen zijn welkom. Vrienden van de Kapberg ontvangen uitnodigingen voor elke tentoonstelling en genieten korting bij aankoop van werk. Telefoon tijdens openingstijden: 06-19087751. www.galeriedekapberg.nl.

 

 

80 ‘Om Mêeweaaiere’

EGMOND AAN ZEE – Egmonder Kees van Duin (1935) woont sinds 1956 in Nieuw Zeeland. Af en toe keert hij terug naar zijn geliefde Derp en hij is nog steeds gek van de duinen, maar hij zal het niet meer in zijn hoofd halen om er nog te stropen of  meeuweneieren te gaan zoeken. Dat laatste werd vroeger veel gedaan om er pannenkoeken van te bakken, ook al smaakten die naar vis.

Kees heeft het in het vers over zijn vriend Piet Kip (Piet van Pel 1931-2013) wiens vader Hendrik van Pel een grote kippenfarm had aan de Watertorenweg. Piet ging later naar de marine en werd bekend om zijn schelpenverzameling. De andere vriend was Krijn de Knêet (Krijn Dekker 1933), een illustere Derper, die ook al lang van Egmond is ‘wegbedaard’. Krijn werd genoemd naar de broer van zijn vader die in 1932 in duin bij een strooptocht werd doodgeschoten door een jachtopziener. De naam Kees van Môsk komt van moeders kant en dus hadden alle drie de eierenzoekers de bijnaam van een vogel: een kip, een kneutje en een mus.

Het ‘Derpers’
Kees schrijft de ^tekens ‘n  beetje anders als in het Derper woordenboek en gebruikt ook woorden die er niet in staan zoals: ‘sekwènsie’ (vervolg), en ‘kottebaaier’ voor groenpetter of jachtopziener. Maar ‘oekaezie’ (gelegenheid of kans) staat er wél in en van die ‘oekaezie’ maken we maar gebruik om het Derpers ‘n beetje te verklaren.

Het dialect wordt vaak  ‘Derps’ genoemd, maar volgens oude inwoners praat je op Derpniet Derps maar ‘Derpers’ en ’n ’vrêemd’ kan ’t wél leren verstaan….maar goed ‘spreken’?  

‘Hoe heet hij?’ wordt: ‘Oe ‘iet íe?’, alleen-allien, een-ien, geen- gien, been-bien, steen-stien, maar teen wordt tôon.

Raad- reed, woonde-wêende, natuur-netier, buurt-biert , sterk-stark, kruis-krôis en ligt-lâat, luid-lôid, huis-‘ôis , duin-dôin, struin-strôin, stond-sting en schouder-skoer. 

Kees schrijft hij als ‘ij. Het woordenboek geeft  ‘ai en ook jai, wai en zai maar meiden zijn mâade en het is best leuk om zelf af en toe nog ’n ‘mâadje’ genoemd te worden.

‘Allef’ (natuurlijk zonder h) is half en een ‘aerleve koe’ in anderhalve koe.

‘We skôole ons op’ komt van opschuilen, verstoppen en als kind speelde je ‘skôilewinkie’

‘Om de Noord’ is in het noorden of noordelijk van het dorp.

Een ‘koppie’ is meestal een kopje koffie maar hier een duintop.

‘Strakkies’ is straks  en ‘strak’n an’  is over een paar jaar.Kees kwam ‘graaiende’ thuis, ja het was ook om te janken.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Stropersdrama in Geestgronden


Een verhaal over het stropersdrama rond Krijn Dekker (de Knêet) waarin vele Egmondse stropers en dienders voorkomen, staat in de laatste uitgave van Geestgronden. In hetzelfde nummer schrijft Tini de Groot-Zentveld over de kappersfamilie Zentveld van Egmond-Binnen en Jos Hof laat op de middenplaat zien welke 16eeeuwse altaarluiken ooit de Slotkapel sierden. Geestgronden is te koop bij Boekhandel Dekker & Dekker en Apeldoorn Electro. Of neem voor 16,50 een abonnement op drie boekjes per jaar vol Egmondse verhalen via www.historischegmond.nl of tel. 072-5063730. 

 

Kees van Duin voor het (verbouwde) ouderlijk huis aan de Watertorenweg. Even verderop woonde zijn vriend Piet van Pel.

Sekwènsie op m’ eerste ‘ônkie .....door Kees van Duin

D’r vroeg ‘r ien an me: “ ‘Oe ‘iet-ie?” “Jooi,” zeg ik, “dat wêet je toch wel!
Wij noemen ‘m Kip, maar Piet ‘iet-‘ie…’n jônge van Enderek Pel.”
We wêend indertijd in dezelfde street, allien… ‘ij effe meer ôm de Noord.
Je môcht-iet in doin, maar Piet wis’ wel reed, we eww’ ôns ‘r nooit an ‘e-stoord.
Zwerreve en stroine, in de vrije netièr, zodrée ik d’oekáezie maar ‘ad.
Beesies en aaitjes, dat was ôns vertier… as ’t ‘allef kôn, vroog al op pad.
Die rot kottebaaier, die lâat op de loer en voor dat je ’t wêet beeje‘r an.
Maar jae… je ben jông, voel je stark en stoer, we trôkk’ôns ‘r wâneg van an.
Sòms zâan-ie zòmaar, nee ’n iertje of wat: “ ‘k ‘eb pangkoeke ônger me kiel!”
Wat wàs ik den blijd, je was kâawt en zijknat… dat ‘r tòch wat te snaaie viel.
Z’n vaer ‘adde kipp’en ’n ‘aerleve koe, zo’n lêventje sting mijn wel àn…
Ik ging ‘r temet alle dage nee toe… maar Moeder die ‘ield deer ‘iet  van…!
“Je ben vêel te jông,” is wat ze toen zâade. “Blijf jij noo maar tòis ônze Kees!”
“Die bôrst op zijn lêeftijd, die kijkt al nee mâade, jij lòop nag mit ’n snottige nêes.”
En môste we doin in, voor dag en voor dâaw, den ‘ad ik me wekkertje staan.
Maar as ik den sliep, den ‘aalde ze gâaw, ’t klokkie weer bij me vandaan…
Noo wêende d’r ook nag, bij ôns ôp de biert, ’n knaap, bijgenaamd: Krijn de Knêet,
ie… wat een doerak, die ‘eb ’t versierd… Gien bìnk die je zomaar vergêet!
‘ij Zâan: “Ônze Kêes, bind ’n tâaw an je bien, gooit ’t aare end den oit ’t raam,
Wij gêve ’n rôkkie en tien têge ien… dat je gâaw genôg boite zel staan…
Deer kwame ze sôchens, om ‘n iertje of vijf, ze trôkke en ginge maar deer,
Ze rôkte me bien toen temet oit me lijf… dis dàt doe ik ook giemeer…!
We zâawe mit drieje om aaiere gaan, aars ginge w’altijd mit z’n twee.
Ze ‘aalde m’al vroeg oit me nessie vandaan, dat wìj toen nee Bergen aan Zee.
Ôns fietsie dat skôole we ôp in ’t bôs, ôp een plek die je strakkies weer wêet.
En wij an ’t stroine in roigte en môs… Piet Kip, Kêes van Môsk, Krijn de Knêet.
Me ‘ônkie die vông toen al gâaw ’n nest mit tien aaiere… kôm, dat zet an!
Wat wás-ie toch fel en wat déed-ie z’n best… ie… wat genôot ik ‘r van!
Toen, achter een koppie… deer blaften-ie loid, ’n skot klônk en toen was ’t stil…
Krijn rôkt an me skoer en zâad: “Loope, vooroit! Denk jij da’k ‘r àn wêze wil?”
Maar ik woow verôm, ôm me ‘ônkie te zien. “Loop ôp, want aars beeje d’r an.”
Deer achter die doin, lâat me beesie allien! Deer is noo gien redde meer an.
Noo wij toen ôp ‘ois an, want ze krêege ôns ‘iet en ik kwam toen graaiende tois…
Wàt ’n ellende en wàt een verdriet…! Gotsèmme! Wat was dàt ‘n krois…!
’t Lêeven is ‘ard… ‘tis maar goed dat ik wêet: Strak ’n an voel je gien pijn.
Maar ien ding is zêker… dat ‘k giemeer vergêet… dat eerste ‘ônkie van mijn…!

 

Huug Zentveld, telg uit een talentvolle familie. Rechts boven fragment van het schilderstuk ‘zwangere vrouwen bij de supermarkt’.

 

79 Kunstenaar Huug Zentveld

EGMOND-BINNEN – “Hij is toch zo druistig”, zegt zijn vrouw Tiny over Huug Zentveld (1940). We geloven het graag want deze joviale uit de kluiten gewassen ‘Eggebinner’ is één bonk energie en levenslust. Een ‘mensenmens’ bovendien. Zijn hele leven met plezier stukadoor geweest, maar ook schildert hij met grote passie. Bij iemand was ingebroken en wat was er weg? Juist zíjn schilderijen! Het streelde hem toch..

De ontvangst rond 11.00 uur is warm en hartelijk,  al was Huug de afspraak even vergeten, want hij schrijft niks op en zo’n ‘barrel’ (computer) gebruikt hij ook niet. Wel kondigt hij aan dat de wijn klaar staat. Nee toch zeker? Eerst maar eens ’n rondje door het huis, dat hij eigenhandig  tot een museum heeft gemaakt in een soort barokke Italiaanse stijl met veel beelden, schilderijen en plafonds met gipsen ornamenten. Overal maakte hij ‘boogies en toogies’, zo te zien van in hoogglans geschilderd hout, maar het is allemaal gips. Naast de tafel staat levensgroot de engel Gabriël en de al even ludiek afgewerkte binnenplaats is omgeven met engeltjes en andere beelden.

Scheerwinkel
Het huis aan de Peperstraat 32 ziet er bijzonder uit. Huug schilderde het roze met accenten in  ossenbloed-kleur. Hij is hier geboren als zesde van de negen kinderen van Huug Zentveld en Trien Schuit.  Aan de voorzijde, waar nu de Bed & Breakfast is, dreven zijn grootvader, vader en broer Dick een scheerwinkel en later kapsalon. Zijn jongste zus Tiny vertelt er smakelijk over in de Geestgronden van Historisch Egmond (nu te koop bij Apeldoorn Electra en Boekhandel Dekker & Dekker). Van Sinterklaas kregen de kinderen nieuwe schetsboeken. Huug: “Dan zaten we allemaal rond de tafel te tekenen; je hoorde alleen het krassen van de potloden”. Er zit veel talent in de familie. Broer André (Andrez 1933) en zus Afie Valkering-Zentveld (1937) zijn bekende kunstzinnige Egmonders.

Gipskelder
Ook bij Huug zat het schilderen altijd al in zijn kop met zijn ome Jaap Zentveld als voorbeeld. Maar Huug moest na de lagere school meteen geld verdienen. Met 18 jaar onder dienst en daarna toch een beroepsopleiding voor stukadoor. Goeie leermeester gehad die hem ook leerde om mallen te maken en gips te gieten. En zo werd Huug een blijmoedige werker die na een dag gips smeren en de maaltijd met Tiny en de kinderen Mariëlle, Kathy en Hugo, ’s avonds nog een ‘klussie’ erbij deed. Dat hij daarna ook nog zin had om de  gipskelder in te duiken om ornamenten of engeltjes van gips te gieten, was toch wel opmerkelijk. Huug heeft zelfs grafstenen gemaakt, mooi maar wel erg zwaar werk, nou ja: “Niks komt op de stoep waaien”.

Niet pielen
We belanden in het atelier waar een paar mooie werken staan en een groot Maria altaarstuk uit de RK kerk van Egmond aan Zee. Het ruikt er naar terpentijn. Huug heeft een winterlandschap opgezet.  “Eerst wat kleur erop met een sponsie. Niks tekenen of zo, je moet gewoon beginnen en schilderen blijven.” Via een spiegel ziet hij of het goed is. Wanneer een werk af is? “Op ’n end moet je zegge ’t is klaar, anders ga je pielen.”
Door de oprichting van schildergenootschap Hallem in 1992 samen met Erik Baart en zijn neef Jos Apeldoorn is ook hij meer gaan exposeren. Dat stimuleerde het maken van nieuw werk en hij heeft ook aardig wat verkocht.

Bourgondiër
Huug maakte in Zottegem een mal van het wapenschild van Lamoraal voor de sokkel van diens standbeeld in Egmond aan den Hoef. Hallem exposeerde er en ook in Brussel. Mooie tijd was dat met die Vlamingen en ze hielden er vrienden aan over. Eentje zei: “Gij zegt dat wij Bourgondiërs zijn hè, maar gij zijt zelf een van den ergsten hè?”. En ja, dat blijkt ook wel als Huug de wijnfles hanteert rond lunchtijd. Frits houdt stand met frisdrank maar uw verslaggeefster bezwijkt tenslotte voor de verleiding. Tiny had het al voorspeld.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------


Exposities in Egmond   
Huug Zentveld  exposeert in de dokterspraktijk van Egmond aan den Hoef, het voormalig Karmelklooster.

PostaanZee
De schilderijen van schildergenootschap Hallem hangen tot eind mei in het voormalig VVV-gebouw in Egmond aan Zee, het tegenwoordige Ontmoetingscentrum ‘PostaanZee’. Bezoekers zijn van harte welkom op de inloopochtenden maandag- en woensdagmorgen van 9.30 – 11.30 uur.

 

 

78 Jannek ‘op z’n Derpers’

EGMOND AAN ZEE – “Wassèjai no mâad, van al die stiene op de strangd?” Het had de openingszin kunnen zijn van Jannek en Fie op de volgende Visserijdag, maar helaas.  Jannek: “Ik mist t‘r nág, want ze was gewéldeg; ze kon in iéne van die dínge zegge, die ‘ad ze van Derreper tantes.” De vrouwen begonnen altijd al vroeg aan hun tweespraak. In ’t nieuwe jaar belde de een de ander en dan was ‘t: ‘Wêet je al wat?’

“Iee wat ‘éwwe we n‘eláche!” Haar scherpe oogjes lachen mee als Jannek Konijn-de Groot   herinneringen ophaalt. Die keer toen Frits ze filmde in het visserskamertje in het museum. “Deer leg ’n kôpere pop in die bedstêe en Fie vroeg: ‘Wie is tat?’ “, waarop Jannek uit haar mond liet vallen: “dat is me skôonmoeder, die ‘éb ’n nêgenoog.” Ze deden het een jaar of tien. Hun laatste optreden was op een dialectenmiddag in Obdam in 2010, waarvan ik zelf getuige was. Die twee gevatte wijfies aan een tafeltje op het toneel, wisten op tekst van Jaap Eeltink (1946-2001) hilarische lachsalvo’s op te wekken. Natte plekken in de stoelen en wie erbij was, weet het nóg. 

Berregenéze
Jannek volgde Guurtje Dekker op om samen met Fie uit het hoofd een gepeperd Derper praatje te houden op de Visserijdag. Toen Fie het niet meer aandurfde, heeft Jannek nog een paar jaar met zoon Engel opgetreden waarna Ada Schol het overnam. Maar de krant spelt Jannek nog net als toen ze onderwerpen zocht voor de Visserijdag. Fel is ze over de fusie met Bergen: “Dat is deer’ezet, maar ’t is gíen succés! Alles gaat nee Bérrege toe! Die Berregenéze ‘éwwe ’n ‘ôop snot in ‘illies nêes en wát zegge we van de birregemêester”? Die zegt dat alles verkeerd in de Alkmaarsche krant stond en laat Jannek daar nou zelf ook ervaring mee hebben. ‘Stik de moord’ dacht ze, toen ze het stukje las over de onthulling van ’t Derper vraauwtje. D’r klopte niks van. “ ’t Is wel ’n bêeldje van ’n bêeldje.” Van fel gaat het in één zin weer naar gemoedelijk en zo ging het ook samen met Fie. Dan zeiden ze wel eens: “Benne we te skarrep ‘ewêest?”

Derper dialect
Jannek en Bertus hebben hun enige zoon Engel tweetalig opgevoed. “De loi zâane welderes: ‘íee dat jongetje praat plat Dérrepers!?’” Dan had Jannek haar woordje klaar: “ ‘t Derrepers ‘oort bij ons, ofvelope, ôit!” Stuurde ze dat jochie om een boterkoek naar de bakker, kwam hij met bitterkoekjes thuis. Taalkwestie. Ze heeft er al vaak voor gepleit dat mensen het hun kinderen of kleinkinderen moeten leren, “maar ze dóen ‘t ‘iet! ’t Derrepers versloft en alle môoie woorde bedare d’r ôit”. Ze geeft voorbeelden: “Ik ‘ad er al zo’n kwavermonsie (vermoeden) van” of  “laikevingers in de gatepetiel” (koolraap in de vergiet). Jannek kan ook nadoen hoe ze op ’t Ôol (afgebroken huisjes bij de vuurtoren) nog platter praatten. Ze vindt dat dialect niets te maken heeft met dom zijn. Het beste bewijs -maar zo zegt ze het niet zelf- is Engel: Officier van Justitie geworden in het noorden van het land en woonachtig in Stiens. Hij is de enige Hollander die Fries spreekt als de Friezen.      

Slokkie
Jannek heeft zich erbij neergelegd dat zij en Bertus  nu al weer drie jaar in ‘de Stichting’ wonen want: “ ’t kon niet aars”. Niet altijd makkelijk, maar ze toont karakter en de humor houdt haar overeind. Ze zit kostelijk te vertellen, maar dan begint Bertus te brommen, want het eten kan elk moment komen en hij heeft z’n ‘slokkie’ nog niet gehad. Dus komt er midden op de dag ‘n ‘bêetje’ op tafel, ofwel ’n ‘allef ellefie’ en dan is het goed. Zo gaat dat in Derp. 

 

Jannek Konijn-de Groot en zoon Engel deden meermalen een samenspraak in het Derpers op de Visserijdag

Atie Struving in de hal van de Prins Hendrik Stichting waar zij voor ‘de Zonnebloem’ twee maal per jaar een mooie middag organiseert


77 Atie van ‘de Zonnebloem’

DE EGMONDEN – Het lijkt wel een overval, als ze de grote zaal van de Prins Hendrik voor 200 man gaan inrichten. Een paar mannen halen stoelen uit de kelder, ze schuiven met tafels, zetten er bloemstukjes op en in no time is het klaar. Dan stroomt de zaal vol - zij het wat minder vlot - en is er geroezemoes. Om 14.15 uur pakt Atie Struving, voorzitter van ‘de Zonnebloem  afdeling de Egmonden’ met een ontspannen glimlach de microfoon en heet ze allen welkom. Dadelijk begint de muziek en Atie geniet volop mee.

Zo gaat dat in ‘de Prins Hendrik’ twee keer per jaar. Het is een prachtige zaal en Atie Struving maakt er telkens weer dankbaar gebruik van. Ze heeft een antenne voor leuke dingen waarmee ze mensen een fijne middag kan bezorgen. Een dikke bos programma’s getuigt van heerlijke optredens zoals van Marco Bakker, Danny de Munk en andere artiesten in ‘de Blinkerd’ in Schoorl. Daar gaan ze elk jaar met bussen naar toe, onlangs nog voor een kerstbrunch. Andere hoogtepunten: kasteel Assumburg in Heemskerk of een picknick in de kantine van Sint Adelbert, gesponsord door Albert Heijn. En dan zijn er nog de boottochten en vakantiereisjes voor mensen die veel begeleiding nodig hebben. Het staat nooit in de krant en toch is de zaal, de bus of de boot altijd vol en alles is tot in de puntjes geregeld. Dat is het werk van Atie en van vrijwilligers die elk een kringetje van mensen bezoeken en uitnodigen voor een uitje van de Zonnebloem. In het begin heeft ze de mensen soms met moeite ‘achter de geraniums’ vandaan gehaald en lukte het pas als een bekende mee mocht als begeleider. Nu is de vraag vaak groter dan het aanbod.

Naar de film
Samen naar de film blijkt ook heel erg aan te slaan. Sinds ze met bussen naar Cinebergen in de Zwarte Schuur zijn geweest, vragen ze Atie keer op keer wanneer dat wéér kan. De animo is groot, maar het budget te klein. Daarom is Atie héél erg gecharmeerd van plannen voor een echt filmzaaltje in het voormalig postkantoor in Egmond aan Zee: het nieuwe ‘PostaanZee’. Film in het eigen dorp, dát is nog eens goed nieuws!
Mensen uit hun isolement halen, daar gaat het om bij de Zonnebloem. Vooral ouderen, zieken en mantelzorgers die zelf weinig mogelijkheden daartoe hebben. De landelijke Zonnebloem springt bij met geld van donateurs; er zijn af en toe sponsors en ook houden ze altijd een verloting. Zelf doen ze natuurlijk alles voor niks. Atie zegt daarover: “Als er door die uitjes blijvende contacten ontstaan, als mensen elkaar gaan bellen of een ‘koffierondje’ beginnen, dat vind ik zo geweldig, dát noem ik mijn salaris”.

Goud en zilver
Atie heeft kort haar en dat was geen vrije keuze, maar ze is er weer. Met twinkelende ogen en glimmende wangen vertelt ze over de hechte groep van 25 vrijwilligers. Twaalf hebben een zilveren speld voor 10 jaar trouwe dienst en acht een zilveren én een gouden speld voor 25 jaar en langer. Je merkt aan alles dat het leuk is om haar vrijwilliger te zijn, want Atie heeft een heel ontspannen manier van organiseren; het gaat haar gemakkelijk af. Eigenlijk mag je bij de Zonnebloem maar drie tot zes jaar in het bestuur  en dus zoekt Atie bestuursleden om het - na ruim 30 jaar! - geleidelijk over te geven Ze is nog steeds enthousiast, maar hoopt toch een paar ‘telefoontjes’ te krijgen. Wel beschouwd  een buitenkans en je krijgt er gezien het ‘salaris’ ook nog een rijk gevoel van.  

Vereniging de Zonnebloem: wie overweegt bestuurslid, donateur of sponsor te worden, is uitgenodigd om Atie Struving te bellen: 072-5062636. Zie ook de gemeentegids of zonnebloem.nl.

 

 

76 Derper Dialect

EGMOND AAN ZEE - “Jij ben nag ’n echte âauwerwesse Derper”. Dat kreeg Kees van Duin (1935) te horen toen hij deze zomer over was uit Nieuw-Zeeland waarheen hij in 1956 emigreerde. Vier jaar later trouwde hij met Truus Hopman van ‘de Bleek’ en samen bouwden ze hun leven op aan de andere kant van de wereld. Kees heeft het Derper dialect onthouden in de meest pure vorm en schrijft het ook zo. Hij is de ‘meester’. De komende tijd plaatsen we af en toe een bijzonder Rondje Egmond met een bijdrage van Kees en wat uitleg.

Het Derper dialect is sappig en prachtig en mag nooit verloren gaan. Bij twijfel over de schrijfwijze is het manuscript van Kees van Duin aangehouden, dat stamt uit de tijd toen het Derper woordenboek nog niet bestond. Zo vindt hij één ^ wel genoeg als hij de Derper tongval wil benadrukken en wij eigenlijk ook. Van ‘hij’ maakt hij ‘ij en niet ‘ai. Vader en Moeder schrijft hij eerbiedig met een hoofdletter en zo zijn er nog wel wat akkefietjes, maar wat geeft het: hij is immers ‘n  ‘âauwerwesse Derper’ en die houden niet zo van regeltjes.
Voor wie niet zo thuis is in ‘het Derpers’, hier nog wat uitleg.  

  • Een Derper woont in Derp en die schrijfwijze is ingeburgerd. Maar je spreekt het uit als ‘derrep(er)’ en in een stukje dialect kan het ook zo worden geschreven.
  • Laat de h maar weg en vervang die door een ‘ dus: hondje-‘ônkie, heb-‘eb, hoor-‘oor, heb je-‘eeje, had-‘ad, hij-‘ai, hoe-‘oe, huis-‘ois, hok-‘ok, hard-‘ard.  
  • Klankverandering: waar-weer, daar-deer, baard-beerd en paard-peerd. Je zegt het met de ee van eer en dat geldt ook bij het ^-teken: hemel-‘êmel, mee-mêe, neem-nêem, kreeg-krêeg.
  • Met de oo en de ôo gaat het net zo. De uitroep ‘jooi!’ klinkt als mooi en er hoeft geen teken op. Be-ôoste (ten oosten) klinkt  ook als mooi, net als vloog-vlôog  en groos-grôos (trots). 
  • En de aa dan? Klein wordt klâan en Glijn-Glâan, gezegd-‘ezâan en eigen-âage. Hoe je dat uitspreekt? Vraag het aan een Derper, want op papier wordt het niks. 
  • De ui wordt een oi: thuis-thôis, vooruit-voorôit en luister-lôister, lui-lôi, bui-bôi, gestruin-gestrôin en puin-pôin. Het is een Engelse oy-klank en Kees laat de ^ daar weg.
  • Een Derper gaat niet naar de duinen maar ‘nee dôin’ en als hij  een man tegen komt, noemt hij hem ‘bier’ (buur) of ‘nêef’, (maar voor jachtopziener Koelewijn rende je liever weg). 
  • Als iemand je een beetje moed wil inspreken, dan is het: ”‘aâuw kêep ‘oor!”

 

Wordt vervolgd over enige weken.
Redactie: c.kager.egmond@gmail.com of fritsvaneck@hetnet.nl

 

 

Kees van Duin schrijft over zijn jeugd in Egmond in het Derper dialect

M’ eerste ‘ônkie

Ik ‘ad zoo graeg ’n ‘ônkie ‘ad… maar Moeder woow ‘t ‘iet.
Ze zâan: “Ik ‘eb al ‘ônkies zat… ‘k ‘eb al genôg verdriet”.
’t Was weer 'oor, wat me Moeder zâan… ze kon d’r lol wel ôp.
Maar êevegoed, al was ik klâan… ik gaf ’t toch ‘iet ôp!
Ze stierde me nee Koentje toe…ôm ’n paer kaertjes brad.
Ik zeg: “Kôm voor mekaer ‘oor Moe”…dat ik mitien ôp pad.
Deer loop ik deer de Voorstreet…bij Jôosep van der Pol,
dat Aldert van ’t erref of-rêed…mit die dikke Belse knol.
‘IJ zâan: “Jooi, ‘eeje al ‘n ‘ôngd…aars vraagt an Jan van Lijp,
dat ‘ônkie van’m ‘eb ‘ejôngd…as ik ’t goed begrijp.”
Gâaw nee ’t winkeltje van Koen…den zien wat Moeder zegt.
Die kêek me an en zichtte toen… “Noo toe, vooroit me knecht.”
Ik vlôog nee Jan van Lijp z’n ‘ois…be-ôoste Zwarte Tines.
“Weer môt je jooi?” riep Klaas de Prois, ‘ij zag wel: ’t was mienes.
Deer sting-ie breed-oit in de deer… “Van wie bee-jij d’r ien?”
“Van Niek van Koen de post meneer!”…”Oow, zeg dat den mitien!”
“Woow jij ’n ‘ônkie…Noo, dat kèn…Zoek ‘r maar ientje oit,
maar ajje wèg-gaet, zerreg den, dat je‘n ‘t ‘ók goed sloit!”
Deer kôm ik in dat skiertje bier…d’r liepe d’r wel acht…
Ze waare pas ’n wêek of vier…Gòh-mense, wat ’n pracht!!!
‘K ‘ád ’t ‘êele zooitje wel ‘e-wild..en zoo nee ‘ois ‘e’aald,        
Maar Moeder ‘ad me den ‘evild: “Beejij bedónderstraald!”
Ik ‘ad in tijd van jae en nêen…mijn ‘ônkie oit-‘e-zocht,
En ‘k ging ‘r alle daage ‘êen…die loi waare bezocht.
Ik zat te droome in ’t ‘ók, ôver fiezant en knijn,
‘Oe Vader ’n lel krêeg mit ’n stok, van die loizege Koelewijn.
“Noo, wat seeje, ônze Kêes”…zâan skipper Van der Plas,
“Woow je die of nêem je dêez…en beeje goed bij kas?”   
Ik skrôk me âagen ’t lazeres…môst ik ‘r voor betaele?
“Welnêen man, loister ‘ier deres…Kômt ‘m merrege maar ‘aale.”
Noo, ik ‘aalden ‘m de aare dag…en ik was zoo blijd as blik
en Moeder lache, toen ze’n ’t zag…gien mens zoo grôos as ik!
Ik nam ‘m mêe, sôms nee de strangd…de aare keer nee doin.
’n Bêetje dèlleve in ’t zangd…maar dat wier al gâauw gestroin.  
De rest is ’n ver’aal ampart…same mit Pie’ van Pel,                  
Wat mij te wachte sting was ‘ard…maar dat ‘oor je den nag wel.
Wanneer ik weer skrijft en weervan… dat wêet ik nag geniens,
maar ‘artelek dank an Skipper Jan… âauw kêep ‘oor en tot ziens!

 

Derper Joop Smit rent naar de overwinning tijdens de eerste halve marathon van Egmond in 1973. Onder: de vijfde ‘halve’ met van links af: Joop Smit (836), Frans Smit, Nico van Stralen (957), Barry Kneppers (846), Theo Verbeek (664) en daar achter Kees Hopman (19.) en Gerard Mentink (317).

 

75 Doordouwer Joop Smit

Egmond aan Zee – Derper Joop Smit (1941), de legendarische eerste winnaar van de Halve Marathon van Egmond, is een natuurmens, een doorzetter, en van jongs af aan een hardloper. Grote stappen gauw thuis, dat gaat helaas niet meer, maar onveranderd is zijn temperament, misschien wel geërfd van de oermoeder van menig Derper: een Franse vrouw die Genoveva heette. Ook een verklaring voor zijn bruine kop en die woeste zwarte baard van toen.

Als je Joop zag, dan was hij óf bezig met bomen zagen, takken snoeien en spitten zoals hij ook z’n hele werkzame leven in duin heeft gedaan voor PWN, of met Rita Koppedraaijer bloembakken aan het vullen in het dorp voor dorpsvereniging ‘de Parel’, óf hij was aan het hardlopen.
Als Derper jongen kwam het wel van pas als je een beetje kon rennen. Ging je meeuweneieren zoeken om de Noord bij Schoorl of zelfs Camperduin, dan had je wel eens jachtopzieners achter je aan, maar Joop ‘kregen’ ze nooit. Hij zat al jong op atletiekvereniging Trias in Heiloo met Kees Hopman (1946 – 2014).  Bij alle stoerheid is Joop een warm mens en hij vindt het heel erg dat Kees en niet meer is.
Joop was 31 toen de eerste Halve Marathon van Egmond op 11 maart 1973 werd gehouden met 900 deelnemers. Een zwaarder parcours dan nu en hij ziet zich nog gaan: “duin op duin af, dwars door ‘de Vlewose dal’ en ‘de Kattedal’, over ‘de Koepeldôin’ en met tegenwind over het strand terug”. Hij klokte 1.14.15 en werd de enige Egmondse winnaar tot nu toe. Het jaar erna  werd hij vierde, daarna tweede en weer tweede en ook nog minuten sneller. Prijzen? “Je liep je te barsten, maar je kreeg niks.”

Zak vol bekers
Op de foto zien we onderaan de mannen tijdens ‘de vijfde halve’ toen Joop 12e werd en Kees Hopman 13e in dezelfde tijd. Die uitslagen heeft fotograaf Frits van Eck meegenomen. Hij deed ook menig keer mee en laat Joop vertellen over de rivalen van toen en de Egmonders die meeliepen. Joop liep ook een paar hele marathons en als veteraan heeft hij nog ‘leuke lopies’ gedaan, vaak ging hij met Erna Hopman eropaf. Hij zat altijd voorin en nam wel eens een paar honderdjes prijzengeld mee naar huis. Hij heeft ook nog een zak vol bekers en een ‘zood’ al weggedaan.     

Gebraden duinkonijn
Joop heeft een rottijd achter de rug en toen het net weer ’n beetje ging, kreeg hij een opdonder van een zware tak. Hij belandde in Heliomare, want hij kon niks meer. De boom leek zelf geveld. Maar de ogen gaan glimmen als hij vertelt hoe vaak ze met een lekker ‘vissie’ bij hem zijn geweest. Er werkte een verzorgster uit Egmond: Linda en die kwam met een braadpannetje met een kostelijk duinkonijntje en die at hij in één keer op. Thuis aan de Julianastraat bij zijn vrouw Martine is er een langzaam herstel van functies, voor zijn gevoel natuurlijk veel te langzaam. Met wat hulp loopt hij weer een klein rondje Derp.
Cees Lansbergen, organisator van het eerste uur van Le Champion komt nog wel eens langs en dan kan hij z’n verhalen kwijt. Zoals over die derde halve marathon, toen hij de hele wedstrijd op kop had gelopen en zeker was van de overwinning. Gemene pijnscheuten in zijn zij en op zes seconden werd hij tweede. Hij kan het nóg niet uitstaan. Wat een temperament! Daarmee kan deze doordouwer nog een heel eind komen. ‘Ouw kêêp’, Joop!

 

 

74 Kringloop Tol

EGMOND AAN DEN HOEF – Kringloop Tol is een attractie waar je met een glimlach terug gaat in de tijd. Neem wat muntjes mee in je portemonnee en je komt er gegarandeerd met wat leuks vandaan. Je vindt er het porselein en de opgepoetste glaasjes en vaasjes van opoe, schilderijen, speelgoed, kleding en drie boeken voor een ‘knaak’. Ook meubels, apparaten en moderne spullen staan gerepareerd en opgeknapt in twee grote lichte loodsen en dat allemaal dankzij een stel nijvere medewerkers.

 Dico Tol, de baas van het spul,  kan mooie verhalen vertellen over het enige kringloopbedrijf van de gemeente Bergen dat precies drie jaar bestaat. Hij wil graag kwijt dat de familie Groot, eigenaar van de loodsen, hem ‘op het paard heeft gezet’. Hij is hier in zijn element, vooral ook door de mensen die hij ontmoet en door zijn medewerkers. Hij is gedreven om die tot hun recht te laten komen en verder te helpen, zo mogelijk naar betaald werk. Hij is met alle 25 begaan, maar besluit om ons voor te stellen aan drie ‘medelanders’: jaren geleden gevlucht en met een verblijfsvergunning. Via de gemeente Bergen, ‘Stichting Mee’ of ‘Agros’ zijn ze bij hem aan de slag gegaan. We krijgen het relaas van drie prachtige mensen, elk met een gat in het hart want vluchten is vreselijk. Je beseft weer even dat wij er zelf niets voor hoefden te doen om hier te mogen leven en dat zij een moeilijke weg hebben afgelegd.

Ahmed kan veel
Ahmed Abdulla woont met zijn vrouw en vier kinderen in Bergen. Hij is een Soenniet uit Kirkuk in Irak en begrijpt het probleem niet tussen Soennieten en Sjiieten. Twee maal vluchtte hij met zijn gezin voor de burgeroorlog en nu werkt hij een half jaar bij de Kringloop op een vrijwilligerscontract. Hij is kleermaker en stoffeert meubelen. “We komen er achter dat hij veel kan”, zegt Dico. “Breng je naaiklusjes maar hier en hij repareert alles, zelfs je kapotte naaimachine. Eigenlijk wil ik hem niet kwijt, maar deze man is zo handig, hij zou een pracht van een klusjesman zijn in een verzorgingshuis.” 

Fadumo: alles spic en span   
Zwanger en doodsbang was Fadumo Issaa toen ze in 2009 met drie dochters uit Somalië wegvluchtte. Of haar man het daar heeft overleefd weet ze niet, maar het Rode Kruis zoekt hem. Toen ze een huis in Bergen kreeg, moest burgemeester Hafkamp er aan te pas komen om de rust in de buurt te herstellen. Ze kwam op de koffie en bijna de hele buurt kwam ook. Nu gaat het heel goed, mede dankzij haar buurman Kramer en bij de Kringloop is alles spic en span door de zorgzame handen van Fadumo.

Mo uit Groet
Ook Mohameddeeg - “we noemen hem Mo” - komt uit Somalië. Lichamelijk en geestelijk gewond wist hij in 2007 de stammenstrijd te ontvluchten. Als hij probeert het uit te leggen, slaan de paniek en de angst weer toe. Met zijn vrouw en zes kinderen woont hij in Groet, waar ze door de buren met bloemen werden verwelkomd en verder geholpen. Hij is vol lof over Groet waar de kinderen op voetbal zitten en zij zelf op schoolfeesten lekkere dingen maken. Bij de kringloop zit hij vaak op de bus: spullen bezorgen, een verhuizing doen of een huis leeg halen, dat doet hij graag en volgens Dico ook heel netjes en beleefd.
Drie gewone hard werkende mensen die tot nadenken stemmen. Uit alles blijkt: een goede buur en een goede baas maken een wereld van verschil.

Kringloop Tol, Lamoraalweg 53 Egmond aan den Hoef. Dagelijks behalve op zondag open van 10.00 – 17.00 uur. www.kringlooptol.nl en facebook. 

 

 

 

 

 

 

 

 

De wondere wereld van Kringloop Tol en drie van de nijvere medewerkers: Mo, Ahmed (rechts) en Fadumo (onder). Op de voorgrond een paneel uit voormalig café Het Witte Huis.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Schaapherder Marijke Dirkson op een weiland op de Bleek met een kleine kudde schapen en bordercollie Flo. Ze is op zoek naar mensen die willen helpen met het project ‘Krachtige Kudde’ in Schaapskooi Bergen.

 

73 De goede herder

RINNEGOM – ‘Wat is een goede herder?’ Dat wil schaapherder Marijke Dirkson ons uitleggen, maar eigenlijk zien we zo al dat ze het zelf ís. Ze maakt indruk met haar verschijning, haar herdersstaf  en rustige optreden. Ze vertelt over haar beroep dat al minstens 8000 jaar bestaat en tussendoor geeft ze af en toe een nauwelijks hoorbare opdracht in het Engels aan bordercollie Flo, die gehoorzaam de schapen onmiddellijk brengt waar zij ze wil hebben. 

Zo’n 1000 schapen in vier of vijf kuddes maken deel uit van het bedrijf  ‘Landschapsbeheer Rinnegom’, dat ze runt samen met haar man Martin Orij en enkele medewerkers. Het is genoemd naar de plaats waar ze wonen en waar Martin is geboren. Marijke was oorspronkelijk boswachter en had dus al te maken met natuurbeheer. Dat is ook waarmee herders van nu hun  brood verdienen. Ze worden ingehuurd om hun kuddes bepaalde gebieden te laten begrazen om vergrassing en eenzijdige begroeiing tegen te gaan. Daardoor ontstaat een grotere variëteit aan kruiden en bloemen en dat is weer goed voor al het andere leven. Een samenspel van mens, dier en natuur. In de winter staan hun Kempische heideschapen -te herkennen aan de hoge poten- op  weilanden  in de omgeving, ook langs de Hoeverweg en de Weg naar de Bleek.

Lammetjes
Het leven van een schaap mag nog zo natuurlijk zijn, de herder doet wel aan geboorteplanning, want alleen dan kan ze er genoeg aandacht aan geven en de gezondheid van de kudde staat voorop. De rammen krijgen elke negen dagen een ander gekleurd ‘dekblok’ op. De schapen die een gele vlek op de rug hebben, zijn de eersten die half januari naar de schaapskooi bij Bergen gaan om te lammeren. Daarna volgen de ‘groenen’ enz. Marijke en haar man maken dan lange dagen en soms  slapen dochter Noes (bijna 1) en zoon Brin (4) in de stal. Brin heeft al eens zelfstandig een kleine kudde naar een ander weitje gebracht. Dat kan omdat deze schapen zulke  zachtaardige, lieve dieren zijn. Ze komen heel rustig en aanhankelijk tegen je aan staan met hun kop, maar ze duwen niet en ze blaten niet; hun nabijheid doet iets met een mens. Bij de schapen is het altijd vrede op aarde.
www.rinnegom.nl                                                                               

 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Schaapskooi Bergen
BERGEN AAN ZEE - De Schaapskooi ligt aan de eerste afslag van de Zeeweg naar Bergen aan Zee. Parkeren kan aan de tweede afslag, de Uilenvangersweg, vijf minuten lopen. De schaapskooi is elke zondagmiddag open van 12.00 – 16.00 uur. In de lammerentijd vanaf eind januari tot 1 april ook op woensdagmiddag. In die periode zijn er altijd schapen op stal.  Er is informatie over de natuur, er zijn vachten te koop en losse wol om te spinnen.

Krachtige Kudde
Marijke Dirkson is gestart met het project ‘Krachtige Kudde’ en wil daarmee bereiken dat de Schaapskooi veel vaker open is en dat er altijd schapen aanwezig zijn. Zij zoekt gastheren en –vrouwen en andere helpers die de handen uit de mouwen willen steken of die willen helpen met het verwerven van grote en kleine vrienden.
Bel vrijblijvend 06- 50731575 of zie www.schaapskooi-bergen.nl 

  

 

72 Gouden meiden

DE EGMONDEN – “Het zijn góuden meiden.”  Mevrouw Hilletje Zwaan (90) uit Egmond aan Zee  glundert als ze vertelt hoezeer ze de zeven medewerkers van Buurtzorg waardeert. Een positief geluid in een tijd waarin ‘de zorg’ door allerlei veranderingen zelf een zorgenkind is geworden. 
In Egmond zijn grote en kleine organisaties actief om mensen zo lang mogelijk thuis te laten wonen. Vele thuiszorgmedewerkers rijden hun ‘rondje  Egmond’ bij licht, bij donker en met de kerst. Zo ook de zeven verpleegkundigen van Buurtzorg Egmond.

Mevrouw Zwaan kent ze allemaal en zij zijn kind aan huis bij haar. Eerst kwamen ze haar twee keer per week douchen, maar tegenwoordig heeft ze drie maal daags hulp en met al het overige helpt de familie. Ze vertelt hoe ze op een heel vroege ochtend ineens griezelig benauwd is geworden. Niks dokter bellen, liever Buurtzorg.  Joyce, die bereikbaarheidsdienst heeft, staat al heel snel aan haar bed. Ze heeft een noodtas bij zich met apparatuur, doet de eerste controles en geeft deze door aan de dienstdoende arts. “In tijd van ja en nee was er een tas voor me ingepakt en ging ik met de ambulance naar het ziekenhuis”, vertelt Hilletje.

Oplossingen zoeken
Dit alles speelt zich toevallig af op dezelfde herfstdag  dat we een afspraak hebben met het team van Buurtzorg. Frits zet de vrouwen op de foto en zij vertellen graag over hun werk. De stemming is als het zonnige weer: opperbest. Ze hebben geen last van extreem hoge werkdruk, te veel administratie of onzekerheid over hun baan. “We doen gewoon datgene waarvoor we in de zorg zijn gegaan. Belangrijk is, dat de cliënt zelf de regie houdt en we werken goed samen met andere zorgverleners,” vertelt Caroline. De anderen stemmen in. Ieder teamlid voelt zich even verantwoordelijk en via de IPad, (het digitale patiëntendossier), weten ze wat er speelt. Waar nodig helpen ze elkaar, met ieders specialistische kennis en ervaring, die ze met bijscholing up-to-date houden. Ze zoeken naar oplossingen en geven naast verpleging en verzorging ook advies over zaken als maaltijdvoorziening, huishoudelijke hulp, vervoer en ‘Wonen Plus’ van Welzijn Bergen. Zo helpen ze mensen weer op de been of maken ze het leven draaglijk. 

De complimenten van Hilletje
Hilletje is inmiddels  thuis en heeft weer praatjes. Ze dringt  erop aan een mooi stukje te schrijven over Buurtzorg, “want echt hoor, dat verdienen die schatten”.  Ook wil ze de mensen van Tafeltje Dekje bedanken en de kok van ‘Huize Agnes’, want het eten is elke dag kostelijk. Ze hoopt dat ze er 22 december bij kan zijn in Paviljoen de Uitkijk want dan organiseren haar zeven ´vriendinnen´ van Buurtzorg ‘wat leuks met de kerst’ voor hun cliënten en mantelzorgers.
Hilletje is vast niet de enige die dankbaar is voor datgene wat er in de zorg - ondanks alles -  wél goed gaat.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------


Buurtzorg Egmond
Buurtzorg Egmond  levert tijdelijke of langdurige verpleging en verzorging thuis tot maximaal vier en  soms vijf keer per dag, afhankelijk van de hulpvraag en de zorgindicatie. Het team bestaat ui t zeven verpleegkundigen die parttime  werken. Ze bezoeken gemiddeld 20 à 25 cliènten en doen dat op twee ochtendroutes en één avondroute. Ook zijn ze 24 uur bereikbaar voor noodsituaties. Niemand is de baas, want het is een ‘zelfsturend’ team dat - indien nodig - zelf personeel kan aannemen tot een maximum van 12 verpleegkundigen. Er is alleen een regiomanager die advies geeft en de financiën  gaan via het kantoor van ‘Buurtzorg Nederland’ die al een paar maal is uitgeroepen tot beste werkgever van het jaar. Buurtzorg wordt in de regel vergoed via de ziektekostenverzekering.
www.egmond.buurtzorg.net  of  06-10691218 (24 uur bereikbaar).

Zie ook facebook.

 

Buurtzorg Egmond, een zelfsturend team van zeven verpleegkundigen voor verpleging en verzorging thuis, Van links af: Nancy, Joyce, Laura, Caroline, Linda, Daisy en Barbara.

Mariëlle Tromp-Zentveld in de Slotkapel waar zij concerten gaf en orgel speelde tijdens monumentendagen en Fjoertoers

 

71 Mariëlle is muziek

DE EGMONDEN - Vertrouwde kerstliedjes als ‘Stille Nacht’ en ‘Nu zijt Wellekome’, Christmas Carols en eeuwenoude muziekstukken: ze horen bij de bijzondere sfeer van Kerstmis. Alle Egmondse koren zijn al druk aan het oefenen en in elk dorp is wel een koor dat zingt met Mariëlle Tromp-Zentveld aan de piano of op het orgel. Zo begeleidt ze komende zondag het gemengd koor Crescendo uit Egmond-Binnen bij een kerstconcert in de abdij.

‘Muziek verrijkt je leven’. Dat is het motto van deze bevlogen pianiste uit Egmond-Binnen. Mariëlle Tromp-Zentveld had er al een heel muzikaal leven opzitten, toen ze begin jaren negentig als ‘docent piano en zang’ afstudeerde aan het conservatorium in Alkmaar. In die tijd was ze vakleerkracht op drie basisscholen. Ook begeleidde zij kindermusicals en kinderkoor Hosanna. In haar huis aan de Samenweid heeft ze een muziekkamer waar zij piano- en zangles geeft aan kinderen en volwassenen.
Jos Hof, zelf koorzanger, is via de muziek met Mariëlle bevriend geraakt. Hij vertelt hoe hij soms in de kamer ernaast ontroert luistert terwijl Mariëlle aan de vleugel oefent of les geeft. Ze doet dat volgens Jos met zoveel passie, dat ze alles om zich heen vergeet. Mariëlle is kostwinner voor haar gezin sinds haar man Dick Tromp in 1999 overleed. Ze is dan ook blij wanneer een nieuwe piano- of zang-leerling zich meldt en ook les geven doet ze graag.  

Egmondse koren
Achter de toetsen is Mariëlle overal thuis. Dat zegt ze niet zelf, want dit ‘Rondje’ komt voor haar als een verrassing. Ze is dirigente van het koor Soli Deo Gloria en daarmee repeteert ze in de R.K. kerk in Egmond aan den Hoef elke donderdagavond o.a. Gregoriaanse gezangen en meerstemmige Latijnse missen. Als op zondag de organist er eens niet is, dan speelt en dirigeert ze zelfs tegelijkertijd. Met het gospelkoor de Seasingers, repeteert  ze op maandagavond en speelt ze elke derde zaterdag van de maand om 17.00 uur In de Oud-Katholieke kerk in Egmond aan Zee tijdens de gezinsdienst. Het koor Crescendo begeleidt ze tijdens uitvoeringen. Zondag in de abdij is een van de kerstliederen ‘Joy to the World’ op muziek van Händel: een krachtig en hoopvol lied, met passie gespeeld en ongetwijfeld ook gezongen.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Kerstmuziek met Mariëlle: ieder is welkom


Zondag 13 december 14.30 uur: Kerstconcert Crescendo in de abdijkerk te Egmond-Binnen
Kerk open om 14.00 uur, toegang gratis met een deurcollecte.
Vrijdag 25 december 10.00 uur: Communiedienst met koor Soli Deo Gloria, R.K kerk Egmond a/d Hoef,
Maandag 28 december 19.30 uur: Lessons & Carols  O.K kerk Egmond aan Zee, kerstliederen met koren
Woensdag 6 januari 18.45 uur: Driekoningenviering met de Seasingers, O.K kerk Egmond aan Zee 
Een bijzondere dienst  voor jong en oud met veel kerstliedjes en een lichtprocessie.

 

 

70 Kerstpakketten actie

DE EGMONDEN – December: overal worden we verleid met heerlijkheden en vaak kopen we meer dan we op kunnen. Het is niet voor een ieder voorstelbaar dat er in de drie Egmonden gezinnetjes zijn, waar over elke boodschap drie keer wordt nagedacht omdat er per week maar een heel klein bedrag over is voor de supermarkt. Daarom houdt Caritas Egmond een inzameling om hen vlak voor kerst te verrassen met een kerstpakket.

“Het gaat er om, mensen die het door omstandigheden nodig hebben, juist nu een steuntje in de rug te geven,” vertelt Rineke Houtenbos uit Egmond aan den Hoef.  Met een groepje collega’s organiseert ze de kerstactie voor de vierde keer en daarbij speelt het geloof van de ontvangers geen rol. Wel gaat alles heel discreet. Vorig jaar konden ze in de week voor kerst in de Egmonden zestig royale pakketten bezorgen vooral bij gezinnen en soms alleenstaanden in de bijstand. Dat het op prijs werd gesteld, bleek uit reacties zoals: “Dat er nog iemand is, die aan ons denkt.” Een jonge moeder vertelde naderhand dat ze in de winkel drie maal met een kerstbrood in haar handen had gestaan en toch maar niet gekocht. Wat een verrassing, toen ze het in het kerstpakket aantrof.

Feestelijk tintje
Het comité is blij met elke gift via NL 93 RABO 03157 822 69 t.n.v. PCI RK parochie Egmond aan den Hoef, want die wordt aan de pakketten besteed. Verder zamelt het team houdbare levensmiddelen in zoals: koffie, thee, vruchtensap, alles in blik (ook vis of paté) glas of pak, pasta en pastasaus, crackers, noten, zuidvruchten, chocolade, koek, kerstbrood banketstaven en bonbons, maar geen alcohol. Ook shampoo, zeep en wasmiddelen zijn welkom en elke nog geldige cadeaubon. Een eigen kerstpakket doorgeven of er zelf een samenstellen voor een alleenstaande of gezinnetje. Het kan allemaal.

Handje helpen
Wie vorig jaar een pakket kreeg, krijgt het niet automatisch weer. Het comité begint enthousiast  opnieuw met een schone lei en vertrouwt erop dat velen weer een handje willen helpen. Kent of bent u iemand die dit steuntje goed kan gebruiken, aarzel niet en richt een briefje met adres en gezinssamenstelling in gesloten enveloppe aan ‘Caritas Egmond kerstpakket’ secretariaat R.K. Kerk, Herenweg 188 1934 BD Egmond aan den Hoef of post het bij de pastorie op Egmond-Binnen.

Inleveren kan t/m zondag 20 december bij de Dekamarkt in Egmond-Binnen (7 dagen per week open), in Egmond aan den Hoef op maandag, dinsdag en donderdag van 9.00 – 12.30 uur op Herenweg 188 en achter in de drie R.K. kerken  voor of na de dienst. De contactpersonen geven graag meer informatie: Egmond-Binnen: Tamara Schoehuijs tel. 5063003, Egmond aan Zee: Kitty de Groot tel. 5062906 en Egmond aan den Hoef: Lina Sombroek tel. 5063302.

 

Tamara Schoehuijs, Rineke Houtenbos en Lina Sombroek vertrouwen er op dat er veel binnen komt voor de kerstpakkettenactie bij onder andere de Dekamarkt.

De Fjoertoer 2015 wordt een hartverwarmend  feest van lichtjes, vuur en muziek, met inzet van steeds meer Egmonders.

 

 

 

Ook kerstlichtjes doen het goed bij de Fjoertoer, zo bewijst deze verlichte non (Ria Groot) in Egmond aan den Hoef tijdens de Fjoertoer van 2014.

 

 

 

 

69 Fjoertoer: het ultieme Rondje Egmond
Iedereen uitgenodigd op strand en bij de finish op de Werf

Egmond maakt zich op voor de derde Fjoertoer op zaterdag 28 november. Het wordt weer een onvergetelijke avondwandeling langs 57 creatieve lichtbakens en een zee van lichtjes in glazen potten. Dan zetten velen weer hun beste beentje voor om ruim 7000 lopers te verrassen met lichtjes, vuur en muziek als omlijsting van al het moois dat de dorpen te bieden hebben, soms zelfs verlichte Friese paarden en andere dieren. Zo gaan sport, cultuur, natuur en saamhorigheid op een bijzondere manier samen en elk jaar komt er meer sfeer op de routes.
Wat niet iedereen weet: de bewoners zijn ook van harte welkom om hier en daar te komen kijken, zolang het niet met de auto is en het de wandelaars niet hindert. “Kom vooral naar het strand en tussen 19.30 en 23.00 uur naar de finish op de Werf! Dan kan u meteen zien wat voor bijzonders er met de vuurtoren gaat gebeuren.”

Dit vertelt Truus van Amstel, die de leiding heeft over de Fjoertoer (Fries voor vuurtoren)  namens organisator ‘Le Champion’. Ze is dik tevreden over de enthousiaste medewerking die ze van meet af aan heeft gekregen van Historisch Egmond, de Abdij, de Slotkapel, de KNRM, de ERB, de Pinck, verenigingen, koren, Fanfare Eensgezindheid, bedrijven, bewoners van o.a. de Slotweg, Anna van Burenlaan en Zandweg en veel meer plekken langs de route; te veel om op te noemen. Ze nodigt een ieder uit om het ook mee te beleven en de lopers aan te moedigen. Zo is het feestelijk om in de dorpen overdag de vlag al uit te hangen, want er komen duizenden deelnemers van overal naar het geliefde evenement. De kaartverkoop duurde maar twee uur en 14 minuten.

Zet een kaars voor het raam!
Truus ziet gebeuren dat het steeds meer iets wordt van de Egmonders zelf. Mensen die langs de route wonen, moedigt ze aan om sfeerverlichting aan te brengen bij huis of in de straat. Vorig jaar zijn ook bankjes met lantaarntjes gezien en waxinelichtjes in glazen potjes. Ook vraagt ze om het grote licht uit te doen en de kaarsen aan om zo de lopers welkom te heten. Waxinelichtjes in de vensterbank of kerstlichtjes staan ook prachtig. Anders gewoon de gordijnen dicht, dan stoort het licht niet. Er is zelfs een bewonerswedstrijd: ‘Wie is de Fjoerste?’ Ook is in Egmond al geopperd om in het hele dorp zodra het donker wordt een kaars of lichtjes voor het raam te zetten als een warm menselijk gebaar.   

De start en rtv 80
RTV80 zendt het hele evenement live uit op de radio vanaf 16.00 uur en op TV van 20.00 - 22.00 uur.
Tussen 16.00 en19.00 uur start elke tien minuten een groep van 500 of 700 lopers bij Hotel Zuiderduin. Vier groepen van de 13 km starten het laatst. Alle 7.000 wandelaars, met een ledlichtje op de cap en velen creatief in lichtjes gehuld, gaan ‘de Beatrix’ omlaag, dan Zuiderstraat, ‘Beverpleintje’, Schinkelstraat, Duinstraat, Prins Hendrikstraat,  Plevierenlaan, hoek Meeuwenlaan, en via het Bloedpad naar de Van Oldenborghweg. De 3.000 deelnemers van de 19 km gaan daar links af over het Delverspad naar Egmond aan den Hoef. Verlichte pijlen, vuurkorven  en andere lichtjes wijzen de weg.

Egmond-Binnen en polder
De overige 4.000 gaan rechtsaf via de Weg naar de Bleek en de Rinnegommerlaan naar de Stayokay. Alleen de 2000 lopers van de 25 km maken de grotere lus over de Herenweg naar Egmond-Binnen. De eersten komen hier rond 17.00 uur aan en een uur later is het al weer afgelopen. Hoogtepunt is de feeëriek verlichte abdij met de kerststallententoonstelling, waar midwinterhoornblazers - het worden er steeds meer - zorgen voor een mooie ontvangst. Belangstellenden van buiten het dorp hinderen niemand als ze er vóór 17.00 uur zijn en pas na 18.00 uur vertrekken (als het via de Herenweg is). Op de polderweggetjes is autoverkeer  niet toegestaan.
De lopers gaan richting ‘de Hoef’ via de Kloosterweg, Doelen en Hogedijk met lichtbakens bij o.a. het bollenbedrijf van Hopman, VV ‘Zeevogels’ en op de Kromme Hogedijk waar ook de stoet van de 13 km aansluit.

 Egmond aan den Hoef
Zodra het donker wordt, komen de eerste lopers van de 19 km in het romantisch verlichte oude centrum van Egmond aan den Hoef aan. Ze komen vanaf  het Delverspad over de Herenweg naar de Slotweg. Ook ‘de 13’ en ‘de 25’ komt  hier via de Mossellaan, Julianaweg en Herenweg (tot een uur of acht). Middeleeuwse figuren, aangekleed bij Historisch Egmond, versterken de sprookjesachtige sfeer rond de Slotfundamenten en de vijver. In de kaarsverlichte Slotkapel speelt o.a. Mariëlle Zentveld op het orgel en bij de Kapberg zingt ‘Hoeverture’. Het wandelpad rond de Slotgracht is indien mogelijk toegankelijk voor ‘kijkers’, maar neem wel een lichtje mee.
De route gaat verder via de Anna van Burenlaan, Prinses Margrietlaan, Prinses Irenelaan (vanwege werkzaamheden) en Zandweg over het fietspad van de Herenweg. Daar is weer een rust- en verzorgingspost op het grasveld van de gastvrije familie Groen.

Naar Bergen aan Zee
Via ’t Woud en de Franschman, gaat het door Bergen aan Zee (doorkomst  tussen 18.30 en 21.30) en over het strand terug richting de vuurtoren. Onderweg veel moois,  zoals bij de schaapskooi, met schaapsherder Marijke Dirkson en een kleine verlichte kudde. De Herenweg en de Zeeweg zijn echter ongeschikt voor ‘kijkers’ omdat de lopers het fietspad bevolken en het niet veilig fietsen is op de donkere rijweg. Autoverkeer wordt sterk afgeraden, want het verstoort de sprookjesachtige sfeer.

Terug in Egmond aan Zee
De 2.000 lopers van de 13 km komen via het Delverspad  en een door de firma Gul weggeschoven zandwal op vakantiepark ‘de Roompot’. Vandaar wandelen zij over de Dr. Wiardi Beckmanlaan waar de straatverlichting uit gaat en ze iets bijzonders te wachten staat.  Kijkers te voet zijn er welkom. Dan via de zeereep en een stukje strand naar de finish.
De Egmonderstraatweg is open voor verkeer, want daar loopt geen route, maar vanaf ‘de Speeltuin’ wil de organisatie liever geen auto’s die kant op.  

Van alles op het Strand!
De overige 5.000 wandelaars komen terug over het strand, waar elke 500 meter een attractie is. De Pinck staat 3 km ten noorden van Egmond en van het bijbootje is iets speciaals gemaakt. De reddingboot van de KNRM vaart weer verlicht rond en ‘ze’ hebben nog enkele verrassingen in petto. Vorig jaar was ‘Neptunus’ een klapper en dat maakt nieuwsgierig. Zelfs de firma Gul heeft een act, de ERB is iets van plan en meer verklappen we maar niet. Het is dus een aanrader om na 19.00 op het strand te gaan kijken. Het is springvloed en het water gaat - afhankelijk van het weer - pas na 17.15 zakken.

Finish en vuurtoren
Van 19.30 tot 23.00 uur is de finish op de splinternieuwe Werf  en daar is volop de ruimte voor publiek, dat ook het feest met het duo Edwin en Ad Glas kan meevieren op het Pompplein. Dit jaar biedt de vuurtoren steeds een ander schouwspel. Kom kijken hoe ‘meester’ Edwin de Groot dit doet samen met kinderen van drie lagere scholen en de F-jes van Zeevogels. Later op de avond laten professionele kunstenaars zien wat nog nooit is vertoond. En dan is het weer mooi geweest. Een warm lichtjesfeest in een donkere tijd.  www.fjoertoeregmond.nl

 



68 Dekker & Dekker

EGMOND AAN ZEE - Al ruim tachtig jaar zit deze tak van de familie Dekker in de boeken.  Wel hebben ze er altijd andere handel bij gehad. Opa Leen een parfumerie en stalling, vader Piet  hengelsportartikelen en tegenwoordig kan je er terecht voor de post, de bank, het openbaar vervoer en de VVV.
Boekhandel Dekker & Dekker, vlak bij het strand, geeft sfeer en levendigheid aan Egmond aan Zee. Grote  etalages, kleurige kaartenrekken op de stoep, een speelbootje voor de kinderen en de bedrijvigheid van komende en gaande klanten. Een fijne en nuttige aanvulling op de eethuisjes , kledingzaken en  terrasjes.

‘Varkesteertje’
Het is huisschilder Leen Dekker, die  in 1934 met de zaak is begonnen. Zijn vader Pieter Dekker  is vrachtrijder en biggenhandelaar ofwel ‘biggeskos’. Zo komen hij en zijn nazaten aan de bijnaam varkesteertje. In de vooroorlogse jaren zit Leen aan het Pompplein nr. 12 en adverteert hij in de Badbode met: een ‘leesbibliotheek’, parfumerieën, kantoor- en schrijfartikelen, strand- feest- en fotoartikelen, ontwikkelen en afdrukken. Ook biedt hij een stalling aan voor auto’s, rijwielen en strandtenten. In 1942 wordt Egmond geëvacueerd en dit deel van het dorp gesloopt. Leen Dekker verplaatst zijn handel naar Alkmaar om na de oorlog eerst in een tijdelijke winkel en vervolgens in het huidige  pand terug te keren.

Zeepieren
In de jaren zestig  bouwt  zoon Piet Dekker met zijn vrouw Bep de winkel verder op tot een echte kantoorboekhandel. De leesbibliotheek is er nog en ze verhuren ook strandkarren. Piet mag graag op zee ’n hengeltje uitgooien en al gauw staan er zee-hengels met toebehoren te koop in de boekwinkel. Je zal er maar vakantiehulp zijn en je verkoopt niet alleen De Telegraaf en de Bildzeitung, maar ook twintig kronkelende  zeepieren vanuit een schuurtje achter de winkel. (Eigen ervaring!) Piet geeft graag toeristisch advies en heeft humor, zoals ook blijkt uit het bord dat buiten staat: “Man spricht Holländisch, on parle Hollandais, we speak Dutch”.

Onmisbare service
De boekenwinkel is groter en moderner geworden en - gelukkig voor Egmond - hij bestaat nog, nu onder leiding van de derde generatie: Eric Dekker en zijn vrouw Christine en met de inzet van zus Yvonne en enkele trouwe medewerkers. Een jaar of wat geleden maakten ze zware tijden door, toen het postkantoor , waarvoor ze personeel hadden aangenomen, moest inkrimpen. Bovendien was de handel in boeken ingestort, doordat klanten boeken bestellen op internet, niet wetend dat dit ook kan via boekhandeldekker.nl. Ze zijn er gelukkig weer bovenop. De reuring die het postkantoor, de ING-bank,  de VVV-hoek en de  OV-service  brengen, betekent dat ze hun boeken- en tijdschriftenhandel overeind kunnen houden.  
Daar mogen we in Egmond wel een beetje zuinig op zijn.

 

 

Broer en zus Eric en Yvonne Dekker zetten de familietraditie voort in boekhandel Dekker & Dekker

Van links af: Arno, Sanne en Marissa met veel plezier aan het werk in Brasserie Santiago aan het Pompplein.  

 

67 De maatjes van Santiago

EGMOND AAN ZEE – Ze hebben hun draai gevonden in Brasserie Santiago aan het Pompplein en dat is te zien aan de gezellige drukte op het verwarmde terras en binnen in het restaurant. Het straalt ook af van de bijzondere medewerkers, die maar al te graag laten zien wat ze kunnen. Sanne en Marissa zitten deegballetjes te draaien. Straks hebben ze weer verse koekjes voor bij de koffie die ze elke ochtend schenken voor één Euro.

Wat is er mooier voor een mens dan op vaste dagen naar je werk gaan, waar ze blij zijn dat je komt en waar je met een glimlach en met je natuurlijke zorgzaamheid ook de gasten blij kan maken? Dat is wat de stichter van Santiago moet hebben gedacht toen hij dit bedrijf opzette als een volwaardige leer- en werkplek voor mensen met een beperking. De minder sterke schouders zijn een inspiratie voor de mensen met de sterkere schouders, hoewel ook dat een betrekkelijk begrip is. Bij Brasserie Santiago heeft de klant niet altijd in de gaten dat het om bijzondere personeelsleden gaat als Sela of Marissa met hun ‘handy’ de bestelling opnemen. Ook Iefke kan dat, maar Lara, Cheryl en Ninette werken weer anders, terwijl Jan veel wegbrengt en het bestek glimmend poetst. Sanne laat zien dat je met down heel talentvol kan zijn. Onlangs had zij met ‘Showhero’ het publiek van theater de Beun in Heiloo aan haar voeten toen ze ‘de Speeltuin’ zong van Marco Borsato.  

Onmisbaar
Jeffrey is een aanpakker die van alles doet en Fernando staat bij de koffiemachine en achter de bar om een biertje of glas wijn in te schenken. Jacco, Arno en Rody werken in de keuken, waar hygiëne een speerpunt is. Daar wordt door de altijd aanwezige begeleidster van Esdégé  - Martha of Tineke - streng op toegezien: schone kleding en superschone handen. In totaal is het een trouwe ploeg van 13 toegewijde jonge mensen die meestal met acht tegelijk aan het werk zijn. Ze zorgen voor de was, doen schoonmaakklusjes en ze bakken lekkere dingen, zoals appeltaartjes, speculaas en gevulde koeken, ook voor de losse verkoop. Na vieren en in de weekends moeten de ‘jongens van Mats’ en de medewerkers die het restaurant bestieren het allemaal zelf doen. En wat blijkt? Dan missen ze hun maatjes.
Zie ook brasseriesantiago.nl en facebook.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Over Rondje Egmond
Rondje Egmond is een initiatief van fotograaf Frits van Eck  en Carla Kager die de stukjes schrijft. Wekelijks belichten ze een activiteit, persoon of plek in de Egmonden die de aandacht verdient, af en toe met een vleugje historie.     
Alle Rondjes zijn te zien op www.fritsvaneck.nl of via www.historischegmond.nl
Reacties en ideeën zijn welkom bij fritsvaneck@hetnet.nl of c.kager.egmond@gmail.com

 

 

66 Erik van de Klompenhoeve    

EGMOND AAN DEN HOEF – De Klompenhoeve aan de Hoeverweg no 7, halverwege Egmond-Alkmaar, is de plek waar Erik Stam woont en werkt.  Als we er rond het middaguur komen, zit hij net zijn laarzen uit te trekken, maar ze gaan meteen weer aan. Want al te graag neemt hij ons mee  naar de  geitenstal, een grote lichte ruimte met een hoog puntdak, waar 250 melkgeiten royaal de ruimte hebben.

De geiten vliegen voor hem uit naar buiten, naar het uitloopgedeelte van de stal en komen dan weer terug want nee, hij gaat ze nu niet ‘verweiden’. Erik knuffelt er een paar en vertelt met een gelukzalige glimlach dat het écht héél mooi werk is, ook het melken. Hoe dat gaat? Ze zetten een groep geiten apart en leiden die via een soort ‘kippentrappetje’ omhoog naar het melkgedeelte. Precies dertig geiten moeten ze op een rij zien te krijgen, met een buishekje ertussen. Het is serieus werk, volgens Erik en het gebeurt twee keer per dag. Eerst moet je controleren of de uier er normaal uitziet en niet blauw. Dan een beetje melk met de hand uit de spenen melken en opvangen in een kan en pas als ook dat er goed uitziet, wat natuurlijk meestal wel zo is, koppelen ze de slangen van de melkmachine aan. De melk gaat door steriele leidingen in een koeltank en naar de kaasmakerij op het erf. 

Boerderijwinkel
Ze maken er geitenkaas in veel soorten en de beroemde ‘Egmondse bollen’. Wie niet weet wat dat zijn, moet ze maar eens proeven. Net als de biologische geitenkwark, de geitenyoghurt, het lams-geitenvlees (en de verse eitjes). Restaurants uit de omgeving hebben het op de kaart staan en dat is niet voor niets. Zorgboerderij de Klompenhoeve is een vrij groot biologisch-dynamisch landbouwbedrijf waar het werk wordt  gedaan door cliënten, hun begeleiders en ook vrijwilligers.  Medewerkers zoals Erik wonen op de boerderij in hun eigen appartement of in de omgeving. Ze werken op het land, bij het vee en in de kaasmakerij. Bij de dagactiviteiten maken ze ook andere producten zoals jam, appeltaart, koekjes, vogelhuisjes en cadeauartikelen. Het resultaat van al die ijver is te koop in de boerderijwinkel op het erf,  elke middag van 13.00 – 16.00 uur, maar niet op zondag. Het is een leuke, lichte winkel met louter biologische lekkernijen, ook van andere biologische boeren en honing van de imker ter plaatse.

Trots op  zijn werk
Erik is muzikaal. Lopend over het wat rommelige boerenerf langs de kruidentuin en de potstal vertelt hij ons dat een door hem gezongen liedje van André Hazes op een CD is gezet. Dan komen we bij de voorraadkamer van alle soorten zelfgemaakte geitenkazen, in plastic geseald. Het ziet er indrukwekkend uit. Tenslotte toont hij trots de ruimte waar een goed beveiligde machine staat, waarmee hij blokken hout aan mootjes hakt tot openhaardhout. Er staat een berg hout in zakken opgestapeld voor de verkoop en dat is hélemaal zíjn werk.
Ze krijgen Erik hier niet meer weg.  
www.klompenhoeve.nl

 

 

Erik Stam uit Egmond aan Zee woont en werkt op de Klompenhoeve en helpt mee om elke dag de 250 geiten te melken.

Yade Hayto en Ruben Sander spelen graag op de nijntjeboot.

Dick Bruna (met snor), omringd door de mannen van de Pinck bij de opening in 2008.

 

65 Nijntje aan zee

EGMOND AAN ZEE - “Even naar nijntje toe .” Het is vaste prik voor veel kinderen en hun ouders. Je kan immers over de rug van nijntje zo lekker omhoog klauteren en je optrekken aan het stangetje tussen haar oren. Ze krijgt er wel een beetje kale oren van, maar het mag allemaal: klimmen in de vlaggenmast, lopen op de rand of spelen in de boot.  

Dick Bruna, grafisch vormgever en badgast in de Dennenlaan in Egmond aan Zee, tekent in 1955 nijntje pluis (Bruna wil geen hoofdletters) voor het eerst in het strandzand voor zijn zoontje. Hij zit later in zijn atelier lang te ‘pieren’ om het figuurtje zo te versimpelen, dat hij tenslotte de emoties van nijntje kan uitdrukken met twee stipjes voor de oogjes en een kruisje als mond. Zo treffend tekent hij ook de andere figuurtjes en niemand doet hem dat na. Nijntje bestaat nu 60 jaar en is beroemd in veel landen, waar ze miffy heet. Bruna tekent niet meer, maar krijgt alom erkenning als kunstenaar, ook voor zijn vele boekomslagen. Er is zelfs tot half november een expositie over zijn werk in het Rijksmuseum in Amsterdam en in Utrecht wordt het Dick Brunahuis veranderd in een nieuw nijntjemuseum.  

De Parel en de Pinck
Nijntje en andere figuren uit de boekjes van Bruna, staan in Egmond al jaren op het strand als ‘verdwaalpaal’. In 2007 bedenken ze de nijntjeboot bij dorpsvereniging ‘Parel aan Zee’. Bruna is direct enthousiast en geeft nauwgezette instructies over vorm, kleur en afmetingen. De mannen van het vissersvaartuig ‘de Pinck’ gaan aan de slag met nijn en bouwen ook een robuuste overnaadse boot. Op 14 mei 2008 opent een stralende Dick Bruna de nijntjeboot op het ‘Nijntje aan Zee pleintje’ bij de Werf en natuurlijk schijnt de zon. De afgelopen winter heeft het hele spul weer in de loods van de Pinck gelegen, nu voor groot onderhoud. De mannen konden er hun kont niet keren, maar doen het toch graag, want vanuit hun loods kunnen ze het zo zien: er zitten altijd kinderen op het bootje; soms wel een stuk of acht tegelijk. Nijntje brengt geluk.

De Pinck zoekt volk
Historisch vissersvaartuig de Egmonder Pinck ‘Claes Teunisz’. Strandafgang Zuid naast boothuis KNRM, toegang gratis of vrijwillige bijdrage.
Elke woensdag- en zaterdagmorgen van 9.00 - 12.00 uur zijn er mannen van de Pinck aanwezig. Ze doen klusjes, drinken koffie en vertellen bezoekers over de Pinck. Ze zijn hard op zoek naar wat mensen die jonger zijn dan zijzelf. Speciale kunde is niet nodig.  Wie het leuk vindt om bij deze groep te horen, vindt vanzelf een passende bezigheid. Zo zijn er ook mensen nodig om mee te gaan naar evenementen van varend erfgoed. Donateurs zijn al net zo welkom. Zie voor meer informatie www.pinck.nl of bel met Jan Sander 072 5064498

 

 

64 Warmte in de herfst

RINNEGOM – Een boerderijerf aan de Herenweg vol grote oranje pompoenen, Turkse mutsen,  gele, groene en witte kalebassen in allerlei vormen en kleurpatronen. Zelfs degenen die voorbij rijden, beleven er een vrolijk moment aan, maar wie hier stil houdt, is niet meteen vertrokken, want binnen is getoverd met de kleurige oogst van het land.

Overal waar je kijkt, zie je herfststukjes en andere creatieve composities met natuurlijke materialen als de lampionplant, bessen en kalebassen. Te midden van die uitbundigheid treffen we twee creatieve vrouwen: Tiny Hopman en Ellen Liefting. Tiny is een jaar of dertig geleden begonnen met de verkoop van zakjes bloembollen, bloemstukjes en droogboeketten. Een schuur vol, want Tiny kan er wat van.  Alles eigen teelt op het land van de Hopmannen. Dat ging voorbij, maar door Egmonder Hesmi Souguir raakte ze begeesterd van de pompoenen. Tiny hoefde nooit te adverteren en de klanten kwamen overal vandaan.  Nu woont ze aan de overkant en staat ze nog af en toe in de winkel.  

Bij Ellen
Ellen Liefting, de vrouw van zoon John Hopman heeft het vorig jaar overgenomen. Net zo enthousiast, vakbekwaam  en creatief als Tiny, doet ze het natuurlijk ook weer anders. Ze houdt een blog bij (www.bij-Ellen.nl), staat op facebook, geeft workshops en klanten kunnen in de winkel ook zelf aan de slag, in elk seizoen met ander materiaal. Ellen verruilde vorig jaar  de pumps die ze droeg bij de Rabobank voor werklaarzen. Want ook  zij kweekt de pompoenen (met wat hulp) zelf.  In april  begint ze met ‘voorzaaien’ in potjes in de kas. In mei volgt het uitplanten op het land en daarna veel schoffelen, wieden en water geven. Aan kruisen van soorten doet ze niet, “maar wat er op het veld gebeurt, weet ik niet”.  Tja, er liggen wel wat vreemde vruchten op het erf.

Halloween
Dan volgt de oogst en vanaf  half september tot Sint Maarten is de verkoop. Voor de pompoenen is Halloween op 31 oktober dé dag. Een feest in Engels sprekende landen waarop kinderen verkleed langs de deuren gaan om snoep op te halen met de spreuk ‘Trick or Treat’. Huizen zijn daar al weken tevoren versierd met heksen, vleermuizen, spookjes en op de dag zelf met minstens één uitgeholde ‘Halloweenpompoen’ met een lichtje erin. Het kan natuurlijk niet op tegen ons vertrouwde Sint Maarten-zingen, maar  wat is er tegen om met Halloween creatief aan de slag te gaan? Ook kinderen zijn er dol op. Pompoenen spreken sowieso tot de verbeelding en je kan er ook nog soep van koken. Terwijl we buiten napraten, komt de manager van het naburige Stayokay 100 pompoenen bestellen. Nog meer gezelligheid op Rinnegom en Ellen vindt het fijn om samen te werken. Samen doen, daar gaat het volgens haar om in het leven. Wijze woorden, juist deze herfst.

 

 

Aan de Herenweg 91 op Rinnegom is elk seizoen iets anders te beleven. Ellen Liefting (rechts) en Tiny Hopman zijn er creatief genoeg voor.

Broeder Cor Dekker (91) in zijn geliefde tuin bij de Abdij van Egmond.

 

63 Het paradijs van broeder Cor

EGMOND-BINNEN - Al bijna 70 jaar is broeder Cor Dekker (91) monnik in de Sint-Adelbertabdij, een leven van eenvoud op het ritme van de kloosterbel. Eerst werkte hij 46 jaar in de keuken en nu nog dagelijks in de tuin, want een mens moet in beweging blijven. Hij is een lekenbroeder en geen pater en is daar blij om: “Ik wilde met God leven, maar had  geen greintje priesterroeping. Een pater studeert, bidt en is serieus. Een broeder bidt, werkt en maakt grappen.”

Broeder Cor Dekker, een geboren West-Fries uit Heerhugowaard, is een van de zestien monniken van de Abdij. Het zijn er wel eens minder geweest, maar in zijn tijd in de keuken kookten ze zelfs voor 45 man. Hij is een praktische man die - met soms wat hulp - nog dagelijks in de weer is in zijn kleine paradijs. Of hij zit in zijn zelfgebouwde hutje van palen en worteldoek dat net groot genoeg is voor één stoel. Kijkend over de weilanden zit hij dan een beetje te mediteren of zoals hij het noemt: “te suffen voor God”. Zo leeft hij met de natuur en de seizoenen. Veel inspiratie haalt hij uit het boek ‘Elke dag is de dag van God’, van Wilfrid Stinissen. Ach ja die mysteries van het geloof; hij kan het zelf niet zo mooi zeggen, vindt hij, maar: “Je kan beter onbeholpen spreken over die diepe dingen, dan veel verstand hebben van oppervlakkige zaken”.

De abdij is voor iedereen
De Benedictijnen zijn een beschouwende orde, met een open houding naar de wereld. Er zijn gastenkamers en bij alle diensten in de abdijkerk is een ieder uitgenodigd. In de Benedictushof zijn tal van bijeenkomsten en het bezoekerscentrum trekt mensen van heinde en verre. Ook broeder Cor staat desgevraagd nog bezoekers te woord. Verder doet hij het rustig aan, slaapt graag en veel en neemt alleen nog deel aan de hoogmis, de vespers en het avondgebed. Ook maakt hij  af en toe een uitstapje met zijn scootmobiel. Maar eerlijk gezegd vindt hij ook dat het zo langzamerhand tijd begint te worden voor het hemelse paradijs.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------

Sint-Adelbertabdij
Bezoekerscentrum Vennewatersweg 27, vrij parkeren, vrij toegankelijk ma t/m za 10.00 – 17.00 uur.
Abdijwinkel, museum, kaarsenmakerij, pottenbakkerij, galerie, restauratie, boomgaard, stilteterras.
Abdijkerk en tombe Graven van Holland: bezoekers dagelijks doorlopend welkom 07.00 – 21.00 uur voor bezichtiging of om deel te nemen aan: ochtendgetijden 07.00, eucharistieviering  09.30, middaggetijden 12.30, vespers 17.00 (niet op do.), dagsluiting 20.00 en lezingendienst 21.00 uur. 
Rondleidingen, kloosterlunches, cursussen  en winkel 072 5062786  of www.abdijvanegmond.nl
Via deze website is ook een documentaire van RKK TV over broeder Cor te vinden.

 

 

62 Zusters in Egmond

EGMOND AAN  ZEE - Het is koffietijd  in het gezellige restaurant van Zorgcentrum Agnes. Marian  Zwaan, die hier tot voor kort nog enthousiast aan het werk was, trakteert op zelfgebakken cake. Verplicht met pensioen?  Ze doet er juist alles aan om weer terug te mogen komen, zo vertelt ze aan de bewoners. Intussen gaat ze wel door met vrijwilligerswerk dat ze ook al jaren graag doet: wandelen met een van de zusters, want daar is grote behoefte aan.

Het is bijna ongelooflijk, maar ook ‘Huize Agnes’ stond op de nominatie om te worden wegbezuinigd. De redding kwam van de zusters Augustinessen. Begin vorig jaar zijn er zo’n 22 zusters  - zij het nogal abrupt - naar ‘Agnes’ verhuisd, toen Huize Augustinus in Alkmaar werd gesloten. Dat was voor de meesten een grote overgang, temeer omdat zij hun vertrouwde verzorgers moesten missen en ze hier ook niet vallen onder het vaste zorgpersoneel. De orde uit Heemstede huurt namelijk 22 appartementen verspreid over het huis en zo nodig thuiszorg van de Zorgcirkel. Op weekdagen is er  vanuit Heemstede extra begeleiding om naar de dokter te gaan en dat soort dingen. De zusters profiteren ook van het (vrijwilligers)werk in algemene zin (het winkeltje, de kapel, de activiteiten in huis,) en ze zijn erg te spreken over de vers gekookte maaltijden, maar voor hen persoonlijk is er behoefte aan iets meer.

Plezier voor twee
Deze hoogbejaarde zusters  hebben hun leven lang  hard gewerkt in ziekenhuizen (o.a. het Sint Elisabeth Ziekenhuis in Alkmaar ) en scholen in Noord-Holland en Indonesië. Ze  hebben soms nauwelijks nog familie en in elk geval geen kinderen. Wat zouden sommigen opfleuren van een beetje extra aandacht van een vast iemand die even binnen loopt voor een praatje, een (computer)spelletje, een wandelingetje naar het dorp, een tochtje met de buurtbus. Het hoeft niet allemaal, het is maar net waarin de zuster en de vrijwilliger elkaar weten te vinden. Een leuke manier om kennis te maken, is als haler en brenger naar  het restaurant, of als begeleider of chauffeur bij een uitstapje van een groepje zusters.
Dat vrijwilligerswerk veel voldoening kan geven, is wel te zien aan het stralende duo op de foto.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Vrijwilligers gevraagd voor de zusters
Zorgcentrum Agnes, Rooseveltstraat 1, 1931 VN Egmond aan Zee, tel. 072 5062844
Wie interesse heeft, om iets voor de zusters te doen, kan het beste op dinsdag of vrijdag contact opnemen met de communiteitsverantwoordelijke Marijke Smit tel. 072 7439693 of  06 22221335 of mail m.smit@augustinessen.org
Wie op andere wijze vrijwilligerswerk wil doen voor bewoners van Zorgcentrum Agnes of  de Prins Hendrik Stichting, belt  072 5061224 en vraagt naar Verula van der Molen.

 

 

Marian Zwaan even lekker naar buiten met Zr. Mediatrice van de zusters Augustinessen, die met hun komst het huis hebben behoed voor sluiting. 

Het oude schooltje  tegenover de Slotfundamenten is onmisbaar voor de activiteiten van Historisch Egmond. Rechts boven Rina v.d. Reep. 

 

61 Historisch Informatiecentrum (HIC)

EGMOND AAN  DEN HOEF – Het is zondagmiddag in het Slotkwartier. Bij Historisch Egmond, recht tegenover de fundamenten van het Slot, hangen de vlaggen uit; er is drukte in Museumhoeve Overslot en Galerie de Kapberg is ook open. Toch gaan de meeste fietsers gewoon voorbij. Totdat onze fotomodellen in historische kleding naar buiten komen; dan is de interesse gewekt en wordt er pardoes op de rem getrapt.

Hoeveel middeleeuwers hebben ze al aangekleed in een cotte, monnikspij of in rood-geel krijgstenu? Hoeveel kaproenen, capertjes en andere hoofddeksels gemaakt? Rina van der Reep (in het rood) en Cherry Osinga (in het blauw) hebben het niet bijgehouden en ze hadden immers ook goeie helpers. Bij het eerste Middeleeuwse Slotfestijn in 2012 deden wel 120 spelers mee en sindsdien is er elk jaar op wat kleinere schaal een Slotfestijn over steeds een andere periode uit de rijke Egmondse historie. Zo nodig wordt de kleding  of hoofdbedekking aangepast. Altijd proberen ze de jeugd actief bij het evenement te betrekken en vorig jaar was dat met een middeleeuwse vossenjacht. De  kinderen hadden de dag van hun leven. In kostuum  ontvangen ze hier ook schoolkassen en zelfs bij de jaarlijkse ‘Fjoertoer’ komt de kleding van pas. Middeleeuwse figuren met een brandende lantaarn begroeten de duizenden lopers en zijn ook niet te beroerd om te stempelen.

Gaat het lukken?
Het oude schooltje is onmisbaar voor de activiteiten van Historisch Egmond. Elke eerste zondagmiddag van de maand  zitten vrijwilligers klaar met koffie en is het gezellig aan de leestafel. Je kan er neuzen in de boekencollectie over de Egmonden en de ingebonden ‘Contacten’ zijn populair. Ook boeken, Egmondvlaggen en het tijdschrift Geestgronden met verhalen en foto’s van de Egmonden zijn er te koop. Jos Hof laat een deel van zijn collectie zien, zoals  een model van het Slot op den Hoef. Al vele jaren leeft de wens om meer ruimte te krijgen en de zekerheid om in dit gemeentelijke gebouw te mogen blijven. Er zijn plannen om op deze uitgelezen plek de historie tot leven te brengen. Achter de schermen is veel loos… Gaat het deze keer eindelijk lukken?

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Historisch Egmond
Historisch Informatie Centrum (HIC), Slotweg 46 Egmond aan den Hoef.  Open elke eerste zondag van de maand van 13.00 – 17.00 uur, op afspraak, tijdens werkgroep-avonden en bij evenementen. Toegang en koffie gratis. Nieuwe vrijwilligers van harte welkom.
Bel voor informatie en voor rondleidingen in de Egmonden: Ron van der Does tel. 072 5062666.

Op  www.historischegmond.nl is veel te vinden over heden en verleden van de drie Egmonden. Hier staan o.a. de openingstijden van alle Egmondse bezienswaardigheden, fotoseries van het Slotfestijn en de afleveringen van Rondje Egmond.

Wie zich voor 16,50 abonneert op Geestgronden steunt de vrijwilligers van Historisch Egmond. U ontvangt drie boekjes per jaar en een als welkomstgeschenk.  Bel hiervoor Aad v.d. Berg 072 5063730 of mail aad_vd_berg@xs4all.nl

 

 

60 De akker leeft

EGMOND-BINNEN –  Aan de duinrand bij Egmond-Binnen bevindt zich de Adelbertusput, waar al sinds mensenheugenis pelgrims komen om zich te laven aan het geneeskrachtige water. Aan het begin van de vorige eeuw lag de put er verwaarloosd bij in een weiland. Bevlogen mensen zorgden ervoor dat de Adelbertusakker rond de jaren twintig de huidige vorm kreeg. Tegenwoordig zijn vrijwilligers in touw om alles weer net zo mooi te maken als toen en zie eens hoe dat is gelukt!

De toegangen zijn vakkundig gemaakte  witte poorten en vergelijk ze eens met oude foto’s  op de website van Stichting Adelbertusakker. Zie ook de klokkenstoel, de wit geverfde gebedsbankjes (25 jaar geleden gemaakt door broeder Jan) en de opgeknapte kapel. De put heeft onlangs een nieuw deksel gekregen en voor het  behoud ervan is de pomp een slag gedraaid. Cor Butter en Fred Houtenbos lieten het beste eikenhout zagen bij houtzaagmolen ‘Het Jonge Schaap’ op de Zaanse Schans en hand-gesmeed beslag is besteld bij een smid.  Cor en Fred zijn -samen met anderen- bestuurslid en vrijwilliger van de Stichting Adelbertusakker. Voor het groen rond de akker zorgt de ‘groenploeg’ onder leiding van Peter Lassooy en helpers zijn welkom. Doordat het maaisel wordt afgevoerd, komen er steeds meer wilde planten. Ook op Facebook is te zien hoe de akker leeft.

Vieringen op de akker
Hier worden zelfs vaker dan vroeger kerkdiensten en andere bijeenkomsten gehouden, georganiseerd door de katholieke parochie, samen met de abdij. Hoogtepunt van het jaar is het Adelbertusfeest op de laatste zondag van juni. Ook  met Kerstmis en bij ‘Egmond op zijn Kop’ (foto)  is er een dienst op de akker.  In augustus werd hier het 80-jarig bestaan gevierd van de abdij en het Liobaklooster. Het was een druk bezochte feestelijke viering en toch - in lijn met het sobere kloosterleven -  eenvoudiger dan het  Adelbertusfeest. Deze keer geen zangkoren, muzikanten en bloemstukken, maar samenzang en wat gladiolen uit de kloostertuin. Nico Knol, de vorige pastor van Egmond,  hield de feestpreek en alle aanwezigen werden na  afloop  gastvrij ontvangen bij de zusters van de Lioba. In dat oude dorpje Egmond-Binnen gebeurt het gewoon nog allemaal.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Adelbertusakker
Sint Adelbertusweg naast nr. 21 te Egmond-Binnen, vrij toegankelijk.
De Stichting Adelbertusakker verwelkomt vrijwilligers of meld u aan als  ‘vriend van de akker’, vanaf  10,- per jaar bij secretaris Silke Lange via tel. 06 17332395 of  mail  silke0309@hotmail.com.
Zie ook de facebookpagina en www.adelbertusakker.nl

 

 

De Adelbertusakker wordt steeds mooier. De beelden van Jos Apeldoorn trekken de aandacht en de put heeft sinds kort een nieuw deksel.

In Museumhoeve Overslot kan Jan van Trigt zeer boeiend vertellen over zijn schelpenverzamelingen.

 

 

59 Schelpenkabinet Ecce Mare

EGMOND AAN DEN HOEF - Hoeve Overslot heet sinds kort Museumhoeve Overslot. In dit broeinest van kunst en cultuur  vindt  de bezoeker tegenwoordig verzamelingen die enigszins doen denken aan het  Teijlersmuseum (1784) in Haarlem.  De stal is omgetoverd in een walhalla voor mineralen en oudheden, te veel om nu te bespreken. Laten we doorlopen naar  de ‘gele kamer’ in het achterste gedeelte waar we de wonderlijke schoonheid beleven van de wereld der schelpen.

Ecce Mare, zo heet het schelpenkabinet dat op artistieke wijze is ingericht door Jan van Trigt. Een liefhebber pur sang die als een moderne ‘maecenas’ collecties opkoopt in binnen- en buitenland, om ze vervolgens in de eeuwenoude hoeve een mooi plaatsje te geven. De zachtgele wanden, in originele staat, zijn het decor voor talloze schelpen en bijna niets zit achter glas. Een groot cadeau aan Egmond, ook aan de jeugd, want wat hier is te zien, prikkelt hun interesse. Van Trigt ziet hoe ze ervoor open staan en hij schaart zich dan ook graag met een groepje kinderen om de tafel in het midden, om ze te vertellen dat daar álle schelpen liggen die in de Noordzee voorkomen. Of hij toont  ze de verzameling slakjes en aanverwante  weekdieren die onze slootjes bevolken of  het ragfijne snijwerk van de camee-snijders uit Sicilië of voorwerpen van de walvisvaart.

Het griezelkabinet
De Egmondse schelpenkenner Piet van Pel (1931-2013) is hier nog op bezoek geweest. Diens verzameling van 6800 soorten is voor studiedoeleinden in de kelders van Naturalis in Leiden terecht gekomen. Gelukkig hebben we nu dicht bij de zee ‘Ecce Mare’ met exotische schelpen en koralen uit verschillende collecties, onder andere het zo tragisch wegbezuinigde  Museum Westflinge in Sint Pancras. Daar komt ook een bijzondere conus vandaan, die met zijn giftige pijl een mens binnen twee minuten kan doden. Dit bracht Van Trigt op een idee. Hij heeft  de voormalige bedstee ingericht met de overblijfselen van enge, gevaarlijke  en giftige beesten: een soort griezelkabinet is het geworden. Nee, laat niemand erover beginnen, dat daar weer een ouderwetse bedstee moet komen. Dit is een stuk spannender. 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Museumhoeve Overslot
Slotweg 42 Egmond aan den Hoef
Open april t/m december, zaterdag en zondag van 14.00 – 18.00 uur en bij evenementen.
Elke zondag muziek van 16.00 – 18.00 uur
Toegang gratis, vrije donatie.
Groepsrondleidingen Slotkwartier tot 30 personen.
www.hoeve-overslot.nl

 

 

58 Reddingboot en huwelijksboot

EGMOND AAN  ZEE - Sommigen zijn er nog nooit geweest, want het museum loopt immers niet weg? Anderen komen elk jaar even kijken naar de nieuwe tentoonstelling en al het moois in dat sfeervolle gebouwtje en kinderen doen graag de zoektocht. Ook heel welkom zijn de bruidsparen die in de roeireddingboot stappen en daar hun ja-woord geven.

En dan zijn er natuurlijk de vrijwilligers die er af en toe een middagje dienst doen, zoals Tine Abbing, die in de deuropening staat. Ze doet het al eenenveertig jaar, en nog altijd met plezier. Ook op de foto staat Lia de Vries, die aan deze groep net dat beetje leiding geeft dat nodig is om alles soepel te laten verlopen. Een paar gezellige bijeenkomsten zijn al voldoende. Lia is de dochter van reddingbootschipper Cor van Pel (1905-1990),  die aan de wieg stond van het museum. 
Van Pel was roeier op de nr.5 - zoals de boot heet - en maakte in 1933 de spectaculaire redding mee van de bemanning van sleepboot Drente. In 1937  werd de roeiboot vervangen door een motorboot en de nr. 5 bleef nog als laatste in zijn soort tot 1953 in gebruik op Terschelling en in Noordwijk. De boot werd naar Egmond teruggehaald en in de tuin van de Prins Hendrik Stichting geparkeerd, waar hij in weer en wind hard achteruit ging. Er moest wat gebeuren.

Niet aanraken
In 1958 kochten weldoeners het ‘kerkje van Arie Zwaan’ in de Zuiderstraat voor de pas opgerichte Stichting Museum van Egmond. De timpaan boven de ingang moest er uit om de boot erin te krijgen. Ook konden de spullen ernaartoe die al jaren waren verzameld op de zolder van het gemeentehuis en die al aardig wat badgasten trokken. Cor van Pel kwam als gemeenteopzichter bij de sloop van huizen wel eens wat tegen. In mei 1960 ging het museum open en sinds 2000 staat de roeireddingboot in de aangebouwde schuitenschuur. Het is een ‘topstuk’ en aanraken is niet goed voor het beetje oude verf dat er nog op zit. Alleen bruidsparen, bruidskinderen en hun getuigen mogen er nog in. Dat hadden die dappere roeiers van weleer vast niet kunnen bedenken.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Museum van Egmond
Zuiderstraat 7  Egmond aan Zee
Open  1 juni t/m 1 november
Dinsdag t/m zondag 14.00 - 17.00  
Open Monumentendagen 12 /13
september van 11.00 - 17.00
Expositie: ‘450 jaar droge voeten’

Entree 2,50 Donateurs/ MJK gratis                                                                 
kind 1,- met zoektocht
Groepen 30,- + entree (jaarrond)
Info Margareth Edel 072 5070000
of Cootje Bronner  072 5064108

Info vrijwilligers en huwelijken
Lia de Vries 072 5061318

museumvanegmond.nl

 

 

Het museum in de Zuiderstraat met de roeireddingboot als topstuk en trouwlocatie is open t/m 1 november

Handel voor de duinmarkt  en het landje van Stefan van Dasselaar (rechts) die geweldig goed heeft geoogst. Jacob Zwart (Epifo) teelde minder, maar gaat er wel over zingen. 

 

57 ‘Lankiesdag’

EGMOND AAN ZEE -  Zondag 6 september is het in duin weer ‘lankiesdag’, het nazomerfeest van duinlandjesvereniging  ‘de noord’  en het PWN, waarbij een ieder welkom is. Dan staat het dal achter Zwartendijk weer vol kraampjes met lekkernijen uit het duin en van restaurant ’t Vlack, eetbaar of drinkbaar. Van koffie en thee met worteltjestaart tot ter plekke gebakken scharretjes of  gerookte poon  met een biertje of glaasje wijn van Chateau Vijgedal en kostelijke vruchtenlimonade van duinwater.

Duinfoto’s,  archeologische vondsten, een presentatie over de duinen, de stand van het nieuwe bunkermuseum en leuke, leerzame dingen voor de kinderen. Het past allemaal perfect in een duindal.  Zo lang de voorraad strekt, verkopen de mensen van ‘de noord’ de oogst uit het duin. Ruim drie honderd landjespachters van de Kroonstad, de Nollen, achter de Kolonie, achter de eerste paal, het Zwanenvlak, Jan Rijnesdal, de Blink, de Dooiedal, de Vijgedal en omstreken hebben weer een geel net ontvangen. De bedoeling is, dat zij het eerdaags vullen met duinaardappeltjes, boontjes, uien, sla en andere oogst voor de verkoop ten bate van maar liefst drie goede doelen. Ook bloemen, kruiden, zelfgemaakte jam en baksels zijn welkom voor de verkoop.  Vanaf 9.00 uur zijn er vrijwilligers  in het dal aanwezig om het een en ander in ontvangst te nemen.  

Nachtvorst en zomerstorm
Na de late nachtvorst in juni hielden de telers hun hart vast voor de aardappeloogst. Menigeen plukte zwarte blaadjes weg. Daarop volgde een forse zomerstorm; het loof ging neer, maar kwam weer overeind en nu worden de gele Frieslanders , de rode Raya’s  en andere duinpiepertjes al volop gegeten. Stefan van Dasselaar, tevens een fervent hardloper, noemt zijn oogst ‘een zaligheid’,  maar bij Jacob Zwart viel het een beetje tegen. Geen nood, hij gaat zondag weer optreden met Keetje & Co, want ja, hij is nou eenmaal ’n Derper met ’n ‘onkie en ’n lankie in doin.   

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Lankiesdag
Zondag, 6 september 2015 van 11.00 – 16.00 uur,  duinmarkt in het Timmerdorpdal achter Zwartendijk , ingang Oliepad.  Zie ook duinlandjesverenigingdenoord.nl
Het optreden van Keetje & Co is om 15.00 uur met vooraf een paar bekende nummers om het geluid te testen. Het aantal zitplaatsen is beperkt, neem ’n stoeltje mee. De toegang is gratis. Wel staan er bussen voor de drie  goede doelen: de Pinck,  Stichting Egmond 40-45 en Stichting Hulphond.   

Bij onverhoopte regen verplaatst  Keetje & Co zich naar het  Sportcafé aan de Watertorenweg, waar het optreden om ongeveer 16.15 uur begint.

 

 

56 De brief van de koning

EGMOND AAN DEN HOEF - Als Jos Hof de sleutel in het slot steekt van de Slotkapel, dan gebeurt er iets: dan komt de geschiedenis tot leven voor hemzelf en voor de bezoeker.  Niet dat hij die overrompelt met al zijn kennis; het is meer dat hij naar believen iets laat proeven van de  verrukkelijke historie van Egmond.  

Zo is daar wat hij noemt het ‘snoepje’ van de Slotkapel. Op een mooie standaard staat  een ingelijst genealogisch overzicht waaruit blijkt dat koning Willem Alexander regelrecht afstamt van het Huys Egmont, en wel van  Jan II, ook wel ‘Jan met de bellen’ genoemd.  Deze machtige Heer van Egmont liet in 1431  de oude kapel slopen en de nieuwe Sint Catharinakerk bouwen naast zijn Slot.  Het oudste deel van de kapel stamt uit die tijd en de grafsteen van Jan II is er prominent aanwezig.  Uit het  schema blijkt ook,  dat de van Egmonts trouwden met telgen uit bijna alle vorstenhuizen van Europa. Ze waren dan ook net als de Oranjes van de allerhoogste adel.

Bezoekers zijn maar wat verbaasd om te ervaren dat  onze koninklijke familie  rechtstreeks afstamt van het Huys Egmont en dat nog wel langs meerdere lijnen. Afgelopen december heeft Jos  het overzicht van de afstamming naar het koninklijk huis gestuurd met goede wensen erbij, zonder er veel van te verwachten. Maar na acht dagen lag er een enveloppe op de mat met een kroontje: een mooie bedankbrief, geschreven namens de koning. Een opsteker voor Jos die al eerder werd geridderd. Hij is altijd met Egmond bezig en heeft in 32 jaar zelf al zoveel bezoekers  mogen ontvangen in de Slotkapel, dat hij  binnenkort de  tienduizendste verwacht. Stuur er gerust ook uw Duitse gasten naar toe. Ze zijn altijd heel ‘begeistert’ want in de stamreeks van het Huys Egmont komt ook veel Duitse adel voor.                               

Het  uitklapbare schema met afstamming van koning Willem Alexander  was toegevoegd aan het Historisch Tijdschrift Geestgronden van december 2013. Wie zich aanmeldt als abonnee krijgt voor 16,50 drie boekjes per jaar en dit boekje als welkomstcadeau. Zie historischegmond.nl of bel Aad v.d. Berg 072- 5063730.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------


Open dagen Slotkapel
De Slotkapel is open bij evenementen en tijdens enkele open dagen waarvan de laatste dit seizoen is op maandag,  31 augustus 2015 van 11.00 - 15.00 uur.  Tijdens de Monumentendagen in het weekend van 12 en 13 september 2015 zijn bezoekers welkom  van 10.00 – 17.00 uur. Jos Hof is aanwezig om vragen te beantwoorden. Toegang, koffie en thee zijn gratis, maar een vrijwillige bijdrage in de glazen kubus is altijd welkom.   Groepsrondleidingen op aanvraag; deze zijn ook mogelijk met een lunch of koffietafel. Zie voor informatie Slotkapel.nl of bel 072-5065973.

 

 

Koning Willem Alexander stamt af van het Huys Egmont.  Jos Hof  laat dit zien tijdens  enkele open dagen in de Slotkapel.  

 

55 Boothuis en toren

EGMOND AAN ZEE - Als de reddingboot ‘Adriaan Hendrik’  naar buiten wordt gereden, dan kunnen  daar drie redenen voor zijn: een noodoproep, een oefening of een evenement en soms  lopen die dingen plotseling een beetje door elkaar.  Nog twee keer staat op vrijdag de boot buiten vanwege de open avond.  In het boothuis is  langs de wand een presentatie over het verleden van reddingstation Egmond.  Ook zijn er kaartjes te koop voor de vuurtoren en buurman ‘de Pinck’ ontvangt ook graag bezoek.  

Er is die avond een stoet vrijwilligers op de been, bereid om wat te vertellen en wie weet, ook een paar  nieuwe donateurs in te schrijven. Een van die trouwe helpers is Peter de Vries, die dan meestal boven in de vuurtoren is te vinden.  Op de foto zit hij achter de communicatietafel op de toren in de tijd toen reddingen nog van daaruit werden begeleid.  ‘Manusje van alles’ noemt hij zichzelf en hij is al 39 jaar actief bij de KNRM.  Hij is nog opstapper geweest op reddingboot de ‘Ubbo’, hoorde o.a. bij de ‘wipperploeg’ en is nu vooral actief als een van de rondleiders op de vuurtoren. Peter vindt het machtig mooi om te vertellen over eb en vloed en de gevaren van de zee. Over de kenmerken van de toren en het licht dat wel 33 km ver schijnt. Hoe groot zal die lamp dan wel zijn?  Hij mag dat zo graag aan groepjes kinderen vragen. Die hangen aan zijn lippen en steken er heel wat van op.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

Boothuis KNRM, Boulevard Zuid 5. Open avond  juli en augustus elke vrijdag van 19.00 – 21.30 uur. Kaartjes voor de vuurtoren 2,-  zijn altijd snel uitverkocht.  De reddingboot oefent van maart t/m oktober dinsdags om 19.00  uur en van november t/m februari  zaterdags om 9.30 uur.  Rondleidingen vuurtoren (maximaal  15 personen) en boothuis per mail via gpzwart@xs4all.nl of tel. 0725062007.  

 

 

54 Aquarellen in de kerk

EGMOND-BINNEN – Naast de abdij staat een prachtig protestants kerkje. Bij de bouw in 1836 moest meestertimmerman Cornelis Nat zich zien te redden met oude materialen en afgebikte stenen van de gesloopte twaalfde-eeuwse buurkerk van de abdij. Geen wonder dat er in 1914 een grondige restauratie nodig was, waarbij alleen de achtermuur en een stukje van de zijmuren konden blijven staan. De kerk met eeuwenoude ornamenten is een bezoekje waard, zeker de komende twee weekends nu de aquarellen van Ineke Taylor-Zwaan er nog hangen.

Vaak verlevendigt ze die met Oost-Indische inkt of pastelkrijt. Tijdens haar opleiding tot kopergraveur heeft ze die tekentechnieken ontwikkeld. Ze schildert en tekent graag bloemen, landschappen en werk met een diepere betekenis, zoals dat wat ze op de foto toont: Sint Adelbertus die landt op de kust. De vuurtoren staat symbolisch voor het licht van het geloof dat hij brengt. Zoek het schilderij niet in het kerkje, want ze heeft het pas verkocht. Ineke exposeert hier (bijna) elke zomer in juli en augustus en hoopt dat ook het volgend jaar weer te doen.

Aquarellen Ineke Taylor-Zwaan t/m 23 augustus 2015, zaterdag en zondag van 13.00 – 17.00 uur in de kerk aan de Kloosterweg 2 te Egmond-Binnen. (pkn-egmond.nl) Ook het bezoekerscentrum van de abdij is dan open. Toegang gratis. Meer informatie over Egmond-Binnen op historischegmond.nl, waar ook de openingstijden staan van alle bezienswaardigheden.

 

 

53 Doe eens een rondje Egmond
Bezienswaardigheden per dorp bij historischegmond.nl

Je hoeft er niet voor in de rij te staan, niet weg met de auto en bijna nergens entree te betalen.  Het is allemaal lopend of met de fiets te bereiken en toch is menigeen er nog nooit geweest.  Doe eens een rondje Egmond - met of zonder kinderen - en verbaas je over wat er is te zien en te beleven. Je kan het eerst zittend af: ga naar www.historischegmond.nl en zie hoe rijk de drie Egmonden zijn aan bezienswaardigheden. De openingstijden staan erbij.  

Wist u bijvoorbeeld dat er in de drie Egmonden vier boeiende musea zijn en diverse exposities en concerten in historische panden? Dat in het weekend de staldeuren van de eeuwenoude Museumhoeve Overslot open staan en dat men daar bezig is er een heel apart gestileerd  museum van te maken met onder andere mineralen en een schelpenkabinet? Dat er rond de Slotgracht nog meer valt te beleven, zoals Galerie de Kapberg en de open dagen van de Slotkapel en van Historisch Egmond? Dat het bezoekerscentrum van de abdij nu elke dag open is, net als  het sprookjesachtige kapelletje van Afie Valkering?  Dat het Museum Prins Hendrik de Zeevaarder ook het hele jaar elke dag open is en vrij te bezoeken? Dat er tijdens de Braderie  twee kerken open zijn waarvan één met de schilderijen van Cees Broersen?  Dat de vuurtoren  elke vrijdagavond in juli en augustus kan worden beklommen en dat kaartjes  dan worden verkocht tijdens de open avond van het boothuis van de KNRM?  Dat het vissersvaartuig de Pinck meermalen per week is te bezoeken en  dat de reddingboot en de reddingsbrigade op vaste tijden oefenen?   En dat er overal jaarrond groepsafspraken mogelijk zijn, soms zelfs met koffie, wijn of een lunch?

Het domein van vrijwilligers
Dit is nog maar een greep uit al het mooie en eigene dat valt te genieten in de drie Egmonden. Opvallend hierbij is, dat vrijwel  alle bezienswaardigheden  in stand worden gehouden door  vrijwilligers. Ze heten bezoekers van harte welkom in hun domein. Alleen het Museum van Egmond (di t/m zo open van 14.00 – 17.00 uur) in de Zuiderstraat kost € 1,- voor een kind en € 2,50 voor een volwassene zonder donateurs- of  museumjaarkaart.  Een kaartje voor de vuurtoren kost € 2,-.  In alle andere gebouwen is het bezoek – en soms ook het concert -  gratis, al staat er altijd wel ergens een schaal, een busje of een bootje met een gleuf.  

Rondje Egmond
Natuurlijk zijn er al mooie apps, websites, brochures en zelfs een gratis Egmond-krant, maar het VVV-kantoor wordt gemist en veel blijkt toch nog onbekend.  Een overzicht per dorp voorziet in een behoefte en Historisch Egmond wil dan ook bezien hoe dit initiatief verder kan worden uitgebreid. Een van de eerste reacties kwam van Frits van Eck, die spontaan voorstelde om het Rondje Egmond weer op te starten in het Contact en dat gaat ook gebeuren.  

Op www.historischegmond.nl  staat nog meer leuke informatie over het heden en verleden van de drie Egmonden en ook in de boekjes Geestgronden die drie maal per jaar verschijnen. Voor € 16,50 krijgt men alle nummers van dit jaar en een exemplaar cadeau.  Aanmelden kan o.a. telefonisch via 072 5063730. Voor bijzonderheden over de bezienswaardigheden mail carlakager@historischegmond.nl of bel 0725065692.

 

 

Vanaf 17 april 2013 is er wekelijks in het Contact met de Egmonden een aflevering geplaatst van het Rondje Egmond.

Na 52 afleveringen even pauze......maar hierboven heeft u kunnen zien dat het inmiddels weer verder is gegaan.

Teksten en fotografie: Frits van Eck, tenzij anders is vermeld.


Kijk  voor meer informatie over de Egmonden ook eens op:  www.historischegmond.nl

 

Het weer boven Egmond.

www.buienradar.nl

 

052 – Schotse hooglander

EGMOND AAN ZEE – Inmiddels zijn ze niet meer weg te denken, ze zijn nadrukkelijk aanwezig in de duinen ten noorden en ten zuiden van Egmond, de Schotse hooglander. Ze zijn uitermate geschikt om als grazer ingezet te worden. Hooglanders voeden zich met planten die andere diersoorten vaak niet eten. Met zijn imposante uiterlijk kan ik me voorstellen dat sommige wandelaars er met een boog omheen lopen. Zelf heb ik ze nog niet agressief meegemaakt. Natuurlijk moet je ze niet uitdagen, maar als zo vaak is het een zaak van leven en laten leven. Schotse hooglanders kunnen wel achttien jaar oud worden. Een koe kan in die periode ongeveer vijftien kalveren ter wereld brengen. Een stier weegt zo’n 800 kilo, een koe 500 kilo. Naast roodbruine exemplaren kunnen ook zwarte en blonde hooglanders voorkomen. Door hun lange haar kunnen ze ook gedurende de winter buiten blijven. De horens van stieren staan horizontaal naar voren, een koe heeft wijduitstaande, naar boven gerichte horens. De hooglander op bijgaande foto heb ik in de buurt van het Vijgedal, ten noorden van Egmond aan Zee,  kunnen fotograferen. Op één of andere manier spreken de duinen ten noorden van Egmond me het meeste aan, waarschijnlijk omdat mijn roots daar liggen……

 

 

051 – Bert de Groot

EGMOND AAN ZEE – Bert werd geboren in de Voorstaat op nummer 33. Hij is altijd in Egmond blijven wonen. Hij zat op de Trompschool en ging aansluitend naar de VGLO. Hij groeide op in de tijd van de nozems, had een vetkuif en kocht op 16-jarige leeftijd een Benelli brommer. Op zondagmiddag met een groep Egmonders op de brommer naar Schoorl, waar in de Telstarbar altijd wel een bandje optrad. Zijn diensttijd bracht hij door in Oirschot. Werken deed Bert in de bouw, als opperman, ongelofelijk zwaar werk. Zijn eerste baas de Gebr. De Graaff uit Egmond aan Zee, de laatste de firma Deurwaarder. Al weer een jaar of zes geniet Bert van een welverdiend pensioen. Maar denk niet dat hij stil zit. Iedere werkdag gaat om 5:30 uur de wekker en bezorgt hij aansluitend een aantal landelijke dagbladen. In de ochtenduren is hij verder veel bezig met de dagelijkse boodschappen en het verzorgen van zijn vrouw Jenny. Daarnaast is hij lid van de visclub Bij Nacht en Ontij. Ook gaat hij nog regelmatig met zijn eigen bootje de zee op, vroeger voornamelijk om platvis te vangen, nu garnalen. Helaas is de vangst niet meer zo goed als voorheen, maar het is heerlijk op het water en geeft een vrij gevoel. Al meer dan 25 jaar verzorgt Bert de keeperstraining bij Egmondia, zowel bij de jeugd als bij de senioren.  Bij Frans Hoek heeft hij zijn trainerscertificaat gehaald. Inmiddels doet hij dat samen met zijn zoon Ron. En dan zie je Bert ook jaarlijks bezig op de Visserijdag. Netten boeten is een hobby. Hij leert het nu zijn kleinzoon. En zoals veel Egmonders heeft Bert een landje in duin. Op dit moment is hij bezig op het land van Jan Zwart, al voor het derde jaar. Mest opbrengen en spitten. Jan Zwart heeft een blijvend lichamelijk ongemak en is daardoor niet meer in staat het zelf te doen. Het tekent Bert de Groot, klaarstaan voor een ander. Jan heeft sinds een paar weken een scootmobiel met brede banden en kan nu veilig zijn landje in het Vijgedal bereiken. Als Bert hier klaar is dan hoopt hij aan de slag te kunnen op zijn eigen landje, daar staat nu nog water op. En naast alle dagelijkse bezigheden heeft hij af en toe nog tijd naar de werf te fietsen om daar de laatste dorpsnieuwtjes uit te wisselen…..

 

 

050 – Herdenkingsmonument in Egmond aan den Hoef


EGMOND AAN DEN HOEF – Het bijzondere aan dit monument is dat het in drie fasen tot stand is gekomen. De eerste versie van het monument is meteen de meest bijzondere. Het werd reeds enkele maanden na het uitbreken van de oorlog, dus met instemming van de Duitse bezetter, geplaatst. Dit eerste monument  herdacht Cor van der Veer die in juni 1940 als matroos aan boord van de onderzeeboot  Hr. Ms. O-13 op de Noordzee is gebleven. Kort na de oorlog werden in de tweede fase nog vier namen van omgekomen Hoevers aangebracht. Wrang detail is dat hiertoe ook mevrouw Peetoom-Warmerdam behoorde. Op 6 mei 1945 vierden de inwoners van Egmond aan den Hoef het feit dat de oorlog  voor hen voorbij was. Hoewel de Duitsers zich een dag eerder hadden overgegeven, waren de geallieerden nog niet in Egmond gearriveerd. Op die 6e mei naderden twee Duitsers op fietsen de Hoeverkerk en begonnen uit frustratie op de aanwezigen te schieten. Hierbij werd mevrouw Peetoom-Warmerdam dodelijk geraakt, vrijwel op de plaats waar korte tijd later haar naam op het monument zou worden bijgeschreven. Het monument heeft nadien jarenlang vijf namen gehad doch enkele jaren geleden zijn in overleg met het RK Kerkbestuur nog eens zeven namen van Hoevers, waaronder drie in Nederlands-Indië gesneuvelde militairen, toegevoegd. Tevens werd in deze derde fase de witte gedenkplaat vervangen door een steen van zwart graniet. In totaal staan op het monument twaalf namen van een in de Tweede Wereldoorlog gesneuvelde militair (Cor van der Veer), dwangarbeiders (Henk Hilbers en Cor Leijen), burgerslachtoffers (de broers Gerard en Nicolaas Bolten, Piet Glorie, Cor Schuijt, Agatha Peetoom- Warmerdam en Johan Bus) en Indië-gangers (Engel Hopman, Gerard Roozing, Gerrit Zentveld). Henk Hilbers en Cor Leijen kwamen om bij geallieerde bombardementen op Duitsland. Nicolaas Bolten overleed in kamp Amersfoort. Zijn broer Gerard kwam om het leven als gevolg van de ontploffing van een blindganger van het luchtdoelgeschut op zijn evacuatie-adres in Heiloo. Piet Glorie overleed aan verwondingen opgelopen tijdens werkzaamheden op het land toen zich boven zijn hoofd een luchtgevecht afspeelde. Cor Schuijt werd nabij het Karmel klooster door een Duitse militair neergeschoten. Johan Bus werd, al fietsend op weg naar school in Bergen, op de kluft op 't Woud dodelijk getroffen door een Duits vliegtuig dat juist daar en op dat moment een noodlanding maakte.
Ook in Egmond aan Zee en Egmond-Binnen bevinden zich herdenkingsmonumenten. Deze zijn op dit moment niet voorzien van namen. Maar zou het niet mooi zijn om dit voor de herdenking van 70 jaar bevrijding in 2015 alsnog te realiseren?

Tekst: Rob Leijen

 

 

049 – Bep de Graaff - Zwart

EGMOND AAN ZEE – Het huis waarin Bep woont werd gebouwd in 1901. Het is de voormalige woning van haar grootouders. In de Voorstraat, de drukke winkelstraat van Egmond aan Zee, is dit het nog enige bewoonde huis, gerekend vanaf de plaats waar de winkels beginnen. Geboren in 1930 werd ze als jong meisje in 1943 geëvacueerd naar Utrecht waar ze met haar ouders onderdak vond in de pastorie van een oom. Echter, ook in Utrecht was aan het einde van de oorlog een voedseltekort, de familie Smit in Hardenberg bracht uitkomst. De ouders bleven in Utrecht achter. Het was een spannende tijd, de IJssel mocht niet meer overgestoken worden en contact met haar ouders was niet meer mogelijk. In april werd het oosten van het land bevrijd door de Polen en Engelsen. In juni werd ze met haar ouders herenigd. Na de oorlog werd eerste de huishoudschool afgemaakt en kon ze het sociale leven weer oppakken. De Reddingsbrigade, Vroom, Vrij en Blij, de vrouwenvereniging en Naomi. In de zestiger jaren werd begonnen met het verkopen van boeken op de braderie, nu al bijna 50 jaar. Boeken worden van alle kanten aangeleverd en in haar loods gesorteerd. Ook de ophalers van oud papier van de O.K. kerk vergeten nooit boeken bij haar in te leveren. De boeken worden verkocht door een groep van 12 personen. Bep is er trots op aan deze groep leiding te geven. De opbrengst wordt besteed aan speciaal doel. B.v. de glas in lood ramen van de O.K. kerk of nieuwe vloerbedekking aldaar. Op de braderie wordt iedere week een ander assortiment aangeboden. Ook voor de Visserijdag worden boeken speciaal uitgezocht en bewaard. Van Naomi is Bep nog steeds lid, de dames komen één keer per week bij elkaar in het Verenigingsgebouw. Haar huis in de Voorstraat heeft gelukkig al enige jaren droge voeten. Ook hier heeft het water ooit in de huiskamer gestaan. Zelfs al voor de Tweede Wereldoorlog. Op de Visserijdag mocht ze een aantal jaren een solo zingen in het koor van de dames van Naomi. Niemand wilde het en dan doe je het gewoon…..

 

 

048 – Graaf Dirkplein

EGMOND AAN DEN HOEF – Het Graaf Dirkplein is één van de eerste nieuwbouwwijken in Egmond aan den Hoef die na de Tweede Wereldoorlog is gebouwd. Het zal zo rond 1950 geweest zijn. Het plein doet je eerder denken aan een hofje. Als je er op een willekeurig moment rondloopt vergeet je al snel dat je in 2014 leeft. Zal mede komen omdat het geen doorgaande route is. Alhoewel ik voorheen, op weg naar Egmond aan Zee, altijd met de fiets via het Graaf Dirkplein reed. Het plein is vernoemd naar Dirk 1, graaf van Holland. Dirk erfde van graaf Gerolf het gezag over o.a. Kennmerland. Hij steunde koning Karel de Eenvoudige tijdens een opstand van diens vazallen. Als dank hiervoor kreeg hij in 922 van Karel het gebied rond Egmond. Egmond sloot natuurlijk prachtig aan op de bezittingen die hij van Gerolf had geerfd. Kort hierna stichtte hij in Egmond een klooster voor nonnen, het begin van de abdij van Egmond. Mogelijk zijn meerdere graven Dirk samengevoegd tot  Dirk 1. De geschiedschrijving startte pas echt rond 1290 door Melis Stoke. Hij gebruikte hiervoor gegevens die door de monniken van de abdij waren bewaard. De nonnen waren tijdens het bewind van Dirk 2 door monniken vervangen. Ten noorden van het Graaf Dirkplein stond jarenlang een asielzoekerscentrum. Op dit moment kijkt men weer uit op de duinen langs het Delverspad en Nachtegalenpad. Hoe lang nog…..?

 

 

047 – Jan Peetoom en zijn ‘Lamoraal’.

EGMOND AAN DEN HOEF – Op een druilerige donderdagmorgen bel ik aan bij Jan Peetoom. Hij loopt meteen door naar de keuken en komt even later de kamer binnen met koffie en koek. Het tekent zijn sociale inslag. Ook Jan, zoals zoveel van zijn leeftijdgenoten, kon na de 2 jaar Ambachtsschool direct als metselaar aan de slag. Zijn vader had een baas in Beverwijk gevonden. Mooi makkelijk, zijn tante woonde daar, hij kon bij haar ‘schaften’. Zijn studie tot meester metselaar moest hij onderbreken, eerst in dienst, met het korps mariniers twee jaar naar  de Antillen. Na zijn diensttijd maakte hij zijn opleiding tot meester metselaar af. Enkele jaren later heeft hij nog een opleiding tot stukadoor gevolgd. Jan is vanaf zijn 12e jaar een actief lid van muziekvereniging Lamoraal van Egmont. Inmiddels al zo’n 64 jaar. Als hij stopt dan zakt de gemiddelde leeftijd met stip. Maar daar denkt hij voorlopig niet aan, het is een deel van zijn leven. Lamoraal van Egmont telt ongeveer 60 leden en werkt al weer een jaar of vijf samen met Michael de Graaf, een inspirerende, trombone spelende dirigent. Lamoraal heeft docenten die leerlingen wekelijks de beginselen bijbrengen voor de sectie saxofoon, slagwerk en klein koper. Jongeren die interesse hebben voor de laatste groep (trompet, bugel) zijn meer dan welkom. Meestal stromen deze leerlingen met een half jaar door naar kleine orkestgroepjes en beginnen de voorzichtige optredens. Lamoraal zelf treedt regelmatig regionaal op met eens in de drie jaar deelname aan een concours. En…daar wordt hoog gescoord.  Verder de vaste jaarlijkse optredens zoals het nieuwjaarsconcert en het voorjaarsconcert, in juni een optreden in de O.K kerk in Egmond aan Zee en een afsluitend optreden in november. Natuurlijk is Lamoraal ook aanwezig bij de  Dodenherdenking, voor Jan extra emotioneel, zijn moeder werd in de Tweede Wereldoorlog doodgeschoten. Nog steeds (en zo hoort het) wordt in Egmond aan den Hoef het verkeer tijdens de herdenking stilgelegd. Lamoraal is een vereniging met sterke sociale bindingen. Ze bestaan dit jaar 110 jaar. De festiviteiten zullen in november afgesloten worden met een muziekgala. Jan is, als vice-voorzitter er nauw bij betrokken. Ook buiten Lamoraal was en is Jan actief. Hij doet vrijwilligerswerk bij de PHS, afdeling de Karveel. Bouwde ooit zijn eigen huis. Op mijn vraag of hij ook met sport affiniteit heeft kwam het antwoord: ‘Ik heb vroeger nog wel eens op de racefiets gezeten’…..

 

 

 

046 – De molen van Berkhout

EGMOND AAN DEN HOEF – Aan de Egmonderstraatweg 34, achter restaurant Smakelijk, staat de molen van Berkhout. De voormalige houtzaagmolen werd in 1898 vanuit Barsingerhorn door Jan Levendig naar Egmond aan den Hoef vervoerd. Het is een achtkantige bovenkruier. Nadat de molen opnieuw was opgebouwd verkocht Levendig deze aan molenaarsknecht Jacobus Berkhout, afkomstig uit Andijk, die hiermee de eerste molenaar werd. In 1899 werd de molen in gebruik genomen. Berkhout bouwde de molen om tot korenmolen. Er werden diverse soorten granen gemalen. In 1922 werd als hulpaandrijving een elektromotor geplaatst. Vanaf 1949 is de molen niet meer in bedrijf als korenmolen. Aan de voorkant bevindt zich nog steeds de inrijpoort. In 1957 werd het gaande werk (de aandrijflijn van de molen) verwijderd en waarschijnlijk in de kachel opgestookt. In 1959 nam Tom Scharlewi Sr de molen over, waarna hij dienst ging doen als uitspanning en de naam Koffiemolen kreeg. Ik zal er in mijn jeugd wat uren doorgebracht hebben. Een paar jaar later nam zijn zoon en naamgenoot de zaak over. Sr. Werd uitbater van de Krokodil in Krommenie. In het begin van de jaren zeventig draaide de molen af en toe nog. Daarna werd de staat waarin de molen verkeerde snel slechter en werden de roeden en de staart verwijderd. De kap van de molen begon op een bepaald moment gaten te vertonen. Wind en regen kregen vrij spel. Gelukkig is nu de molen weer waterdicht gemaakt, alhoewel het lelijke provisorisch herstel al weer mankementen begint te vertonen. Maar de huidige aanblik is natuurlijk om te huilen. Een molen zonder wieken, een vervallen buitenkant en een foeilelijke kap….tja. Ooit deden ook plannen de ronde de molen te renoveren en te verplaatsen naar de zuidkant van de Egmonderstraatweg. Renoveren fantastisch, verplaatsing lijkt me een minder goede zaak. Als ik goed geïnformeerd ben is de huidige eigenaar een projectontwikkelaar. Het project is duidelijk, maar wat de ontwikkeling gaat worden? Wie het weet mag het zeggen. Helaas wederom een bewijs dat de hang naar geld iets wat ooit mooi was kan vernietigen….   

      

 

045 – Theo Harms

EGMOND AAN ZEE – Zijn ouders hadden aan de Voorstraat de winkel van Jamin, de latere Harvi (Harms/Visser) bar. Theo stond daar achter de bar toen hij zeventien was.  Maar op veel jongere leeftijd zwierf hij al met opa Arie Visser (Môoten) langs het strand. Er was altijd wel wat te vinden. Het strand trok hem meer dan de school, hij spijbelde dan ook regelmatig. Het jutten werd een verslaving. Theo heeft gewerkt als verkoper bij V&D, gevaren op de Shearwater Topaz, een Diving Support Ship en goederen gesorteerd bij een vervoerscentrum in Alkmaar. Maar altijd weer trekt dat strand. Vroeger werd er gejut uit noodzaak, vooral voor het hout. Nu is het de drang om te kijken of er toch wat waardevols te vinden is. Theo is wars van metaaldetectoren en je zult hem ook niet met een auto op het strand zien. Gewoon lopen, dan zie je ook het meest. En dan bij noordwesten wind, je moet het maar weten. Als het maar een beetje waait loopt hij al een uur voor zonsopgang op het strand, de laatste jaren met zijn onafscheidelijke ‘Vriend’. Tja, deze hond luisterde niet naar zijn oorspronkelijke naam, maar op vriend reageerde hij. Dus is het nu Vriend. In de tuin voor Theo zijn huis ligt het vol met boeien en van alles en nog wat. Zijn huis is te klein om het binnen op te slaan. Op tafel staan diverse schaaltjes en dozen met munten, knopen, zonnebrillen. Je kunt het zo gek niet bedenken of hij heeft het op het strand gevonden. Natuurlijk zijn veel zaken nutteloos…maar je kunt het gewoon niet laten liggen. Het is de eeuwige drift die hem naar het strand trekt. Want hoe komt bijvoorbeeld een ijsschep op het strand terecht? Al weer bijna 4 jaar brengt hij het “Contact met de Egmonden” rond op 949 adressen in Egmond aan Zee. Met de bolderkar, samen met Vriend. Hoe zou Theo toch aan de bijnaam Arendsoog komen? Of, om de laatste 4 zinnen uit een gedicht van Willy Eisenberger te gebruiken: ‘Ook in deze sport zijn er topfiguren, want als ze het eens als wedstrijd zouden doen, werd Theo Harms met zijn haviksogen onherroepelijk Egmonds kampioen’…..

 

 

044 – Telefoonbunker

EGMOND AAN DEN HOEF – Aan de Egmonderstraatweg staat achter het woonhuis met het nummer 12 een bunker. Deze is in opdracht van de Duitse bezetter gebouwd in de Tweede Wereldoorlog en fungeerde als ‘Kabelschaltstelle’, d.w.z. een verdeelstation van telefoonkabels. Het station vormde een schakelpunt  tussen de kuststrook en het achterland. Als onderdeel van de Atlantikwal werden langs de Noordzeekust en het achterliggende duingebied vele bunkers gebouwd. Deze waren door middel van telefoonkabels met elkaar verbonden. De telefoonlijnen in een bepaalde sector kwamen in een verdeelstation bij elkaar, zoals ook aan de Egmonderstraatweg. Soortgelijke bunkers staan ook in Egmond-Binnen en Castricum (Fochteloo). Vanuit deze verdeelstations werden de kabels weer verbonden met grotere verdeelstations, die o.a. stonden in Schagen, Schoorldam en bij het ziekenhuis in Alkmaar. Deze grotere verdeelstations waren bunkers van het type R 616. Zo ontstond een communicatienetwerk om vanuit het hoofdkwartier opdrachten aan de kust door te geven en kon men waarnemingen aan de kust terugkoppelen naar de hogere commandanten. Deze verbindingsbunkers waren natuurlijk van vitaal belang, ze werden dan ook vaak naast of tussen bestaande bebouwing geplaatst. Men ging er van uit dat de geallieerden geen slachtoffers onder de burgerbevolking zouden willen maken. Ook de bunker in Egmond aan den Hoef werd naast een bestaand woonhuis gebouwd (Jagershof). De muren van deze bunker hebben een dikte van ca. 1.40 meter met gevolg dat hij binnenin relatief klein is. De schakelkasten hadden ook niet zo veel ruimte nodig. De bunker werd streng bewaakt om eventuele sabotage vanuit het verzet te voorkomen. Hij is afgesloten met een dikke stalen deur die nog steeds aanwezig is. Alle kabelbunkers hadden aan de buitenzijde een aansluitkastje voor 2-aderige veldkabel. Zo kon men veldeenheden snel aansluiten op het netwerk. De bunker was een standaardontwerp, zodat men precies wist hoeveel staal, beton en manuren men nodig had om deze te bouwen. Vaak werden lokale aannemers ingeschakeld. Wie de bunker aan de Egmonderstraatweg heeft gebouwd is (nog) niet bekend. De PTT heeft na de oorlog van een aantal van deze bunkers gebruik gemaakt. Het huis voor de bunker is na de oorlog gebouwd en was het woonhuis van de dorpsagenten Blonk, Snoek, Venema, Nannes en Wiegers.


Bron:. Rob Leijen - Stichting Historisch Egmond

 

 

043 – Ewoud de Groot


EGMOND AAN ZEE – Vader Jan de Groot had een aannemersbedrijf in Egmond aan den Hoef. Steigers en andere materialen werden opgeslagen bij opa Heddes. In 1980 vestigde het bedrijf zich op De Weidjes. Jan en Marijke (geboren Heddes) kregen twee zonen, Martijn en Ewoud. Martijn zet tot op de dag van vandaag het aannemersbedrijf voort. Maar Ewoud ging een totaal andere kant op. Of de vervelende klusjes die vader Jan hem ooit opdroeg, daarvoor doorslaggevend zijn geweest…who knows. Hij vond tekenen leuk, maar deed er niet veel mee. Tijdens zijn diensttijd bij de Luchtmacht in Leeuwarden (verbindingen) begon zijn tekentalent zich verder te ontwikkelen. Daarna ging hij naar de kunstacademie in Groningen, studeerde voor grafische vormgever en illustrator en kreeg schilderles van Matthijs Röling, van wie hij veel geleerd heeft. Ewoud werd wat bekender, kreeg opdrachten van de Vogelbescherming en het blad Grasduinen. Als tekenleraar heeft hij 4 jaar voor de klas gestaan van de J.P. Thijsseschool in Castricum. Maar er kwamen exposities. Op de Birds in Art expositie in de Amerikaanse staat Wisconsin kwam een doek met scholeksters te hangen. Aansluitend werd hij benaderd door Gerald Peters, een bekende galeriehouder uit Santa Fe, Nieuw Mexico. Inmiddels werkt Ewoud samen met een zestal galeriehouders in de V.S. Vogels en dieren hebben zijn voorkeur. Op locatie maakt hij schetsen en foto’s als referentiemateriaal. Thuis in zijn studio wordt alles uitgewerkt en geperfectioneerd, waarbij hij voornamelijk gebruik maakt van natuurlijke pigmenten. Hij is net terug van een expositie in Denver, de Coors Western Art show. Door het National Museum of Wildlife Art in Wyomimg is Ewoud voor 2014 uitgeroepen tot ‘kunstenaar van het jaar’. Hij is nu druk aan het werk om doeken te maken voor een expositie aldaar in september. Ooit kwamen Amerikaanse kunstenaars naar Egmond om zich hier te ontwikkelen, nu gaat Egmondse kunst naar de States. Een grappige bijkomstigheid is dat de overgrootmoeder van Ewoud (Marijtje Stet) ooit werkte als huishoudster bij George Hitchcock toen deze woonde en werkte in huize Schuylenburg. Ewoud is blij met Egmond, voelt zich er thuis, alleen wordt zijn atelier bijna te klein voor alle activiteiten…

 

 

042 – Kees Kager


EGMOND AAN ZEE – Zijn ouders kwamen na de Tweede Wereldoorlog vanuit Grootebroek naar Egmond aan Zee en vestigden zich in de Noorderstraat als melkboer. In 1969 begon Kees met een kleine elektrokar een eigen kleine wijk te bedienen. In die tijd telde Egmond aan Zee nog vijf melkboeren. Na het verdwijnen van steeds meer collega’s groeide de wijk en de behoefte aan service. Begin 1980 werd de kar ingeruild voor een SRV wagen. Iedere dag werden de verse melkproducten aangeleverd en uitgevent. Het assortiment groeide, er werd zelf brood verkocht. Bijna ondenkbaar in een dorp waar nu nog één bakker actief is. Ook nu mist Kees de kleine winkelier zoals de slager en de groenteboer. Vanaf 1985 werd eveneens twee dagen in de week gevent  in Egmond-Binnen, nadat de laatste melkboer daar gestopt was. Zelfs Egmond aan den Hoef werd de laatste jaren van zijn carrière enkele dagdelen in de route opgenomen nadat de plaatselijke supermarkt was gesloten. In 2005 besloot Kees de stoppen met de SRV activiteiten. Maar stilzitten is er niet bij, op allerlei gebieden is hij actief. Vanaf 1981 zit hij in het kerkbestuur van de R.K. Parochie in Egmond aan Zee. Hij is daar koster, bereid preken voor en spreekt ze af en toe uit als voorganger, kortom, de kerk is belangrijk voor hem. De kerken kunnen tegenwoordig niet meer zonder regionale samenwerking. En dan natuurlijk Egmondia, een club waarbij hij zelf gevoetbald heeft. Gedurende de competitie doet hij wekelijks verslag van het wedstrijdverloop van het eerste elftal via, hoe kan het ook anders, Radio 80. Jaren geleden kwam Kees op het strand een kunstenaar uit Heiloo tegen, die, gedurende het gehele jaar, een duik in zee nam. Dat leek Kees wel wat. Hij kreeg het advies daarmee in de zomer te beginnen. Het advies werd opgevolgd en bijna dagelijks doet hij dat nog steeds. Een dag niet gezwommen is een dag niet geleefd. Je krijgt er meer weerstand door. Alleen tegen de oostenwind in naar huis fietsen is minder prettig. Kees is ook nog dagelijks actief met het per taxi vervoeren van bejaarden die gebruik maken van de dagbehandeling. Je krijgt er veel voor terug. Kees woont, samen met zijn vrouw Ellie, in het voormalige Stationsgebouw van de stoomtram die ooit tussen Alkmaar en Egmond reed. Het huis staat te koop. Nu de kinderen de deur uit zijn, is het pand wel erg groot….

 

 

041 – Mary en Dick Kolk


EGMOND AAN ZEE – Op een hoek van speeltuin De Egmonden begonnen Mary en Dick Kolk in 1971 met hun trampolines. Er waren 10 banen, waarvan twee met gladde en acht met gevlochten matten. De gevlochten matten waren geen succes, kinderen bleven met de tenen in de matten haken, al snel werden alle banen van gladde matten voorzien. Open van Pasen t/m begin september werden de trampolines  al snel bekend in de regio en ver daar buiten. Het werd zo druk dat Dick, naast zijn werk als vrachtwagenchauffeur, ook veel uren op de baan moest doorbrengen. In de zomermaanden waren ze al gauw 12 uur per dag open. In de avonduren was het vaak spektakel als Egmondse  jongeren probeerden elkaar te overtreffen en daardoor veel kijkers trokken. Overdag bezochten scholen zowel de speeltuin als de trampolines. Met Ben van Balen is altijd een goede samenwerking geweest. Veel bezoekers van buiten De Egmonden kwamen ook ieder seizoen weer terug. Vogels van diverse pluimage. Japanners, Noren, noem maar op. Zelfs een groep punkers, je zou denken een alternatieve groep, vermaakten zich regelmatig op deze trampolines. Jarenlang stonden er iepen langs de Sportlaan en was het in de schaduw van de bomen goed toeven. Toen ook hier de iepziekte toesloeg en de bomen gerooid moesten worden was het bij warm weer vaak wel heel erg warm. Lachend vertelt Mary over de dame die ook wel eens wilde springen en bij het neerkomen op de mat met de haren achter een veer bleef hangen. Ze bleek echter een pruik op te hebben die onder de trampoline terecht kwam. Met een schep kon Dick de pruik weer opvissen. Ook na het avondeten kwamen kinderen vanaf de camping (nu De Roompot) met in de knuistjes wat kleingeld, nog even vertier zoeken. Soms met een paar centen te weinig, voor Mary geen probleem, ze genoot als de kinderen plezier hadden. In 2008 werd besloten te stoppen, na ruim 35 jaar een begrip te zijn geweest, mag dat ook wel. Maar als je de social media een beetje volgt dan kom je tot de ontdekking dat ongelofelijk veel mensen goede herinneringen hebben aan deze trampolines.

 

 

040 – Jan Pronk


EGMOND AAN ZEE – Jan Pronk werd in 1918 geboren in Den Helder waar zijn vader werkzaam was bij de marine. Na zijn schooltijd kreeg hij een opleiding tot boekbinder bij Slinger in Alkmaar. Al op 14-jarige leeftijd werd Jan aangestoken door het wielrenvirus. Bijna altijd op de baan. Snel werd duidelijk dat hij over een meer dan gemiddeld talent beschikte. Bij de amateurs reed hij koppelkoersen met Jan Derksen op de Alkmaarse wielerbaan naast de Zandersloot. Ook voor Jan begint in Alkmaar de victorie. In die tijd had je twee jonge sprintertjes: Jan Derksen en Jan Pronk. In 1939 ging Pronk als amateursprinter naar het wereldkampioenschap in Milaan, kwam zwaar ten val en met een zware hersenschudding kon hij naar huis. Derksen ging door als sprinter. Pronk werd stayer nadat hij van Jan van den Berg van het Olympisch Stadion een verdubbeling van salaris kreeg aangeboden als hij ging stayeren. Jan stelde wel als eis dat Frits Wiersma zijn gangmaker werd. In deze discipline werd hij negen keer kampioen van Nederland. Jan Pronk reed wedstrijden op alle Europese wielerbanen, van Kopenhagen tot Bordeaux, van de hobbelige Parijse Vélodrome Buffalo tot Milaan. In 1951 vond het wereldkampioenschap stayeren op de Vigorellibaan in Milaan plaats. Dezelfde baan die hij in 1939 noodgedwongen te vroeg had moeten verlaten. Sterke tegenstanders waren de Duitser Lohman en zijn Franse vriend en collega Lesueur. Jan Pronk werd er wereldkampioen. Landgenoot Kees Bakker eindigde als zesde, ving veel aanvallen van tegenstanders op en heeft daar zeker toe bijgedragen. Tot zijn 93e reed Jan nog regelmatig op de racefiets. Een val veroorzaakte een gebroken heup, fietsen behoort nu tot het verleden. Zijn fiets heeft hij nog, maar Jan fiets nu alleen nog op de hometrainer. Wel met klikpedalen, het bloed kruipt……Jan woont nu in de Prins Hendrik Stichting en kan al weer stukjes zonder rollator lopen. Sport heeft nog steeds zijn interesse, de TV biedt het in voldoende mate…..

 

 

039 – Oud papier Egmond


EGMOND AAN ZEE – Het is allemaal begonnen zo rond 1971, Bertus Zwart (Bertus van Mientje) haalde oud papier op met zijn bakfiets met als doel de aanschaf van een orgel voor de Oud-Katholieke kerk in Alkmaar te financieren. Dorus de Graaff, meester Van der Steen, Jan Konijn en Bertus Broek dachten bij zichzelf; ‘dat is ook wat voor de Oud-Katholieke kerk in Egmond’. Het papier werd verzameld in dozen en opgeslagen in één van de kasten achter in de kerk. De mensen konden het papier er zelf brengen. Als er voldoende verzameld was dan werd het overgeladen in de papierauto van de firma De Vries. In 1986 werd de eerste elektrische kar aangeschaft. Na afloop van de ronde werd er koffie gedronken in Het Koetshuis. De voorzetramen, een verwarmingsketel en nieuwe stoelen van de kerk in Egmond werden uit de opbrengst bekostigd. Ook het Hervormde kerkje in Egmond-Binnen kreeg een schenking ten behoeve van de restauratie van het kabinetorgel. Een paar weken geleden mocht ik een rondje meedraaien met de woensdagmiddag groep om eens de sfeer te proeven. Welnu, dat heb ik geweten. De mannen hebben ongelofelijk veel lol onder elkaar. Je zou bijna denken dat ze een paar uur op schoolreisje zijn. Ik zal geen namen noemen, want iedereen kent ze. Wekelijks zijn zo’n 30 vrijwilligers in touw om in Egmond aan Zee en Egmond aan den Hoef oud papier op te halen. Er wordt gewerkt in diverse groepen en met twee karren. Iedere groep werkt in principe in een vaste samenstelling en op een vaste route. Op die manier kennen ze hun klantjes, weten ze waar het papier staat en wie een nieuwe doos wenst. Inmiddels is het een oecumenisch gebeuren geworden. Vanaf 2000 kwam Jan Pos bij de groep, hij was de eerste niet Oud-Katholiek en vanaf dat moment hangen de  vrijwilligers diverse geloven aan. Ook gaan de opbrengsten nu naar goede doelen van uiteenlopende aard en naar de diverse kerken in de Egmonden. Na het ophalen wordt het papier nu gestort in een container, dat wil zeggen dat de kartonnen dozen geleegd worden, want….karton mag niet in de container. Heeft u interesse om een paar uurtjes per week wat actieve lichaamsbeweging te doen, vrijwilligers zijn altijd welkom. Bel maar eens met Cees Verduin, 072 5066023, hij kan u er alles over vertellen…..

 

038 – Het Beeld van Lamoraal


EGMOND AAN DEN HOEF – Op 12 oktober 1997 werd, in het schijnsel van fakkels en verlicht door spotlights een kanon naar de Slotgracht gereden. Een kanonschot is het sein tot een spectaculair vuurwerk. Aansluitend verricht de toenmalige Spaanse ambassadeur in Nederland, de heer J. Pons, de onthulling van het Beeld van Lamoraal van Egmont. Zonder de jarenlange inzet van Gert en Hilde Belleman, Jos Hof, Lucas Mooij en Ron Ranzijn zou dit beeld er niet gekomen zijn. Sponsors en een anonieme schenker maakten het project financieel mogelijk. Het is een door bronsgieterij De Groeve uit Hansbeke gegoten kopie van het beeld dat op de Markt in Zottegem staat. Het eindresultaat is nu al weer ruim 16 jaar in de Slotgracht te bewonderen. Lamoraal werd geboren in La Hamaide en op 5 juni 1568 op de Markt in Brussel onthoofd. Hij was de initiatiefnemer tot de drooglegging van de Egmondermeer. Egmond is er trots op Lamoraal weer in zijn midden te hebben….

 

037 – Glijn de Jong


EGMOND AAN ZEE – Glijn de Jong is een geboren en getogen derper. Als jongetje van een jaar of twaalf ging hij werken in de rokerij. De zee trok echter en hij ging varen bij Wijsmuller. De langste periode op zee was Glijn in dienst bij de Stoomvaartmaatschappij Nederland. Hij voer op de Oranje en de Banggai. De laatste verging in 1968 bijna in de Oostzee. Hier had Glijn een engeltje op zijn schouder. Het was januari, er woedde een hevige sneeuwstorm en het vroor 28 graden. De onderkant van het schip werd zwaar beschadigd. Het waren angstige momenten. In die tijd waren het reizen van vaak 9 maanden. Na de geboorte van zijn zoon besloot Glijn toch aan de wal te blijven, varen en een gezin gaan moeilijk samen. In 1977 kwam hij bij de whipperploeg van de KNRM, werd opstapper en later reserve schipper. De laatste jaren tot zijn 55e was hij schipper. Ook nu is hij nog verbonden aan de KNRM en geeft rondleidingen. Zijn liefde voor de zee komt nog steeds tot uitdrukking in een grote verzameling ansichtkaarten van schepen. Maar het bouwen van modelschepen is nu een fantastische hobby. Je koopt in feite een doos met latten en touwwerk. Daarna mag je alles zelf pas maken. Een klus waarbij je geduld moet hebben. Maar met een ‘bakkie’ er bij en de radio aan een heerlijke bezigheid gedurende de wintermaanden. Hij heeft er al zo’n 25 gebouwd, de meeste hiervan staan bij familieleden. Momenteel is hij bezig met de restauratie van de Sovereign of the Seas, deze heeft jarenlang beschadigd op zolder gestaan bij Karel Wijker en zal, als hij klaar is, een pronkstuk worden in Gasterij ’t Woud. Het Engelse fregat werd gebouwd rond 1635 en was met 102 kanonnen op dat moment het meest slagvaardige oorlogsschip ter wereld. Maar Glijn zit niet altijd binnen, hij is nog één van de weinigen die op het strand visueel geld zoekt. En dan wordt er nog veel tijd doorgebracht op zijn duinlandje. Naast de groenten en aardappelen heeft hij er samen met Bert de Groot 10 kippen, die toch dagelijks verzorgd moeten worden. We kennen in Egmond de duinaardappelen, maar van duineieren had ik nog niet eerder gehoord…..

 

 

 

036 - Gari Melchers


EGMOND AAN DEN HOEF – Gari Melchers werd geboren op 11 augustus 1860. Deze Amerikaanse kunstschilder kwam in 1884 naar Egmond aan den Hoef. Zijn vader was beeldhouwer en van Duitse afkomst. Gari werkte veel samen met zijn vriend George Hitchcock, die ook in Egmond verbleef. Hij schilderde vaak portretten en taferelen met gewone mensen, waarbij hij veel aandacht  besteedde aan details van met name kostuums. Ook schilderde hij veel jonge vrouwen met een kind op schoot. In 1909 vestigde hij zich in het Duitse Weimar maar bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog keerde hij terug naar de Verenigde Staten. Hij overleed in 1932, 72 jaar oud. Zijn werk bevindt zich voornamelijk in Amerikaanse musea. Het pand Schoolstraat 8 dateert volgens de aanwezige  gevelsteen uit 1639. In 1718 werd het pand verbouwd. In het midden van de 18e eeuw is het tijdelijk een herberg geweest, het Wapen van Alkmaar. Gari gebruikte het pand als atelierwoning. De gevelsteen met het zeilschip heeft Melchers gekocht en laten aanbrengen. Ouderen onder ons zullen zich nog herinneren dat ook dorpsagent  Riezebos hier gewoond heeft. Het pand staat momenteel te koop. Tot voor kort was het wit geschilderd, momenteel zachtgeel.

 

 

035 – Jan Walta


EGMOND-BINNEN – Vader Tieme had een smederij aan de Slotweg. Jan, geboren in 1940, bracht er zijn jeugd door. Op de Ambachtsschool kreeg hij een opleiding tot timmerman. Als veertienjarig jongetje begon hij aan zijn eerste baantje, een werkweek van 48 uur voor tien gulden. Hout uitsorteren en spijkers uittrekken. Na 4 weken had hij het gezien, zijn baas liet hem overuren maken zonder te betalen. Vader Tieme kwam achter het ontslag op zondagavond, ondernam actie en diezelfde avond kreeg Jan te horen dat hij bij de firma Apeldoorn in Egmond-Binnen kon beginnen. Van Leo Apeldoorn heeft hij het vak geleerd. Later ging hij werken bij Louw Schuit, met wie hij de school gebouwd heeft waar nu de Stichting Historisch Egmond onderdak heeft gevonden. Jan heeft ook nog kortstondig gevaren, maar een vriendinnetje (en nog steeds zijn vrouw  Mien) hield hem al snel aan de wal. Met de toenmalige pastoor kreeg hij het aan de stok door hem te vragen hoe de periode heet tussen twee pausen, het antwoord van Jan ‘Pauze’ werd hem niet in dank afgenomen. In 1973 heeft hij in een goed half jaar zijn eigen huis gebouwd en een fraaie tuin aangelegd. Jarenlang deed hij mee aan de wedstrijden van Groei en Bloei en won vele prijzen. Ook nu is tuinieren nog een liefhebberij. Bij Zeevogels heeft hij ooit tweemaal in het eerste elftal mogen meespelen. Nadat hij in Egmond-Binnen ging wonen werd het Sint Adelbert, speelde in de wat lagere elftallen en kwam in het jeugdbestuur. Later werd hij scheidsrechter bij de KNVB. Nu zit hij al jaren bij de VUT-ploeg, een tiental vrijwilligers die op maandag zorgen voor klein- en soms groot onderhoud, van papier prikken tot reclameborden schoonmaken. Oh ja, ook vissen is een grote liefhebberij, hij kan er boeiend over vertellen. Dan heeft hij ook nog een hobbyschuur  waar ooit zo'n 800 tuinwokkels gemaakt zijn, ga er maar aan staan. In zijn tuin hangen er nog een paar, u mag ze altijd komen bekijken….

 

 

034 - Het raadsel van de gevelsteen


Egmond aan Zee. Hoe kan een gevelsteen in hout veranderen? Dit is het raadsel van de schelpenvisser met paard en kar, uitgehakt door de befaamde Egmondse beeldhouwer Cor Wijker. Tenminste… daar gaan we van uit, al zijn we er weer eens achter gekomen dat in de geschiedenis niet alles is wat het lijkt. Het uitvlooien van de waarheid - hoe klein ook - vergt vaak meer dan men denkt!


Het is het meest Westelijke huis van Egmond aan den Hoef: de grote naoorlogse ambtswoning van burgemeester Niele en van 1961 tot 1978 van burgemeester Bakker. Daarna kwam het in bezit van de familie Kok. Boven de ingang prijkt een Egmonds tafereel en Frits van Eck heeft me gevraagd om daar een stukje over te schrijven. Mijn eerste contact is met Gea Nauta. Ze herinnert zich haar grootvader Cor Wijker (1890- 1969) terwijl hij bezig was om de schelpenvisser uit steen te hakken. Ze woonde er naast en kwam veel bij opa, die eigenlijk veel liever in hout werkte en daar dagelijks mee bezig was. Volgens Gea werd die mooie lichte gevelsteen jaren later overgeschilderd door kunstschilder Bob Denneboom. Hoewel…


Verwarring
Steen? De bewoners van Egmonderstraatweg 74 zijn verbaasd, want het tableau is toch echt van hout! Tot voor kort in slechte staat en door de nieuwe eigenaar Rob Kok netjes gerepareerd. Daarna in de primer gezet en prachtig overgeschilderd door de Egmondse kunstenaar Katinka Krijgsman. Het raadsel is compleet als we de signatuur zien: Niet CW maar PW. Wat nu? Er volgen mails, telefoontjes en theorieën van alle betrokkenen en met hulp van Frits kunnen we drie foto’s vergelijken. Op de oudste gekleurde afbeelding staat duidelijk CW.  Op een foto uit 2008 is het bord (lang geleden) blauw met rood geschilderd en zijn de letters al wat veranderd. Er is kennelijk daarna nog wat afgebrokkeld en zo werd de wat hoekige C een P.


Spandoeken
Maar hoe zit het dan met de stenen versie? Er staan te veel Bakkers in het telefoonboek om ze te bellen en de gemeente kan niet helpen. In een Contact van 1979 vind ik, dankzij het Regionaal Archief, een nieuwsfoto van het huis. Egmondse woningzoekenden protesteren met spandoeken tegen de verkoop aan iemand van buiten. Opmerkelijk, maar het gaat me vooral om de lichte, verdiept liggende gevelsteen. Gea krijgt gelijk.  Maar wat is er mee gebeurd? Niemand lijkt het te weten. Zou die steen zijn gemolesteerd na dit protest en is daarom het houtsnijwerk ervoor gemaakt dat iets uitsteekt? Alleen is Cor Wijker dan al lang dood.
Mijn theorie - ahum - is de volgende: Wijker heeft destijds de schelpenvisser eerst in hout gemaakt. In elk geval bestonden er plankjes met ongeveer dezelfde afbeelding en een daarvan werd met metaal en een zwarte rubberen rand passend gemaakt. Maar door wie, waarom en wanneer? Als iemand er meer van weet, of een foto heeft van de echte gevelsteen, bel dan 072 5065692. Dan kunnen wij weer rustig slapen.  

Tekst: Carla Kager

 

 

033 – Aris Braak


EGMOND AAN ZEE – Op 5 januari 1980 kwam Radio Noordzee in de lucht, Aris Braak was één van de medewerkers in die beginperiode. De illegale zender werd gedoogd. Vanaf februari dat jaar presenteert hij zijn zondagochtend programma. Nu dus al bijna 34 jaar. Met een kleine onderbreking. Op de locatie aan de van Oldenborghweg werd de zender gestolen. Aansluitend werd de beslissing genomen een officiële status aan te vragen. Hotel Zuiderduin bood onderdak en in december 1993 was Radio 80 een feit. De oorspronkelijke ruimte is inmiddels vervangen door een nieuw onderkomen, maar nog steeds in Hotel Zuiderduin. Kort geleden zat ik op zondagmorgen een uurtje bij Aris in de studio, regelmatig wordt hij gebeld met de vraag een verzoeknummer te draaien. Ook per mail komen de aanvragen binnen. Het programma is nog steeds razend populair. Waarschijnlijk is Aris de enige disc jockey, of platen jockey, die af en toe nog platen draait op zijn geliefde draaitafel. Niet alleen in de studio is hij actief, er is geen Visserijdag denkbaar zonder Radio 80, met Aris als speaker. Als hij op 11 en 12 januari weer op de boulevard staat zal het hem ongetwijfeld weer lukken de winnaars van Egmond-Pier-Egmond en de Halve Marathon als eerste aan de microfoon te krijgen. Aris is een radioman puur sang, geliefd in alle Egmonden en ver daar buiten. Ook de ontwikkelingen in zijn “Derp” volgt hij nauwlettend. Hoe hij daar over denkt? Dat moet u hem zelf maar eens vragen…..

 

 

032 - Kluftlopers


EGMOND AAN ZEE – Vanaf 1784 konden de Rooms Katholieke gelovigen van Castricum tot Bergen “ter kerke” gaan in Rinnegom. De gelovigen uit Egmond aan Zee werden ‘kluftlopers’ genoemd omdat de weg naar Rinnegom over een hoog duin liep. In 1905 werd de R.K. Kerk Maria Onbevlekt Ontvangen gebouwd in Egmond aan Zee in de Wilhelminastraat.. Een actieve pastoor nam het initiatief met hulp van een welgestelde Egmondse familie. De kerk in Rinnegom staat er niet meer, maar de kerk in Egmond aan Zee is een monument met grote architectonische waarde: de rozetvensters, het siermetselwerk, de klokkentoren en van binnen de houten gewelven en kostbare glas-in-loodramen. Op de zijvensters zijn de belangrijkste Nederlandse heiligen afgebeeld en in de ramen voor in de kerk lijken Sint Agnes en Sint Tarcisius verdacht veel op de weldoeners die de kerk financierden. De beeltenis van de patroon is zichtbaar op de voorzijde.


Kerkje gesloopt?                                                                                                         

Dit ‘kerkje bij de zee’ – zoals men hier zingt – wordt elke zondag om 10:00 uur trouw bezocht door een redelijk aantal – meest oudere – kerkgangers. Het gebouw is puik onderhouden, maar toch is er vrees voor de toekomst. Hoe zal het gaan als er geen nieuwe aanwas komt? Niemand wil zich de situatie voorstellen dat dit bijzondere kerkje, waar zoveel herinneringen liggen, zou moeten worden opgeheven of nog erger: gesloopt. En toch is dat wat er de komende jaren, als er niets verandert, met vele kerken staat te gebeuren. Hoe zal het de Egmondse kerken vergaan? Hoe dan ook: de tijd van de kluftlopers komt nooit meer terug.                                            

Tekst Carla Kager

 

 

031 - Frans Storm


EGMOND AAN ZEE – Werd de Prins Hendrik Stichting voorheen uitsluitend bewoond door oud-zeelieden, tegenwoordig moet je ze daar met een lantaarntje zoeken. Eén van hen is Frans Storm die inmiddels al een jaar of negen, tot volle tevredenheid, daar woont. Frans, van oorsprong Amsterdammer, heeft een groot deel van zijn leven gevaren. Zijn vader was van 1949 tot 1957 vuurtorenwachter op Langara Island, een klein Canadees eilandje op de route naar Vancouver. Frans heeft daar in zijn jeugd leren vissen op heilbot en zalm. Ook houthakken en zagen behoorde tot de dagelijkse bezigheden. Twee keer per jaar kwam er een proviandschip. Verder was men geheel selfsupporting. De vuurtoren had een kerosinelamp, de lens draaide door de warmte. Maar hij heeft daar een fantastische jeugd gehad. Terug in Nederland heeft hij eerste op de binnenvaart gevaren, later op West Afrika als handlanger in de machinekamer. Zijn vakantieperiodes bracht hij door in het Zeemanshuis in Rotterdam. Toen de Kilmarnock in de Perzische Golf op een mijn liep kwam er een vroegtijdig einde aan zijn zeemansleven. Frans liet me nog weten met veel plezier de rubriek Vuurtoren van de week te volgen. Inmiddels is hij in “Derp” al aardig ingeburgerd. Als u hem tegenkomt, maak eens een praatje met hem, hij kan boeiend vertellen……     

     

 

030 - Egmondermeer


EGMOND AAN DEN HOEF – De Egmondermeer is gelegen tussen Egmond aan den Hoef en Alkmaar. Van oorsprong was de Egmondermeer een ondiep meer waarin verschillende eilandjes lagen. In 1564 werden, op initiatief van Lamoraal van Egmont, de molens in bedrijf gezet en kon het droogmalen beginnen. De Geestmolen aan de oostkant, de Bosmolen aan de noordzijde en de Visscherijmolen in het midden van de Egmondermeer. De Visscherijmolen is in 1939 verbrand na een blikseminslag. In 1570 overstroomde het gebied opnieuw tijdens de Allerheiligenvloed. Pas is 1578 werd de drooglegging weer aangepakt in opdracht van de gravin van Egmont. Na de drooglegging vestigden zich veehouderijen.  Aan het eind van de 20e eeuw werd ook begonnen met het telen van bloembollen. De drooglegging is niet geheel zonder conflicten met het stadsbestuur van Alkmaar verlopen. De regenten van Alkmaar verlangden een flink deel van het nieuwe land (zullen de huidige bestuurders van Alkmaar ook de geschiedenis bestudeerd hebben?). De Alkmaarse eisen kwamen voort uit de problemen van het stadsbestuur met de vele vlak onder de stadsmuren en dus buiten het rechtsgebied gevestigde tapperijen. De burgers konden daar goedkoper bier drinken, niet belast met de Alkmaarse bieraccijns. Bedijking zou dit probleem vergroten. In 1565 besliste Margaretha van Parma dat het nieuwe land onder Egmond bleef vallen maar dat de tapperijen beperkt moesten worden.

Bron: Geschiedenis van de Egmondermeer door C. L. Barten.   

                            

 

029 – Menno Mors


EGMOND AAN DEN HOEF – Menno Mors werd geboren in Limmen en kwam als jongetje van 12 naar Egmond aan den Hoef. Hij is er nooit meer weggegaan. Begon zijn werkzame leven als autoplaatwerker bij Kees Kleybroek en werkte als stratenmaker bij Jan Duinmeijer. Na deze aanloop kwam hij terecht bij de gemeente, waar hij een jaar of dertig van alles en nog wat heeft gedaan. Van prikkeldraad langs het strand zetten, de reddingsbrigade opbouwen, enz. enz. Later groeide hij door naar de functie van gemeenteopzichter, waar de reiniging, de wegen en het strand onder vielen. Na een reorganisatie kreeg hij bijzondere taken om o.a. de kermis en de activiteiten van Le Champion goed te laten verlopen. Zo’n twintig jaar speelde hij in het eerste elftal van Zeevogels. Inzetbaar op alle plaatsen, behalve keeper, die plaats was voorbehouden aan Jan Twisk. Ook nu ligt zijn hart nog bij Zeevogels, waar hij onderdeel uitmaakt van de commissie beheer. Om het netjes te houden worden regelmatig veel vrijwilligers ingezet. Ook de ijsbaan op de Slotgracht valt daar onder, als er tenminste weer eens een schaatswinter komt. Rond de Slotkapel is hij nu nog regelmatig bezig met maaien en snoeien. Als dertig november de Fjoertoer (ook van Le Champion) door de Slotweg wandelt gaat hij er mede voor zorgen dat de verlichting van de ijsbaan er een feeëriek schouwspel gaat opleveren. Dat hij regelmatig mensen op allerlei manieren helpt, ach daar praat hij liever niet over….

 

 

028 – Wapen van Egmond


EGMOND AAN ZEE - Het wapen van Egmond met de leeuwen heeft amper 22 jaar echt dienst gedaan. Voor de fusie van de drie Egmonden in 1977 hadden de dorpen een schild met rode en gele kepers als wapen. In 1978 dacht de gemeente weer aan een eenvoudig gemeentewapen. Maar de Hoge Raad van Adel die hierover gaat, vond dat de Egmonden meer verdienden. Ze noemde het gebied van bijzonder historisch belang omdat het ooit een van de weinige graafschappen is geweest. Hierbij paste een wapen met twee leeuwen en een kroon met vijf bladeren (die in rangorde hoger is dan de kroon met drie bladeren). Koningin Juliana en minister Hans Wiegel tekenden ervoor. De gemeente liet onder andere deze stenen plaat maken voor het gemeentehuis, het voormalige koloniehuis Zwartendijk.


Museum van Egmond


Na de fusie met Bergen, begin 2001, werd Zwartendijk verkocht en verbouwd. Peter Groen, een Derper in hart en nieren met thuis altijd de Egmond-vlag in top, zag de stenen plaat op de bouwplaats. Hij vroeg de opzichter of er al contact was met het Museum van Egmond, want dat mooie wapen mocht immers niet verloren gaan? Zo is het balletje gaan rollen. Al jaren siert het wapen van Egmond met de trotse leeuwen de buitenmuur van het museum in de Zuiderstraat en Peter vindt het een prachtplek, “want dat wapen hóórt bij ons!”. Meer over het wapen en de vlag op historischegmond.nl, rubriek ‘de Egmonden’.                                               
Tekst Carla Kager

 

 

027 – Piet de Goede


EGMOND AAN DEN HOEF – Piet de Goede, zoon van de gelijknamige melkboer uit Egmond aan den Hoef, mocht als jongetje al met twee forse melkemmers aan het stuur en fietstassen vol melkproducten op ’t Woud en Rinnegom de vaste klanten bedienen. Ook de zomerhuisjes in de Nollen hadden de “De Goedes” als klant, op zaterdag kwam vader Piet met paard en wagen daar aan de deur, de rest van de week stonden zijn kinderen in de ochtenduren als service in het Nachtegalenpad om de klanten een wandeling naar het dorp te besparen. Hard werken om je brood te verdienen, Piet kan nog wel eens dromen dat hij een klant is vergeten, een ramp in die tijd. De winkel hield in de jaren zeventig op te bestaan. Jarenlang heeft hij hobby en werk kunnen combineren bij tuinarchitect Van Haneghem. Na het faillissement van dit bedrijf kwam Piet in dienst bij de gemeente Alkmaar. In de zomer als badmeester in het zwembad en groundsman op de tennisbaan. Tijdens de wintermaanden deed hij van alles op ijsbaan De Meent. Ook hier weer een combinatie van werk en hobby. Sporten is meer dan zijn hobby. Ook nu doet hij met maatje Rob regelmatig een “lubzwemmetje”, een rondje hardlopen, zwemmen in zee en weer hardlopend naar huis. Ook de mountainbike wordt regelmatig gepakt. Zijn liefde voor tuinieren heeft geresulteerd in een Japanse tuin, inclusief een vijver met koi karpers. Piet, geboren in 1935, werkt ook nu nog als groundsman bij de tennisvereniging Wimmenum. Oh ja, hij heeft deze week zijn schaatsen laten slijpen, ijsbaan de Meent wacht….

 

 

026 – Mart Gul


EGMOND AAN ZEE – Martin (Mart) Gul kan gerust de duizendpoot van Egmond genoemd worden. Het werk op het strand werd hem van jongs af aan met de paplepel ingegoten. Alles met paard en wagen. ’s Avonds mocht hij als jongetje het paard naar het weiland aan de Hoeverweg brengen, geen zadel maar een jutezak om op te zitten. Het paard wist de weg, eigenlijk hoefde Mart alleen het hek bij het weiland te openen.  Na zijn middelbare schoolopleiding (ULO – Heiloo) heeft hij een jaar of zeven op cruiseschepen als de Willem Ruys en Nieuw Amsterdam gevaren. Daar veel mensenkennis opgedaan en ontdekt dat mensen met veel geld meestal niet gelukkig zijn. Was hij echter aan de wal, dan was er in het bedrijf van zijn vader (veebedrijf, schelpenvisser en ook al duizendpoot)  altijd genoeg te doen. In 1965 werd een halftruck aangeschaft en breidden de werkzaamheden in de gemeente zich steeds meer uit. Tegenwoordig heeft hij een schat aan rijdend materieel. Shovels, een strontzuiger, diverse tractoren, een borstelmachine om op een milieuvriendelijke wijze onkruid weg te borstelen en zelfs een sneeuwschuiver. Je komt Mart of één van zijn zeven personeelsleden altijd en overal tegen. Inmiddels beschikt hij over een prachtig bedrijfspand op het industrieterrein De Weidjes. Mart (al een paar jaar AOW) zegt dat hij aan het afbouwen is, zijn zoon en naamgenoot is er klaar voor om de zaak te continueren. Maar ja, het is zo lekker om bezig te blijven….

 

025 – Igor


EGMOND AAN ZEE – In de duinen ten noorden van Egmond aan Zee bevinden zich de alom bekende duinlandjes. Veel derpers brengen hier uren door. Er wordt wat groente verbouwd, de duinaardappeltjes zijn wereldberoemd in Noord-Holland en natuurlijk worden er visjes gerookt. Als je bij het voormalig koloniehuis Kerdijk de duinen ingaat overvalt je een oase van rust. Op de achtergrond hoor je de zee. Iets voorbij het landje van Epifo heeft Cees Konijn ook een duinlandje. Hier houdt Igor de wacht. Igor komt oorspronkelijk uit Limmen, hij is gekocht van dierenarts de Ridder. Als je hem voor het eerst ziet denk je “oeps” en blijf je van schrik staan. Maar hij ligt daar heerlijk en blijft meestal liggen. De jaren zijn voor Igor gaan tellen, hij is oud maar heeft af en toe nog een opleving. Maar imposant blijft hij.

 

024 – Jaap Zwaaijpad


EGMOND AAN ZEE – Toen in 1977 de Egmondse loopgroep De Klok werd opgericht was Jaap Zwaaij één van de leden van het eerste uur. Hij was een zeer gewaardeerd lid en sloeg nauwelijks een training over. In die tijd liep men nog regelmatig het “Rondje Berenkuil” en om de zuid een rondje via Bakkum. Jaap Zwaaij was een meer dan gemiddelde loper maar kon soms nog wel eens wat achterop raken. Meestal kon hij zich wat later weer bij de groep voegen. Waarschijnlijk kondigden zich hier al de eerste tekenen van de spierziekte ALS aan, alhoewel dat toen nog door niemand werd herkend. Vlak voor de Zeeweg in Bakkum had Jaap een paadje ontdekt dat de route net een stukje korter maakte. Raakte hij wat achterop, dan nam hij dit paadje en kon zich daardoor weer makkelijk bij de groep voegen. Jaap is helaas aan de spierziekte overleden. Als eerbetoon aan Jaap liet Cees Kager een koperen bordje maken met daarop “Jaap Zwaaijpad”. Het werd bevestigd aan een boom langs zijn “”inhaalpad” bij Bakkum. Tijdens de onthulling begon het hard te sneeuwen, gaf Jaap hiermee aan dat het goed was?

 

023 – Slagerij Bult


EGMOND AAN DEN HOEF – In ca. 1650 werd het pand, thans Schoolstraat 31, gebouwd. De toenmalige herbergierster kwam in 1715 in opspraak wegens het uitschelden van passanten. In de beginjaren stond het pand bekend onder de naam Overbos, later de herberg het Slot van den Hoef. Voorheen stond het op de hoek van de Molen- of Hereweg (later Schoolsteeg en Schoolstraat) en de Lange- of Kerkstraat (nu Slotweg). De familie Bult zal het pand zo rond 1850 betrokken hebben. In 1915 werd er (zie foto) een slagerij begonnen. Op een bepaald moment waren er in Egmond aan den Hoef drie slagerijen. Bult, Groot (leerde het vak bij Jan Bult) en Stuifbergen. Met de slagerij werd in 1962 gestopt. Ook vandaag is in de ruimte waar de winkel was, de toonbank nog aanwezig. De genoemde slagerijen bestaan niet meer. Het prachtige historische pand nog wel, het staat nu te koop.

022 – Rong Zwemmer


EGMOND AAN ZEE – Derper Rong Zwemmer werd geboren in 1920 en begon zijn werkzame leven als koperslager bij de firma Hulskamp in Alkmaar. Hij is mede-oprichter van Egmondia. Sinds 1999 is hij prettig verslaafd geraakt aan het nabouwen van vuurtorens. Hij heeft inmiddels zo’n keer of 25 de Van Speyk gebouwd, waarvan er nog één in zijn huiskamer staat, dit te samen met o.a. de torens van Texel, de Lange Jaap, Noordwijk en Scheveningen. Met een lengte van ca. 1,20 meter en voorzien van licht is dat in de avonduren net lichtjesavond. Een vuurtoren bouwt hij in een week of vijf. Een aantal handelingen verricht hij in de loods van Mart Gul in Egmond aan den Hoef. Hij is uiteraard een trouw lezer van de rubriek Vuurtoren van de week. Naar eigen zeggen doet hij het de laatste tijd wat rustiger aan, maar ja, 93 jaar jong, mag hij?

021 – Gemaal Vennewaterspolder


EGMOND-BINNEN – Zo’n drie eeuwen werd de Vennewaterspolder  bemalen door de Vennewatersmolen. Op 23 november 1930 werd deze molen tijdens een zware storm grotendeels vernield. In januari 1931 werd besloten de molen te vervangen door een elektrisch gemaal, een door een 25 pk sterke elektromotor aangedreven schroefpomp. Aannemer J. Apeldoorn uit Egmond-Binnen zorgde voor Fl. 8580,- voor de bouw. Op 21 september 1931 werd het gemaal in gebruik genomen. In de loop van 1941 kreeg men te maken met de aanleg van een namaakvliegveld, waardoor er extra gemalen moest worden. De bezetter liet ook sloten afdammen en camoufleren met rietmatten alsmede bunkers bouwen.  Na de oorlog duurde het tot april 1946 tot alle waterlopen in de polder weer in orde waren.

020 – Kroonstad

EGMOND AAN DEN HOEF – Alhoewel de duinlandjes in Egmond aan Zee vaker in de belangstelling staan heeft ook Egmond aan den Hoef deze landjes. Waar het Nachtegalenpad overgaat in het Delverspad ligt Kroonstad. Ik moet bekennen dat ik tot voor kort nog nooit van de naam had gehoord. Wat ik wel weet is dat het vroeger ook als bollenland is gebruikt door o.a. Piet Burger. Op de foto de heer P. Wittebrood met achter hem de grenspaal tussen Egmond en Wimmenum. Duinlandjes zijn in de Egmonden niet weg te denken, de “duinaardappelen” zijn wereldberoemd in Noord-Holland. Zondag 1 september vindt in Egmond aan Zee (achter Zwartendijk) de jaarlijkse Landjesdag plaats

019 – Boulevard


EGMOND AAN ZEE – Jarenlang was Hotel Bellevue aan de boulevard een vertrouwd beeld. Het bleek niet meer van deze tijd te zijn en werd een kleine twee jaar geleden afgebroken. Wie nu over het strand loopt ter hoogte van waar het heeft gestaan ziet boven de duinrand een wolkenlucht. Lang zal dit niet meer duren. Er wordt druk gewerkt aan een nieuw pand en zeer binnenkort zal het boven de duinrand zichtbaar worden. De skyline van Egmond aan Zee zal hierdoor wederom een verandering ondergaan. Mooi of niet mooi? Wie het weet mag het zeggen. Feit is dat op de in Egmond beperkte hoeveelheid grond hoogbouw helaas niet is weg te denken. Zal het hotel weer Bellevue gaan heten? Of Grandhotel? De tijd zal het leren.

018 – Koloniehuis Sint Joseph


EGMOND AAN ZEE – Het voormalig koloniehuis Sint Joseph is in 1925 gebouwd voor de Rooms-Katholieke Vereniging voor Kindervakantie en Herstellingsoorden. In 1930 werd het gebouw aan de achterzijde uitgebreid met een kapel. Tot in de zeventiger jaren van de vorige eeuw kwam je overal in Egmond aan Zee de kinderen onder begeleiding van kinderverzorgsters tegen. Er bevonden zich 7 koloniehuizen in Egmond waarvan Sint Joseph nog als het meest herkenbaar is overgebleven. In 1977 werd ook Sint Joseph gesloten. Veel kinderverzorgsters zijn in Egmond achtergebleven. De Egmondse zanggroep Keetje & Co heeft er zelfs een liedje over geschreven. Ook aan de oostkant van Sint Joseph zat een gat in het hek waardoor je kon weggaan, lekker gaan dansen bij de Speeltuin en later weer terugkomen. Het pand wordt nu gebruikt onder de naam Humaniversity door aanhangers van de Baghwan (Osho).

017 – Adelbertusakker


EGMOND-BINNEN – Aan de Sint Adelbertusweg, hoe kan het ook anders, ligt de Adelbertusakker. Deze is vernoemd naar de heilige Adelbert, die na zijn dood op deze akker begraven werd. Een paar eeuwen later kreeg een non via een droom de opdracht Adelbert te herbegraven in de kapel van de abdij. Aldus geschiedde. Op de plek waar men had gegraven, ontsprong – wonder boven wonder – een waterbron. En de bron bleek geneeskrachtig te zijn. Adelbert heeft dus zelfs na zijn dood nog voor wonderen gezorgd. De bron is nog steeds te bewonderen op de Adelbertusakker. Men zegt dat blinden en slechtzienden baat hebben bij het drinken van het water uit de Adelbertusput.  Ieder jaar, op de zondag van Egmond op z’n Kop, vindt hier een mis plaats en is het even een drukte van belang.  De rest van het jaar kunt u hier genieten van rust…. Bron: www.adelbertusakker.nl

016 – Andrez


EGMOND AAN DEN HOEF – Als je een rondje Egmond doet dan kan het haast niet anders dan dat je André Zentveld een keer tegenkomt. Met zijn schilderskar en zijn rode pet een markant figuur in Egmond. Andrez, inmiddels de 80 jaar al gepasseerd, komt oorspronkelijk uit Egmond-Binnen, maar woont al vanaf 1960 in Egmond aan den Hoef. Het huis heeft hij indertijd gekocht van Cor Kraakman, waarover vorige week werd geschreven. In een kleine ruimte had hij daar ook zijn atelier. Later heeft hij jarenlang een ruimte in Rinnegom als atelier gebruikt. Hij schildert al vanaf zijn jeugd en is nog steeds actief, inmiddels in een eigen ruimte naast zijn woonhuis.  Ook op fotogebied heeft Andrez een geheel eigen mening: “Een foto is goed als hij ook nog goed is als je hem 180 graden draait”. Bij ons afscheid wijst hij mij nog even op zijn expositie in Galerie De Kapberg, nog t/m 18 augustus op vrijdag, zaterdag en zondag, van 13:00 t/m 17:00 uur.

 

015 – De Hoop


EGMOND AAN DEN HOEF – Huize De Hoop werd gebouwd in 1902 in opdracht van Jacob Kraakman. Het stond aan het voormalige Mallegat (nu Julianaweg). De Hoevervaart liep nog door langs het woonhuis. In het midden van het pand bevond zich een pakhuis van het beurtvaartadres “Kraakman”. Tevens verhuurde hij ateliers aan kunstschilders van de bekende ‘’Egmondse school’’ en stond hij bekend als antiquair. Het beurtvaartadres is later overgenomen door Belleman. De zoon van Jabob (Cor, 28-10-1884)  werd klokkenmaker van beroep en was een zeer bekende dorpsfiguur.  Met een soort loupe in zijn oog geklemd voerde hij, zichtbaar vanaf de weg, de reparaties uit. Tijdens zijn leven is hij wel drie keer bediend. De eerste keer vond de toenmalige pastoor dat de kerk wel iets mocht erven, waarop Cor hem vroeg “bent u de Here”? Na het negatieve antwoord van de pastoor zei Cor “ga dan maar, ik spreek de Here straks zelf wel”. Kennelijk had de man veel humor. Heel veel Hoevers stonden bij Cor in het krijt. In twee kasboeken hield hij dat precies bij. Zij stonden daarin met hun bijnamen vermeld. Deze zijn na zijn dood, op zijn uitdrukkelijk verzoek, vernietigd.

 

014 – Prins Hendrik Stichting

EGMOND AAN ZEE – De Prins Hendrik Stichting, van huis uit een tehuis voor behoeftige oude zeelieden te Egmond aan Zee lees ik op een brochure uit ca. 1937. In 1875 werd het eerste gebouw geopend door Prins Hendrik, een broer van Koning Willem III. Na een groot aantal verbouwingen werd in 1894 een nieuw gebouw opgetrokken waarin een kleine 200 oude zeelieden opgenomen konden worden. In 1937 moest het al weer plaats maken voor een nieuw gebouw waarvan de buitenkant nu nog zichtbaar is. Interne verbouwingen hebben er voor gezorgd dat het nu voldoet aan de eisen van deze tijd. De “Stichting”, zoals de Egmonders het noemen, is in Egmond aan Zee een beeldbepalend pand en, zoals ik af en toe hoor fluisteren, mooier dan Paleis Soestdijk.

013 – Jaepie - Jaepie


EGMOND AAN ZEE – Bij de hoofdstrandafgang (De Werf) staat het standbeeld van Jacob Glas (Jaepie – Jaepie). Het standbeeld is opgericht als eerbetoon aan alle Egmondse redders. Jacob Glas was vierenveertig jaar als vrijwilliger in dienst van de Redding Maatschappij, eerst als roeier en van 1880 tot 1904 als schipper. Hij zou, samen met zijn bemanning, minimaal 130 schipbreukelingen aan land gebracht hebben. Het beeld, een creatie van kunstenaar Ad Janssen, werd op 23 juli 1999 door vier achterkleinkinderen van Jacob Glas onthuld. Het bronzen beeld kwam tot stand met medewerking van de gemeente Egmond, de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij en de Stichting Standbeeld Jaepie-Jaepie.  Hij ligt begraven in Egmond aan Zee.

012 – Uitkijktoren


EGMOND AAN ZEE – Waar de Egmonderstraatweg tussen Egmond aan den Hoef en Egmond aan Zee afbuigt naar rechts is een klein parkeerterreintje. Als je de auto neerzet gooi dan wel een muntje in de parkeerautomaat, ook hier geldt betaald parkeren. Ga via het zebrapad naar de overkant en je ziet de ingang van een trap naar de top van het duin. Iedere Egmonder weet dat hier een uitkijktoren staat. Maar de toerist? Een aanduiding ontbreekt. De trap naar boven is aan weerszijden keurig van begroeiing ontdaan en eenmaal boven wordt je beloond met een totaal ander uitzicht over Egmond dan bijvoorbeeld vanaf het Torensduin.

 

011 – Bloedweg


EGMOND – Tussen de Van Oldenborghweg in Egmond aan den Hoef en de Zeeweg in Egmond aan Zee loopt de Bloedweg. Tijdens de jaarlijkse Halve Marathon van Egmond zit deze weg in de laatste kilometers. Een echte kuitenbijter. Maar afgelopen woensdag zat deze helling ook in het parcours van de Wandel4Daagse Alkmaar. Le Champion heeft kennelijk wel wat met de Bloedweg. Er zijn wel eens snode plannen geweest de Bloedweg door te trekken naar het kruispunt Herenweg / Zeeweg. Gelukkig is het bij plannen gebleven. Ten noorden van de Bloedweg ligt het Robbenzand, een uniek stukje bos met fraaie wandelpaden.

 

010 – Floris I


EGMOND–BINNEN  - Floris I (ca 1025) was graaf van Holland van 1049 tot 1061. Hij werd gedood tijdens de slag bij Nederhemert. Zoals veel graven van Holland werd hij oorspronkelijk begraven in de eerste Abdij van Egmond. Hij ligt nu begraven in het nieuwe mausoleum van de in 1935 herbouwde Abdij. Er wordt wel getwijfeld of het in 1935 gevonden skelet wel van Floris is. De grafsteen van Floris I bevindt zich achter het Protestantse kerkje op het grondgebied van de Abdij.

009 – Protestantse kerkje


EGMOND–BINNEN  - Aan de Kloosterweg 2 staat, verscholen achter het groen, dit kerkje, toebehorend aan de Protestantse Gemeente (Een samenvoeging van de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde kerk). Het kerkje dateert uit 1837 en is gebouwd met gebruikmaking van de restanten van de Buurkerk. In de kerk bevindt zich o.a. een grafsteen van Isaäc Lemaire uit 1624. Ook deze grafsteen is afkomstig uit de afgebroken Buurkerk. Lemaire was een van de oprichters en bewindhebber van de V.O.C en de West-Indische Compagnie. In 1914 werd begonnen met een grondige verbouwing en kreeg het kerkje zijn huidige uiterlijk. In 1915 werd een door J.P. Hilgers in 1762 gebouwd kabinetorgel geplaatst.

009 – Protestantse kerkje


EGMOND–BINNEN  - Aan de Kloosterweg 2 staat, verscholen achter het groen, dit kerkje, toebehorend aan de Protestantse Gemeente (Een samenvoeging van de Hervormde Gemeente en de Gereformeerde kerk). Het kerkje dateert uit 1837 en is gebouwd met gebruikmaking van de restanten van de Buurkerk. In de kerk bevindt zich o.a. een grafsteen van Isaäc Lemaire uit 1624. Ook deze grafsteen is afkomstig uit de afgebroken Buurkerk. Lemaire was een van de oprichters en bewindhebber van de V.O.C en de West-Indische Compagnie. In 1914 werd begonnen met een grondige verbouwing en kreeg het kerkje zijn huidige uiterlijk. In 1915 werd een door J.P. Hilgers in 1762 gebouwd kabinetorgel geplaatst.

007 – De duinen van Six


EGMOND AAN DEN HOEF –  Zet de auto eens neer op het parkeerterreintje aan het Nachtegalenpad (of kom wandelend via het Delverspad naar het zelfde punt). Je bevindt je dan in de voormalige duinen van Six. In het huis op de foto woonde de jachtopziener Jaap de Waard, oftewel Jaap Joet. Hij was door Six aangesteld te duinen te beheren en op zaterdag met de “hoge heren” op konijnen en fazanten te jagen. Menig Egmonder sloot zich dan bij het gezelschap aan als “drijver”. Ga het weggetje op de foto in en je kunt langs de duinen een schitterende wandeling maken naar ’t Woud. Let ter hoogte van de tennisbanen goed op, ik kom daar volgende week op terug.  Een duinkaart is wel verplicht. De duinen zijn inmiddels eigendom van de PWN.

 

006 – De Karmel


EGMOND AAN DEN HOEF – Als je de bebouwde kom richting Bergen verlaat staat aan je linkerhand het voormalig Karmelklooster. Zo rond 1931 vestigden de zusters karmelitessen hier dit klooster om in afzondering en gebed te leven. Slechts enkelen mochten naar buiten treden. Op 7 juli 1997 verlieten de laatste zusters het pand om zich in Maastricht te vestigen. Egmonder Armando Jongejan legde de laatste jaren die de zusters in Egmond doorbrachten vast in een prachtig fotoboek “Van Binnenuit”. In het pand is nu een huisartsenpost gevestigd. De foto is genomen vanaf het Nachtegalenpad.

 

005 – Bollenland van De Waard


EGMOND AAN DEN HOEF – Ook Egmond aan den Hoef is natuurlijk niet kunnen ontkomen aan nieuwbouw, ook de jeugd moet wonen. Op het voormalig bollenland van De Waard, grenzend aan de Hoeverweg,  is een jaar of tien geleden een compleet nieuwe woonwijk gebouwd. Een deel van de huizen is voorzien van zonnepanelen.  In het midden van de foto de Lamoraalweg, van waaruit men voorheen uitkeek over de bloembollenvelden. Rechtsboven op de foto de Slotruïne en de Slotkapel, als een oase van rust ingeklemd tussen de oude dorpskern en de nieuwbouwwijken Slot 1 en Slot 2. Linksonder op de foto nog net zichtbaar: ’t Oude Huys, een stolpboerderij uit ca. 1850.

004 – De Blauwe Paal


EGMOND – Langs de Egmonderstraatweg, op de grens van Egmond aan den Hoef en Egmond aan Zee staat de “Blauwe Paal”. Iedere Egmonder kent deze paal. Van bewoners uit Egmond aan Zee (de Derpers) wordt beweerd dat ze liever niet voorbij de “Blauwe Paal” komen. Dit lijkt me een fabel. Begin negentiger jaren is de paal gerenoveerd en onder het toeziend oog van de toenmalige  burgemeester Enno Brommet herplaatst. Echter, waarom de paal toen een tiental meters in de richting van Egmond aan de Hoef is neergezet is niet geheel duidelijk. Met een knipoog: Pleegden de Derpers hier Landjepik? Wie helpt?

003 - George Hitchcock


EGMOND AAN DEN HOEF - Tegen de gevel van Hoeve Oversloot aan de Slotweg staat deze buste van George Hitchcock, een Amerikaanse kunstschilder. Hij werd indertijd getroffen door de eenvoud en schilderachtige omgeving van de Egmonden. Na hem vestigde zich nog vele andere kunstschilders in Egmond. Hitchcock kwam uit Rhode Island, woonde eerst in Egmond aan Zee en later in huize Schuylenburg. Dit alles speelde tussen 1884 en 1905. Hij was oprichter van de Egmondse Art Summer School. Hij overleed in 1913 op het eiland Marken.

002 - Kapberg en Kanunnikenhuisjes


EGMOND AAN DEN HOEF - In het historisch hart van Egmond aan den Hoef aan de Slotweg staat dit prachtige rijtje huizen. Geheel rechts de Galerie de Kapberg. Verbonden met de Kapberg zijn drie huisjes: Slotweg 13, 15 en 17, mogelijk uit 1629. Opvallend aan de pandjes zijn de drie bakstenen dakkapellen. De huisjes zijn bewoond en niet te bezoeken. Het geheel is een rijksmonument. Parkeer de auto eens en maak een wandeling in dit deel van Egmond. Je proeft de historie!

001 – Lamoraal van Egmont


EGMOND AAN DEN HOEF - In het Contact van de afgelopen week werd al melding gemaakt van het feit dat Lamoraal van Egmont één van de initiatiefnemers is geweest om de Egmondermeer droog te maken. Op 12 oktober 1997 werd het beeld van Lamoraal, zoals het staat in de Slotgracht in Egmond aan den Hoef, onthult door de Spaanse ambassadeur van dat moment, de heer J. Pons. Het is een kopie van het beeld in het Belgische Zottegem, waar Lamoraal ook begraven ligt. Op last van de Spaanse hertog van Alva werd hij ter dood veroordeeld. Op 6 juni 1568 werd Lamoraal op de Grote Markt van Brussel onthoofd.